III OSK 2456/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prokuratora Okręgowego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który częściowo stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej Góry Kalwarii dotyczącej regulaminu przyznawania stypendiów Burmistrza dla uczniów i studentów. WSA uznał za zasadny zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) poprzez ograniczenie możliwości przyznania stypendium studentom studiów dziennych stacjonarnych. Pozostałe zarzuty skargi prokuratora, dotyczące m.in. ograniczenia kręgu uprawnionych uczniów, obowiązku złożenia wniosku na określonym wzorze oraz sposobu określenia wysokości stypendium, zostały przez WSA uznane za nieuzasadnione. Prokurator w skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 90t ust. 1 i 4 ustawy o systemie oświaty, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wskazanie w uchwale maksymalnej kwoty stypendium (nie wyższej niż 2000 zł) spełnia ustawowy wymóg określenia zakresu pomocy. Zdaniem prokuratora, organ stanowiący powinien wskazać dokładną kwotę stypendium. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie stwierdził nieważności postępowania. Sąd uznał, że jedyny zarzut skargi kasacyjnej nie jest zasadny. Podkreślono, że art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty nakłada na organ stanowiący obowiązek określenia form i zakresu pomocy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował argumentację Gminy, że wskazanie maksymalnej kwoty stypendium (nie przekraczającej 2000 zł) mieści się w pojęciu "zakresu pomocy". Zaznaczono, że raz określona wysokość stypendium będzie wiążąca dla wszystkich, a ostateczna kwota zależy od uchwały budżetowej i liczby wniosków. Sąd odwołał się również do zasady proporcjonalności z Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, wskazując, że unieważnienie uchwały miałoby negatywne skutki dla przyznanych stypendiów. Stwierdzono, że regulacja nie narusza zasady praworządności ani kompetencji organów samorządu terytorialnego. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących stypendiów dla uzdolnionych uczniów i studentów, zasada równości wobec prawa w kontekście samorządowym, zakres kompetencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałą rady miejskiej i przepisami ustawy o systemie oświaty. Orzeczenie opiera się na konkretnych okolicznościach faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wskazanie w uchwale rady gminy maksymalnej kwoty stypendium (nie wyższej niż 2000 zł) spełnia ustawowy wymóg określenia zakresu pomocy w rozumieniu art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wskazanie maksymalnej kwoty stypendium mieści się w pojęciu "zakresu pomocy", o którym mowa w art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Organ stanowiący określa formy i zakres pomocy, a niekoniecznie dokładną kwotę dla każdego przypadku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wskazanie maksymalnej kwoty stypendium (nie przekraczającej 2000 zł) jest zgodne z art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty, gdyż Rada Gminy określa zakres pomocy, a niekoniecznie jej dokładną, stałą kwotę. Taka regulacja nie stanowi istotniejszego naruszenia prawa, a jej unieważnienie mogłoby mieć negatywne skutki.
Czy ograniczenie możliwości przyznania stypendium studentom studiów dziennych stacjonarnych narusza zasadę równości wobec prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie ograniczenie narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP).
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do stypendium dla studentów studiów dziennych stacjonarnych stanowi niedopuszczalne zróżnicowanie podmiotów równych i podobnych, naruszając tym samym zasadę równości wobec prawa.
Przepisy (11)
Główne
u.s.o. art. 90t § ust. 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Pomocnicze
P.s.w. art. 96 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Uchwały podejmowane na podstawie tego przepisu nie mogą ograniczać prawa studentów do ubiegania się o stypendia poprzez ograniczenie potencjalnych adresatów do konkretnej uczelni bądź grupy uczelni. Adresatem świadczeń powinni być wszyscy studenci mieszkający na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa, nakazująca równe traktowanie podmiotów równych i podobnych.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 14a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o. art. 31 § ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie
u.o.p.d.k. art. 7b § ust. 3
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
EKSL art. 8 § ust. 3
Europejska Karta Samorządu Lokalnego
Zasada proporcjonalności w kontroli administracyjnej społeczności lokalnych.
Konstytucja RP art. 15 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 165
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wskazanie maksymalnej kwoty stypendium (nie wyższej niż 2000 zł) mieści się w ustawowym wymogu określenia zakresu pomocy. • Ograniczenie możliwości przyznania stypendium studentom studiów dziennych stacjonarnych narusza zasadę równości wobec prawa.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 90t ust. 1 i 4 ustawy o systemie oświaty poprzez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że określenie w § 4 Regulaminu zakresu przyznawanego wsparcia poprzez wyznaczenie maksymalnej wysokości stypendium na poziomie kwoty nie wyższej niż 2.000 złotych, spełnia ustawowy wymóg określenia zakresu pomocy w rozumieniu art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty, podczas gdy w świetle prawidłowej wykładni wspomnianego przepisu, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego zobowiązany jest do wskazania w uchwale zakresu pomocy, którą w przypadku stypendium pieniężnego należy rozumieć jako dokładną jego kwotę.
Godne uwagi sformułowania
nie można też pominąć, że sama delegacja do podjęcia zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji uchwały wynika z art. 90t ust. 4 w związku z ust. 1 ustawy o systemie oświaty, a tym samym nie jest to sytuacja ani działania bez podstawy prawnej, ani też z istotnym naruszeniem prawa. • Bez wątpienia wspieranie uzdolnionych dzieci i młodzieży stanowi zadanie publiczne mające istotne społecznie znaczenie. • Unieważnienie § 4 ww. załącznika do uchwały miałoby skutek ex tunc dla obowiązywania całej uchwały, a tym samym wszystkie stypendia przyznane w Gminie Góra Kalwaria od 2020 r. byłyby traktowane jako wadliwe, ponieważ podstawa prawna ich przyznania zostałaby unieważniona.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stypendiów dla uzdolnionych uczniów i studentów, zasada równości wobec prawa w kontekście samorządowym, zakres kompetencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałą rady miejskiej i przepisami ustawy o systemie oświaty. Orzeczenie opiera się na konkretnych okolicznościach faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu stypendiów dla uzdolnionych, ale rozstrzygnięcie jest techniczne i proceduralne, skupiając się na interpretacji przepisów.
“Czy rada miejska może ustalić maksymalną kwotę stypendium? NSA rozstrzyga.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.