III OSK 2504/23

III OSK 2504/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Sławomir Pauter
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Bk 262/23 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2023-06-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś (sprawozdawca) sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant starszy asystent sędziego Artur Bełczewski po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 262/23 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 2 stycznia 2023 r. nr 408.158/G-3/7/22 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 385/23 oddalił skargę A. S. (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej: "Kolegium", "SKO") z 2 stycznia 2023 r. nr 408.158/G-3/7/22 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Wnioskiem z 18 sierpnia 2022 r. [...] Sp. z o.o. w W. (dalej: "wnioskodawca", "inwestor") zwróciła się do Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża kruszywa [...] "[...]" do realizacji na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], gm. [...], pow. [...] woj. [...]. Do wniosku dołączono m.in. kartę informacyjną przedsięwzięcia (dalej: "KIP"), mapę sytuacyjno-wysokościową, mapę z zaznaczonym zasięgiem oddziaływania inwestycji. We wniosku wskazano numery działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania inwestycji.
Zawiadomieniem z 23 września 2022 r. Burmistrz poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "z wniosku [...]" oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W pismach z tej samej daty Burmistrz zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku (dalej: "RDOŚ") oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku (dalej: "Dyrektor ZZ") o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby – zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowiska dla ww. zamierzenia inwestycyjnego.
Burmistrz wskazał, że przedsięwzięcie zaliczane jest do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 40 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, Dz.U. poz. 1839, dalej: "rozporządzenie") oraz na terenie inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (dalej: "MPZP").
RDOŚ postanowieniem z 30 września 2022 r., a Dyrektor ZZ opinią z 11 października 2022 r. wyrazili stanowisko, że dla przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko.
Decyzją z 7 listopada 2022 r. Burmistrz stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko. W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 4, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 i art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko (dalej: "u.o.i.ś.") oraz § 3 ust. 1 pkt 40 lit. b rozporządzenia.
Burmistrz dokonał analizy parametrów przedsięwzięcia określonych w art. 63 ust. 1 u.o.i.ś., biorąc pod uwagę jego rodzaj i charakterystykę, usytuowanie oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania. Wskazał, że planowane przedsięwzięcie będzie polegać na eksploatacji złoża kruszywa naturalnego/piasków skaleniowo kwarcowych "[...]" na opisanej działce. Eksploatacja prowadzona będzie koparkami lub innym sprzętem mechanicznym służącym do urabiania kopaliny. Udokumentowane zasoby bilansowe złoża wynoszą 603 182 m3, tj. 959 059 Mg. Bezpośrednie otoczenie planowanej inwestycji stanowią dwie drogi gruntowe i wielkoobszarowe użytki rolne. Najbliższa zabudowa mieszkalna znajduje się w odległości około 1 km w kierunku wschodnim i południowo-wschodnim. Obecnie teren w granicach udokumentowanego złoża stanowią grunty rolne klasy RIVa - 0,9233 ha, RIVb - 0,0006 ha, RV – 1,5029 ha, RVI – 3,9834 ha. Całkowita powierzchnia działki planowanej pod przedsięwzięcie wynosi 6,4102 ha. Eksploatacja kopaliny będzie prowadzona sposobem wgłębnym, systemem zabierkowym, piętrami eksploatacyjnymi przy użyciu odpowiedniego sprzętu urabiającego z poziomów eksploatacyjnych. Kopalina będzie zawodniona. Czynnikiem ograniczającym wywiewanie kopaliny i rozprzestrzenianie się hałasu jest fakt, że eksploatacja będzie prowadzona w wyrobisku. Skarpy oraz hałdy gleby utworzone wzdłuż granic obszaru górniczego powodują, że obszar oddziaływania inwestycji ograniczy się do terenu objętego wnioskiem. Eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie powodować negatywnego wpływu na środowisko i nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w stosunku do najbliższych terenów chronionych akustycznie. Powstające zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego (pyły oraz produkty spalania paliwa w silnikach maszyn i pojazdów) będą miały zasięg lokalny i nie wykroczą poza granice działki objętej wnioskiem.
