III OSK 2444/25

III OSK 2444/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 719/25 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2025-10-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 października 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 719/25 o odrzuceniu skargi A.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr SKO.4160.31.2025 w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej postanawia oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 października 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 719/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA w Łodzi, Sąd I instancji), odrzucił skargę A.P. (dalej: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr SKO.4160.31.2025 w przedmiocie zwrotu wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego
Pismem z 14 listopada 2025 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wywiódł skargę kasacyjną od ww. postanowienia WSA w Łodzi z 30 października 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 719/25.
Na podstawie art. 174 p.p.s.a. wskazanemu postanowieniu zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez naruszenie prawa skarżącego do uzyskania informacji publicznej;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 81a § 1 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, sprzeczne z zamiarem, a także interesem strony, że skarga wniesiona przez skarżącego ma charakter skargi powszechnej, mimo, iż skarżący wskazał, iż skarga została wniesiona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co w konsekwencji miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, bowiem z tego powodu skarga została odrzucona;
3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieuprawnione stwierdzenie, że sprawa nie podlega kontroli działalności administracji dokonywanej przez sąd administracyjny, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, bowiem z tego powodu skarga została odrzucona.
Na tych podstawach wniesiono o:
1. uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu;
2. zasądzenie kosztów udzielonej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i złożono oświadczenie, że koszty te nie zostały w całości ani w części uiszczone.
W trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Uznając, że nie ma konieczności przeprowadzania rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 182 § 1 p.p.s.a. i rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest zatem związany granicami wyznaczonymi przez zarzuty skargi kasacyjnej.
Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie podstawę orzeczenia Sądu I instancji stanowił art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Art. 3 § 2 pkt 1-9 oraz § 2a i § 3 p.p.s.a. zawiera katalog spraw orzeka sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej. W złożonej skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia żadnego z wyżej wymienionych przepisów.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 powołanej ustawy prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. W praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi jednak do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13, LEX nr 1682677), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11, LEX nr 1218340).
Przenosząc ww. stanowisko na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnie nie zostały prawidłowo sformułowane. Powołanie przepisów prawa materialnego w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego postanowienia przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa art. 174 pkt 1 p.p.s.a., gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a. jest orzeczenie sądu (Z. Kmieciak, Glosa do wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, OSP 2005, nr 2, s. 18). W skardze kasacyjnej nie powiązano żadnego z zarzutów z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podkreślenia przy tym wymaga, że w zarzutach ani uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ogóle nie został powołany art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stanowiący podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Formułując zarzuty skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie skarżący kasacyjnie zupełnie pominął przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulowały proces orzekania przez Sąd I. instancji. Naczelny Sąd Administracyjny może - korzystając z przytoczonych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jednostek redakcyjnych tekstu prawnego - spróbować samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez Sąd I instancji i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie. Uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej nie powołuje jednak przepisów prawa stanowiących podstawę orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Warunek ten nie został zatem spełniony, co uniemożliwiało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów skargi kasacyjnej. Ze stanowiska wyrażonego w uchwale NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 nie wynika bowiem obowiązek formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tej przyczyny skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona.
W pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej powołano zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 oraz art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902); dalej: "u.d.i.p.".
Zgodnie z art. 2 ust. 1 każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Zgodnie zaś z art. 21 pkt) 1 i pkt 2) tej ustawy do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), z tym że:
1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi;
2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę.
Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 u.d.i.p., stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. W pismach kierowanych do organu nie powołano się na przepisy o dostępie do informacji publicznej, ani nie zawarto twierdzeń odwołujących się do informacji publicznej. Wynika z nich jednoznacznie, że spór w niniejszej sprawie dotyczy sfery dominium gminy i de facto jest sporem na gruncie prawa cywilnego. Nie sposób uznać za prawidłowe stanowiska, zgodnie z którym skarżący dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, kwalifikuje swój spór z organem jako żądanie dostępu do informacji publicznej.
W pkt 2 petitum skargi kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Powołany przez skarżącego kasacyjnie przepis nie jest stosowany przez sądy administracyjne, a jego naruszenie nie mogło stanowić podstawy kasacyjnej w środku zaskarżenia od postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu braku do właściwości sądu administracyjnego.
Wobec braku zarzutów odwołujących się do naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z odpowiednimi przepisami działu VIII k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie badał prawidłowości kwalifikacji skargi jako wniesionej w ramach postępowania skargowo-wnioskowego.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.