III OSK 2425/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpoczęła się od wniosku D. K. o udostępnienie rejestru umów Gminy R. z 2021 roku, zawierającego szczegółowe dane, w tym wartości netto i brutto oraz aneksy. Organ odmówił udostępnienia części informacji, uznając je za przetworzone i wymagające wykazania szczególnego interesu publicznego przez wnioskodawcę. Po uchyleniu decyzji przez SKO i ponownym rozpatrzeniu, organ ponownie odmówił udostępnienia części danych, wzywając do wykazania interesu publicznego. Wnioskodawca złożył skargę na bezczynność, którą WSA we Wrocławiu uwzględnił, stwierdzając rażącą bezczynność organu, zobowiązując go do rozpoznania wniosku, nakładając grzywnę i zasądzając koszty. WSA uznał, że organ nieprawidłowo pozostawił wniosek bez rozpoznania zamiast wydać decyzję odmowną, gdy wnioskodawca nie wykazał interesu publicznego dla informacji przetworzonej. Wójt Gminy R. złożył skargę kasacyjną, kwestionując uznanie bezczynności za rażącą i zarzucając naruszenie art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzut za wadliwie skonstruowany, ponieważ przepis art. 149 p.p.s.a. ma charakter ogólny i nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Sąd podkreślił, że strona skarżąca powinna powiązać zarzut naruszenia art. 149 p.p.s.a. z naruszeniem innych konkretnych przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących udostępniania informacji publicznej, w szczególności informacji przetworzonej, oraz oceny bezczynności organu jako rażącego naruszenia prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie rejestru umów i sposobu procedowania organu w przypadku informacji przetworzonej. Kwestia wadliwej konstrukcji zarzutu skargi kasacyjnej jest istotna dla praktyki sporządzania środków zaskarżenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozostawienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez rozpoznania, w sytuacji gdy wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego dla informacji przetworzonej, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a nie pozostawić wniosek bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Organ ma obowiązek samodzielnie ocenić, czy istnieje szczególny interes publiczny dla informacji przetworzonej, nawet jeśli wnioskodawca nie wykazał go lub nie zareagował na wezwanie. Brak takiej oceny i wydania decyzji stanowi naruszenie prawa.
Czy bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wynikająca z zaniedbania pracownika, może być uznana za rażące naruszenie prawa uzasadniające nałożenie grzywny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ nie dopełnił swoich obowiązków pomimo świadomości procedury i zaleceń, a zaniedbanie pracownika nie zwalnia organu z odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Organ ponosi odpowiedzialność za działania swoich pracowników. Nawet jeśli zaniedbanie było jednorazowe, brak reakcji organu po otrzymaniu zaleceń i świadomości procedury może uzasadniać kwalifikację rażącego naruszenia prawa.
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania, oparty wyłącznie na art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a., jest skuteczny w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te mają charakter ogólny i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Należy je powiązać z naruszeniem innych konkretnych przepisów.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zarzut naruszenia przepisów postępowania musi być precyzyjnie skonstruowany i powiązany z konkretnymi przepisami, których naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Artykuły 149 § 1a i § 2 p.p.s.a. określają kompetencje sądu, a nie samodzielną podstawę kasacyjną.
Przepisy (11)
Główne
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to istotne dla szczególnego interesu publicznego. Ocena tej przesłanki należy do organu.
u.d.i.p. art. 16
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji.
Konst. RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do informacji publicznej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa kompetencje sądu w zakresie stwierdzenia bezczynności i zobowiązania do jej ustania.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa kompetencje sądu w zakresie stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenia grzywny.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wydania decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Konst. RP art. 61 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa przesłanki ograniczenia prawa do informacji.
Konst. RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa zasady proporcjonalności i konieczności ograniczeń praw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo stwierdził bezczynność organu, ponieważ organ nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia informacji przetworzonej, mimo braku wykazania przez wnioskodawcę szczególnego interesu publicznego. • Naruszenie art. 149 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej musi być powiązane z naruszeniem innych konkretnych przepisów.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że bezczynność wynikała z zaniedbania pracownika, a nie z jego winy, co nie powinno być uznane za rażące naruszenie prawa. • Organ argumentował, że wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego, a jego wnioski miały na celu absorbować pracę urzędu.
Godne uwagi sformułowania
brak wyczerpania środków zaskarżenia • uchybienie terminowi • nie jest wiadomym, jakie konkretnie informacje (dane) składają się na ten rejestr • organ winien był, o ile jest w posiadaniu rejestru umów za 2021 rok, udostępnić skarżącemu te dane, które pozostają w jego posiadaniu bez potrzeby ich przetworzenia • brak możliwości oceny czy istotnie w niniejszej sprawie zasadne było przyjęcie, że żądane przez skarżącego informacje, których organ odmówił udostępnienia, mieszczą się w kategorii informacji publicznej przetworzonej • nie sposób uznać, by to organ pozostawał w bezczynności • to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania istnienia interesu publicznego • ocena charakteru spornej informacji jest przedwczesna, gdyż organ – wbrew ustawowo określonym obowiązkom - nie zakończył postępowania wszczętego wnioskiem strony we właściwej formie • brak uznania, że wnioskodawca ma taki właśnie cel uzyskania informacji skutkuje ograniczeniem prawa do informacji publicznej, co zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej wymaga już wydania decyzji ograniczającej prawo dostępu do takiej informacji • milczenie organu musi być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa • przepis art. 149 § 1a, czy też art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
sędzia
Mariusz Kotulski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udostępniania informacji publicznej, w szczególności informacji przetworzonej, oraz oceny bezczynności organu jako rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie rejestru umów i sposobu procedowania organu w przypadku informacji przetworzonej. Kwestia wadliwej konstrukcji zarzutu skargi kasacyjnej jest istotna dla praktyki sporządzania środków zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i pokazuje, jak organy administracji mogą nadużywać procedury, a także jak ważne jest prawidłowe formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej. Pokazuje konflikt między obywatelem a urzędem.
“Czy urząd może ignorować Twój wniosek o informacje? Sąd Najwyższy Administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.