Burmistrz ustalił, że planowane przedsięwzięcie jest inwestycją o znaczeniu lokalnym. Teren, na którym zostanie zlokalizowane nie jest objęty MPZP i przedsięwzięcie nie będzie zlokalizowane na obszarze objętym ochroną Natura 2000. Skala i usytuowanie przedsięwzięcia nie wpłynie negatywnie na klimat i jego zmiany. Biorąc pod uwagę rodzaj i skalę inwestycji stwierdził, że nie istnieje możliwość wystąpienia negatywnego wpływu rozpatrywanego przedsięwzięcia na ilościowe zasoby wód podziemnych na analizowanym obszarze. Zdaniem Burmistrza, przy prawidłowo prowadzonej eksploatacji złoża oraz przestrzeganiu zaproponowanych rozwiązaniach chroniących środowisko gruntowo-wodne, realizacja przedsięwzięcia nie będzie miała negatywnego wpływu na stan wód oraz osiągnięcie celów środowiskowych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...]. Burmistrz także wskazał, że charakter i zakres planowanych prac, a także obecne zagospodarowanie przedmiotowego obszaru odstąpienie od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest uzasadnione.
Kolegium decyzją z 2 stycznia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu SKO stwierdziło między innymi, że: (-) na terenie objętym inwestycją nie obowiązuje MPZP; (-) organy, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.o.i.ś., tj. RDOŚ oraz Dyrektor ZZ stwierdziły, że nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko; (-) z oceny oddziaływania na środowisko nie wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie lokalizacyjnym; (-) ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby przedsięwzięcie mogło spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych, o których mowa w art. 81 ust. 3 u.o.i.ś. (określonych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza). Inwestycja ze względu na fakt, że planowane wydobycie z udokumentowanego źródła "[...]" nie wymaga przerobu i uzdatniania kruszywa, nie będzie generować ścieków lub innych zanieczyszczeń do środowiska wodno-gruntowego. Będzie też prowadzona bez poboru wód podziemnych. Z uwagi na jej rodzaj i skalę nie wpłynie negatywnie na ilościowe zasoby wód podziemnych na analizowanym obszarze.
Zdaniem Kolegium, nie zaistniały warunki do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją wydawaną na wniosek inwestora, który to wniosek – gdy spełnia wymogi przewidziane ustawą oraz zawiera wymagane załączniki - wiąże organ wydający decyzję. Sprzeciw wobec decyzji oparty na interesie faktycznym strony lub członków społeczeństwa jest bezskuteczny.
Kolegium wskazało, że w przypadku decyzji stwierdzających brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko niezbędne jest wszechstronne wyjaśnienie okoliczności, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.i.ś. W tym zakresie decyzja organu I instancji jest kompletna. W sposób enumeratywny wymieniono w niej i odniesiono się do wymagań z ww. przepisu, co stanowi o wnikliwym i rzetelnym rozpatrzeniu wszystkich niezbędnych aspektów sprawy. Kolegium wskazało, że kluczowym w sprawie dowodem była KIP. Jej ocena formalna jest pozytywna, bowiem dokument spełnia formalne wymogi u.o.i.ś., zawiera wszystkie elementy wymagane przez art 62a u.o.i.ś. Również analiza merytoryczna KIP pozwoliła Kolegium na stwierdzenie, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
SKO stwierdziło, że Burmistrz prawidłowo ustalił krąg stron postępowania i zawiadomił strony o czynnościach procesowych, a charakter przedsięwzięcia nie spowoduje szkodliwych następstw dla środowiska ani nie pogorszy stanu wody dla terenów sąsiadujących.
SKO wskazało, że z pozytywnej opinii Dyrektora ZZ wynika, że w trakcie eksploatacji wahania poziomu lustra wody wynikać będą wyłącznie z panujących warunków atmosferycznych i amplituda tych wahań mieści się w granicach wahań naturalnych lustra wód podziemnych w cyklach sezonowych i wieloletnich, rzędu 0,5-1,0 m; odwołujący nie przedstawił kontrdowodów przeciwko KIP; kwestię hałasu i zapylenia ocenił RDOŚ wskazując wprost, że powstające zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego będą miały zasięg lokalny i nie wykroczą poza granice działki objętej wnioskiem; dodatkowym czynnikiem ograniczającym wywiewanie kopaliny i rozprzestrzenianie się hałasu jest fakt, że eksploatacja i przerób będzie prowadzony w wyrobisku; skarpy oraz hałdy gleby utworzone wzdłuż granic obszaru górniczego powodują, że obszar oddziaływania inwestycji ograniczy się do terenu górniczego. Kolegium wskazało, że wobec wypowiedzi wyspecjalizowanych organów kwestionowanie ich tez wyłącznie na podstawie przypuszczeń i obaw jest nieuzasadnione. Naruszyłoby to również art. 7b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") regulujący współdziałanie organów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
1) art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 u.o.i.ś. przez ich niezastosowanie i odstąpienie od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji gdy organ pominął kryteria środowiskowe związane z wykorzystaniem zasobów naturalnych wód z uwzględnieniem zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia;
2) art. 61 ust. 1 u.o.i.ś. przez jego błędne niezastosowanie skutkujące brakiem wydania decyzji stwierdzającej obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdy wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie takiego obowiązku w postaci skali i wielkości przedsięwzięcia a także planowanych emisji i innych uciążliwości oddziałujących na grunty sąsiednie oraz na obszary chronione;
3) art. 84 ust. 1 u.o.i.ś. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. c u.o.i.ś. przez nieuwzględnienie wpływu hałasu i zapylenia powodowanego ruchem pojazdów i ludzi drogą prowadzącą do inwestycji na obszary lasu oraz obszary rolnicze położone w sąsiedztwie inwestycji;
II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
4) art. 40 k.p.a. przez brak doręczenia odpisu decyzji pierwszej instancji pełnomocnikowi skarżącego – mimo ustanowienia wcześniej pełnomocnika;
5) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a. przez brak informowania pełnomocnika skarżącego o czynnościach i działaniach podejmowanych w sprawie przez organ pierwszej instancji, w tym o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów przed wydaniem decyzji;
6) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a. wskutek niepodjęcia żadnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy i oparcie się na twierdzeniach wyłącznie wnioskodawcy zawartych w sporządzonej na jego zlecenie KIP dotyczących charakteru, szkodliwości, uciążliwości planowanej inwestycji;
7) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem istotnych okoliczności dotyczących faktu wydobywania kruszywa z warstwy zawodnionej, a w konsekwencji nieustalenie, że funkcjonowanie przedsięwzięcia będzie miało istotny wpływ na stan i poziom wód w obszarze oddziaływania kopalni;
8) art. 7 k.p.a. wskutek:
a) nieuwzględnienia interesu społecznego i interesu obywateli w toku postępowania oraz jego przeprowadzenie jedynie w aspekcie formalnym (bez analizy merytorycznych przesłanek wydania decyzji);
b) nieuwzględnienie interesu społecznego i interesu obywateli przez nieuwzględnienie i nieprzeanalizowanie sprzeciwu obywateli i niewyjaśnienie obywatelom przesłanek rozstrzygnięcia;
9) art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów Państwa i podważający świadomość prawną obywateli wskutek braku inicjatywy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości związanych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym;
10) art. 106 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zwróceniu się do organów właściwych w sprawie wydania opinii na podstawie art. 64 ust. 1 u.o.i.ś., a także brak zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie;
11) art. 84 § 1 k.p.a. przez brak zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska, w sytuacji w której podstawę rozstrzygnięcia stanowią wyłącznie informacje zawarte w KIP, która jest dokumentem prywatnym sporządzonym na zlecenie wnioskodawcy, zaś weryfikacja prawidłowości jej wniosków wymaga wiedzy specjalistycznej, której organ nie posiada;
12) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, gdy prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego powinny skutkować zmianą zaskarżonej decyzji lub jej uchyleniem i przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że analiza akt sprawy i uzasadnień wydanych decyzji uprawnia do wniosku, że żaden ze wskazanych w art. 63 ust. 3 u.o.i.ś. obligatoryjnych przypadków sporządzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sprawie niniejszej nie wystąpił, jak również bez naruszenia prawa organ ocenił brak potrzeby przeprowadzenia spornej oceny na podstawie danych znajdujących się w zebranym materiale dowodowym. Natomiast decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane prawem, w tym jej załącznikiem jest charakterystyka przedsięwzięcia.
Sąd I instancji stwierdził, że wiodącym i głównym dowodem w sprawie zawierającym charakterystykę przedsięwzięcia jest KIP, sporządzona 12 sierpnia 2022 r.
Zdaniem Sądu I instancji analiza sporządzonej w sprawie KIP pozwala stwierdzić, że stosownie do treści art. 62a u.o.i.ś., zawiera ona podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, z uwzględnieniem rodzaju i charakteru spornego przedsięwzięcia determinujących treść KIP. Sąd zwrócił uwagę, że jest ona dokumentem prywatnym, który podlega ocenie właściwych w sprawie organów administracji (art. 75 § 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu I instancji, tego rodzaju oceny przeprowadzonej przez organy (akceptującej ten dokument) skarżący nie podważył w sposób skuteczny, szczególnie przez złożenie dowodu np. dokumentu opartego o wiedzę specjalistyczną.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia wykorzystania zasobów naturalnych wód i zasięgu oddziaływania inwestycji Sąd I wskazał, że kwestie te zostały zidentyfikowane w KIP (s. 10) jednoznacznym ustaleniem poziomu piętra eksploatacyjnego suchego (0,5 m ponad zwierciadłem) i piętra eksploatacyjnego zawodnionego (poniżej rzędnej 146,9 m n.p.m.), ocenieniem wahań poziomu wody w wyrobisku i w najbliższym sąsiedztwie (związanego wyłącznie z warunkami atmosferycznymi, bez widocznego wpływu na obniżanie się zwierciadła wód podziemnych, bez zagrożenia dla cieków powierzchniowych i poziomu wód podziemnych na terenach przyległych, przy ustalonej amplitudzie w granicach wahań naturalnych lustra wód podziemnych w cyklach sezonowych i wieloletnich będących zjawiskami naturalnymi bez powodowania wahań dodatkowych), ustaleniem o braku potrzeby pobierania z wyrobiska i dostawy wód do wyrobiska (woda będzie używana wyłącznie do celów socjalnych). Sąd I instancji zwrócił uwagę, że treść KIP w powyższym zakresie była przedmiotem opinii organu wyspecjalizowanego w zakresie kwestii wód, tj. Dyrektora ZZ. Ten ocenił zagadnienia problemowe usytuowania wyrobiska wobec umiejscowienia stref wód ochronnych, głównych zbiorników wód podziemnych, obszaru szczególnego zagrożenia powodzią, a także wskazał lokalizację wyrobiska pod względem hydrograficznym, tj. w zlewni jednolitej części wód powierzchniowych dorzecza [...] "[...]", której status oceniono jako zły zagrożony nieosiągnięciem celów środowiskowych (tj. osiągnięciem dobrego stanu ekologicznego i utrzymaniem dobrego stanu chemicznego); przy granicy ze zlewnią JCWP "[...]" niezagrożonej ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych; na powierzchni zlewni jednolitej części wód podziemnych o stanie dobrym niezagrożonej ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych (zidentyfikowanych jako zapobieganie wprowadzaniu zanieczyszczeń, pogorszeniu, poprawa stanu, ochrona i podejmowanie działań naprawczych, zapewnienie równowagi między poborem a zasilaniem tych wód). Przy takim rozpoznaniu Dyrektor ZZ ocenił brak wpływu wyrobiska na stan wód, bowiem – jeśli chodzi o zlewnię zagrożoną "[...]" to wskazał, że wyrobisko stanowi 0,12% powierzchni tej zlewni, ale położone jest przy granicach innych zlewni znajdujących się w dobrym stanie. Przeanalizował również, że nie dojdzie do negatywnego wpływu na system krążenia wód podziemnych. Organ opiniujący ocenił więc wszechstronnie rodzaj i skalę przedsięwzięcia przy założeniu jego prawidłowej eksploatacji, a organ stwierdzający brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko tę ocenę zaakceptował i nie ma powodów, aby wnioski tak sformułowane podważać.
Odnosząc się do kwestii poziomu hałasu i zapylenia Sąd I instancji zauważył, że w KIP również rozpoznano i zidentyfikowano te oddziaływania. Wskazano, że eksploatacja będzie dzienna, kopalnia zlokalizowana będzie w odległości ponad 1 km od zabudowań mieszkalnych, źródłami hałasu będą maksymalnie 4 urządzenia (dwie koparki, dwie ładowarki/spycharki) pracujące 7-8 h dziennie mające zrównoważoną moc akustyczną oraz źródłem tym będą ciężkie pojazdy odbierające surowiec. Przeanalizowano trasę dojazdu do wyrobisk (300 przejazdów na 8 godzin dziennie), uwzględniono najbardziej niekorzystne warunki (pracę wszystkich źródeł hałasu) dla zerowego poziomu tła akustycznego, na wysokości 1,5m i 4m. Wyniki tych analiz zobrazowano za grafikach z wyrysowanymi zasięgami i z wyliczeniami w oparciu o normy i opracowanie techniczne (s. 29 KIP). Sformułowano wniosek, iż zasięg hałasu obejmuje wyłącznie tereny niechronione akustycznie i nie sięga najbliżej położonej zabudowy.
Sąd I instancji zwrócił uwagę, że KIP zawiera również analizę emisji zanieczyszczeń i pyłów. Przeanalizowano ich rodzaj (benzen, dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, pyły zawieszone PM10 i PM 2,5, a także zidentyfikowano pylenie pyłem mineralnym, kwarcowym). Wskazano metodykę obliczeń i warunki klimatyczne terenu konkludując o nieprzekraczaniu dopuszczalnych stężeń przy założonej pracy 16 h dziennie (co przedstawiono na grafikach zasięgu dopuszczalnych stężeń godzinowych i średniorocznych) oraz zwrócono uwagę, że prace będą wykonywane w wyrobisku, a powstający pył (z uwagi na jego rodzaj) szybko opada i ma niewielki zasięg rozprzestrzeniania się. RDOŚ, jako organ opiniujący, wskazał wyraźnie, że w szczególności to co budzi największe obawy skarżącego, tj. rodzaj i skala przedsięwzięcia w świetle całokształtu materiału dowodowego nie pozwalają ustalić jego negatywnego oddziaływania na środowisko, bowiem inwestycja ma charakter lokalny. Podkreślono także poddanie złoża rekultywacji po zakończeniu eksploatacji.
W realiach rozpatrywanego przypadku należy uznać, że skoro organ pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organów uzgadniających RDOŚ i Dyrektor ZZ, a organy te nie stwierdziły powodów do zakwestionowania ustaleń zawartych w KIP, to powielając w treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowisko organów opiniujących, których zdaniem nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko - dokonał ich oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Jest to równoznaczne z nieuwzględnieniem przeciwnego stanowiska skarżącego niepodpartego jakimkolwiek materiałem dowodowym.
Sąd I instancji stwierdził, że Burmistrz w końcowej części decyzji zdawkowo wskazał, że mając na uwadze charakter i zakres planowanych prac, obecne zagospodarowanie przedmiotowego obszaru, istniejące użytkowanie terenu (sąd stwierdza na podstawie KIP, że są to tereny rolnicze – grunty o niskiej klasie bonitacyjnej), zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych – nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Więcej sformułowań ocennych odnoszących się do okoliczności sprawy zawarło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 8) i ocena ta zasługuje na akceptację. Kolegium trafnie dostrzegło, że zarzuty skarżącego sprowadzające się do obaw i przypuszczeń niepopartych dowodami bądź kontrdowodami wobec KIP. W tych okolicznościach nie sposób przyjąć, że doszło do naruszenia przepisów procesowych o postępowaniu wyjaśniającym wymienionych w skardze. Sąd podkreślił, że istnieje zbieżność ocen i ustaleń KIP, obydwu organów opiniujących i organów wydających decyzje. Zbieżność ta nie jest, jak wywodzi skarżący, bezrefleksyjna i oparta wyłącznie na wartościach wskazanych przez inwestora. Nie nasuwa też zastrzeżeń pod względem wiarygodności, kompletności, wszechstronności. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do czynienia organom zarzutu niepowołania biegłego z zakresu ochrony środowiska i niewyjaśnienia nasuwających się wątpliwości.
Sąd I instancji stwierdził ponadto, że wbrew zarzutom skargi, w KIP wskazano lokalizację inwestycji względem form ochrony przyrody: Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina [...] – 2,3 km, Dolina [...] - 3,7 km, Ostoja w Dolinie [...] – 3,7 km, pomnik przyrody – 1,7 km, co zobrazowano na zdjęciach (s. 60-62 KIP). Weryfikacja tego wskazania nastąpiła w postanowieniu RDOŚ zaakceptowanym przez organy, a skarżący nie wskazał na czym polega ewentualna nieprawidłowość tej oceny.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego mające wpływ ma wynik sprawy, a w szczególności:
1. art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 u.o.i.ś. przez ich niezastosowanie i odstąpienie od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji gdy organ analizując zasadność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko pominął kryteria środowiskowe związane z wykorzystaniem zasobów naturalnych wód z uwzględnieniem zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia;
2. art. 61 ust. 1 u.o.i.ś. poprzez jego błędne niezastosowanie skutkujące brakiem wydania decyzji stwierdzającej obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w sytuacji w której wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie takiego obowiązku w postaci skali i wielkości planowanego przedsięwzięcia, a także planowanych emisji i innych uciążliwości oddziałujących na grunty sąsiednie oraz na obszary chronione;
3. art. 84 ust. 1 u.o.i.ś. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. c u.o.i.ś., poprzez nieuwzględnienie przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko wpływu hałasu i zapylenia powodowanego ruchem pojazdów i ludzi drogą prowadzącą do inwestycji na obszary lasu oraz obszary rolnicze położone w sąsiedztwie inwestycji;
II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 i art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy odmienne rozstrzygnięcie polegające na uchyleniu zaskarżonych decyzji obu organów było uzasadnione ze względu na naruszenie przez organy administracyjne przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a w tym:
a. art. 40 § k.p.a. poprzez brak doręczenia odpisu decyzji pełnomocnikowi skarżącego przez organ I instancji, mimo ustanowienia wcześniej przez niego pełnomocnika;
b. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a. poprzez brak informowania pełnomocnika skarżącego o jakichkolwiek czynnościach i działaniach podejmowanych w sprawie przez organ I instancji, w tym o wystąpieniu do innych organów z wnioskiem o wyrażenie opinii oraz o treści tych opinii;
c. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a. wskutek niepodjęcia żadnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy i oparcie się na twierdzeniach wyłącznie wnioskodawcy zawartych w sporządzonej na jego zlecenie Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia dotyczących charakteru, szkodliwości, uciążliwości planowanej inwestycji;
d. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem istotnych okoliczności dotyczących faktu wydobywania kruszywa z warstwy zawodnionej, a w konsekwencji nieustalenie, że planowane funkcjonowanie przedsięwzięcia będzie miało istotny wpływ na stan i poziom wód w obszarze oddziaływania kopalni;
e. art. 7 k.p.a. wskutek nie uwzględnienia interesu społecznego i interesu obywateli w toku prowadzonego postępowania administracyjnego oraz przeprowadzenie postępowania jedynie w aspekcie formalnym (bez analizy merytorycznych przesłanek wydania decyzji) oraz nie uwzględnienia interesu społecznego i interesu obywateli poprzez nieuwzględnienie i nieprzeanalizowanie sprzeciwu obywateli i niewyjaśnienie obywatelom przesłanek rozstrzygnięcia;
f. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów Państwa i podważający świadomość prawną obywateli wskutek braku inicjatywy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości związanych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym;
g. art. 106 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zwróceniu się do organów właściwych w sprawie wydania opinii na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a także poprzez brak zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie;
h. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska, w sytuacji w której podstawę rozstrzygnięcia stanowią wyłącznie informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, która jest dokumentem prywatnym sporządzonym na zlecenie wnioskodawcy, zaś weryfikacja prawidłowości jej wniosków wymaga wiedzy specjalistycznej, której organ nie posiada;
2. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:
a. sporządzenie uzasadnienia wyroku lakonicznie odnoszącego się wyłącznie do niektórych zarzutów skargi i nie zawierającego odniesienia się do podniesionej w niej argumentacji, a przez co odbiegającego od podstawy faktycznej i prawnej skargi;
b. sporządzenie uzasadnienia orzeczenia uniemożliwiającego jego kontrolę kasacyjną
c. brak wyjaśnienia stronie motywów prawnych rozstrzygnięcia Sądu, których zamieszczenie pozwala odtworzyć tok rozumowania Sądu.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.) przepisów, które zdaniem strony naruszył Sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, itd. oraz oznaczeniem aktu prawnego, w którym są zawarte, a także wyjaśnienie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 1888/24). Naczelny Sąd Administracyjny zatem nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne lub też ich uzasadnienie.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, podniesiono w niej bowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13; wyrok NSA z 17 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1458/19; wyrok NSA z 1 marca 2023 r., sygn. akt I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z 5 maja 2004 r., sygn. akt FSK 6/04; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1868/12; wyrok NSA z 29 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 931/22).
W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie wytknęła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 i art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. Zdaniem NSA, z uwagi na wadliwą konstrukcję takiego zarzutu nie mógł on odnieść zamierzonego skutku.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że art. 151 p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca strona skarżąca kasacyjnie, podobnie zresztą jak art. 149 § 1 oraz § 1a p.p.s.a., art. 146 § 1 p.p.s.a., art. 147 p.p.s.a., czy też art. 145 § 1 p.p.s.a. oraz art. 161 § 1 p.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1701/14, z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1595/14, z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1596/14, z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1088/14, z 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 71/15, z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14).
Należy również zauważyć, że powołany przez skarżącego kasacyjnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w ogóle nie był przez Sąd I instancji stosowany, a zatem nie mógł być przezeń naruszony. "W przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a." (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 6315/21). "Sąd I instancji nie zastosował – powołanego w zarzucie skargi kasacyjnej – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 p.p.s.a. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu w powiązaniu z innymi przepisami prawa w sposób wskazany w zarzucie skargi kasacyjnej. W skardze tej nie wskazano i nie wykazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego przez Sąd I instancji, art. 151 p.p.s.a. w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa. W skardze kasacyjnej nie podważono zatem prawidłowości zastosowania przez Sąd I instancji powołanego art. 151 p.p.s.a." (por. wyrok NSA z 10 marca 2023 r., I OSK 2308/22).
Odnosząc się do naruszenia pozostałych przepisów prawa procesowego powołanych przez skarżącego kasacyjnie tj.: art. 40 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 106 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a. należy zauważyć, że przepisy te w ogóle nie były przez Sąd I instancji stosowane. Zatem nie mogły być przezeń w żaden sposób naruszone. Należy podkreślić, że w doktrynie prawa oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd (podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie), zgodnie z którym istotą postępowania zainicjowanego skargą kasacyjną w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. np. wyrok NSA z 15 lipca 2005 r. sygn. akt FSK 2706/04 czy wyrok NSA z 13 lutego 2007 r. sygn. akt II FSK 329/06). Samodzielną podstawę zarzutów kasacyjnych w przypadku kontroli kasacyjnej postępowania, które doprowadziło do wydania zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego stanowić będą więc jedynie te przepisy, które w przypadku postępowania sądowoadministracyjnego regulują jego przebieg. Wojewódzki sąd administracyjny prowadzi bowiem postępowanie na podstawie przepisów p.p.s.a. a nie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a. Zatem, Sąd ten nie może naruszyć samodzielnie przepisów k.p.a., a jedynie wadliwie ocenić ich ewentualne naruszenie przez organ administracji publicznej przy nieodpowiednim zastosowania, w efekcie tej kontroli, przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne (por. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r. sygn. akt II FSK 216/06). Modelowo zatem zarzut naruszenia przepisów postępowania stosowanych przez organy administracji może być, na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzutem skutecznym jedynie wówczas, gdy zostanie jednocześnie powiązany z naruszeniem odpowiednich przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne (por. wyrok NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I FSK 109/05). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie, gdyż skarga kasacyjna nie sprostała takim wymaganiom.
Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, że w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia powołanych przez skarżącego kasacyjnie przepisów k.p.a., a Sąd I instancji prawidłowo to skonstatował. Organy poczyniły ustalenia faktyczne wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy (art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.) i dokonały oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z wymogami określonymi w art. 80 k.p.a. Stanowisko skarżącego kasacyjnie o naruszeniu powołanych przepisów zasadza sią na założeniu, że organy oparły się wyłącznie na twierdzeniach inwestora zawartych w sporządzonej na jego zlecenie KIP dotyczących charakteru, szkodliwości i uciążliwości planowanej inwestycji, a Sąd I instancji to zaaprobował.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że rzeczywiście Sąd I instancji uznał, że wiodącym i głównym dowodem w sprawie jest KIP. Należy jednak zauważyć, że Sąd I instancji, prezentując takie stanowisko, jednocześnie ocenił KIP i stwierdził, że spełnia ona wymagania określone w art. 62a u.o.i.ś., z uwzględnieniem rodzaju i charakteru przedsięwzięcia determinującego jej treść. Sąd I instancji zauważył również, że KIP jest dokumentem prywatnym, który stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. podlega ocenie właściwych w sprawie organów administracji. Sąd wskazał, że w zakresie wykorzystania zasobów naturalnych wód i zasięgu oddziaływania inwestycji treść KIP była przedmiotem opinii organu wyspecjalizowanego w zakresie kwestii wód, tj. Dyrektora ZZ, a w zakresie zanieczyszczeń i pyłów została poddana ocenie RDOŚ. Oba wyspecjalizowane organy uzgadniające tj. RDOŚ i Dyrektor ZZ nie stwierdziły powodów do zakwestionowania ustaleń zawartych w KIP. Natomiast skarżący, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, kwestionując opinię i ocenę organu nie przedstawił żadnego dokumentu, ekspertyzy kontropinii czy innego materiału dowodowego np. dokumentu opartego o wiedzę specjalistyczną.
Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten traktuje o elementach uzasadnienia wyroku i stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za pomocą odnośnego zarzutu nie można skutecznie zwalczać ustaleń sądu co do stanu faktycznego ani kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi ze statuowanej tym przepisem normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z 27 września 2024 r., sygn. akt III OSK 2850/22).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnia motywy podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia i tym samym sprawia, że poddaje się ono kontroli instancyjnej. W szczególności Sąd I instancji wyraźnie wskazał powody, dla których przyjął, że organy prawidłowo uznały, że żaden ze wskazanych w art. 63 ust. 3 u.o.i.ś. obligatoryjnych przypadków sporządzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sprawie niniejszej nie wystąpił, jak również bez naruszenia prawa ocenił brak potrzeby przeprowadzenia spornej oceny na podstawie danych znajdujących się w zebranym materiale dowodowym.
Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia" (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2025 r., II GSK 1073/22). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.
Przechodząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego sformułowanych w skardze kasacyjnej, przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że Sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 934/12).
W ramach naruszenia prawa materialnego skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 u.o.i.ś. "przez ich niezastosowanie", art. 61 ust. 1 u.o.i.ś. poprzez jego "błędne niezastosowanie" oraz art. 84 ust. 1 u.o.i.ś. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. c u.o.i.ś. "poprzez ich nieuwzględnienie".
Odnosząc się do tak skonstruowanych zarzutów należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1807/07; wyrok NSA z 14 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1247/06; wyrok NSA z 28 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 31/07; postanowienie NSA z 2 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 294/12). Zgodnie jednak z dominującym poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 121/04; wyrok NSA z 19 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 299/05; wyrok NSA z 15 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 323/10). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w jego konstruowaniu w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z 3 października 2013 r., sygn. akt II FSK 1020/12). Niezastosowany przez Sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z 16 marca 2011 r., II GSK 400/10, LEX nr 1080145), a Sąd nie dostrzegając właściwej podstawy oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie niewłaściwej. Należy zatem stwierdzić, że nie dyskwalifikowałoby omawianych zarzutów skargi kasacyjnej wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie na niezastosowanie wskazanych w niej przepisów jedynie wtedy, gdyby strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie przywołała przepis lub przepisy, które w jej przekonaniu zostały wadliwie zastosowane zamiast przepisów przez nią wskazywanych wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Jednak wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia. Obowiązek jednoznacznego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia spoczywa wyłącznie na stronie wnoszącej skargę kasacyjną, zaś uchybienia w tym zakresie nie mogą być usuwane przez sąd kasacyjny z urzędu (por. wyrok NSA z 13 maja 2026 r., sygn. akt I GSK 518/25).
Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem NSA, skarga kasacyjna pomimo wadliwej konstrukcji nie mogła odnieść zamierzonego rezultatu również ze względów merytorycznych. Sąd I instancji w sposób prawidłowy dokonał kontroli zaskarżonych decyzji administracyjnych a uzasadnienie wyroku w sposób logiczny i zgodny z prawem wyjaśnia wszystkie przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Dlatego też zasadnie Sąd I instancji uznał, że skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 p.p.s.a.