III OSK 233/24

III OSK 233/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/
Jerzy Stelmasiak
Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 411/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-06-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
ART.35 §1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 411/23 w sprawie ze skargi E.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2022 r. nr KOA/5286/Eg/22 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 411/23, oddalił skargę E.G. (dalej "skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej "Kolegium") z dnia 6 grudnia 2022 r., nr KOA/5286/Eg/22, w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Burmistrz Miasta i Gminy P. (dalej "Burmistrz", "organ I instancji") decyzją z dnia 17 stycznia 2020 r., nr 1/2020, nakazał I..G. i E.G. usunięcie z działek ewidencyjnych nr [...] – [...] i nr [...] – [...] zgromadzonych na nich odpadów ziemi (kod odpadu 17 05 05) w ilości 3388 m³. Usunięcie odpadów nakazano wykonać w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia 16 października 2020 r., a skargę na nią oddalił WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 2770/20.
Wobec nieusunięcia odpadów, co obrazuje protokół oględzin z dnia 5 lipca 2022 r. i załączona do niego dokumentacja fotograficzna, pismem z dnia 15 lipca 2020 r. zostało skierowane do strony upomnienie nr 1 wzywające do wykonania obowiązku z ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia 17 stycznia 2020 r. Pismem z dnia 18 lipca 2022 r. strona poinformowała, że w dniu 2 grudnia 2019 r. została zawarta umowa na wywiezienie ziemi z działek w B. oraz że ziemia była wywożona, a decyzja nr 1/2020 została wykonana. Kolejne oględziny nieruchomości, celem potwierdzenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nr 1/2020, zostały przeprowadzone w dniu 5 października 2022 r. Z protokołu tych oględzin i załączonej do niego dokumentacji fotograficznej wynika, że stan nieruchomości nie uległ zmianie w odniesieniu do oględzin przeprowadzonych w dniu 5 lipca 2022 r. W oględzinach uczestniczył geodeta uprawniony, który dokonał pomiarów wysokościowych przedmiotowych działek. Dodatkowo w dniu 11 października 2022 r. został wykonany przez geodetę uprawnionego operat techniczny dotyczący pomiaru i obliczenia mas nasypu na działkach ewid. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położonych we wsi B. gmina [...]. W sprawozdaniu technicznym wskazano, że w dniu 5 października 2022 r. wykonano pomiar rzędnych wysokościowych nasypu na działkach i porównano te wysokości rzędnych nasypu z pomiarem wykonanym w dniu 7 listopada 2019 r. i zawartym w operacie technicznym z dnia 14 listopada 2019 r. Z analizy wykonanych pomiarów wynika, że wysokość nasypu na przedmiotowych działkach nie uległa zmianie, czyli odpady nie zostały usunięte.
Postanowieniem z dnia 24 października 2022 r., nr GO.62362.2019.MP, KW.14875.2022, Burmistrz nałożył na I.G. i E.G. grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10.000 zł. W postanowieniu tym wezwał również do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr 1/2022. Burmistrz podał, że przeprowadzając oględziny w dniach 5 lipca i 5 października 2022 r., a także zlecając geodecie uprawnionemu dokonanie pomiarów geodezyjnych przedmiotowej nieruchomości – doszedł do wniosku, iż obowiązek wskazany w decyzji z 2020 r. nie został wykonany. W konsekwencji konieczne było zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci nałożenia na właściciela nieruchomości grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego wymienioną decyzją, przy czym grzywna w wysokości 10.000 zł będzie wystarczająco uciążliwa i zdyscyplinuje zobowiązanych do wykonania nałożonego obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia stanowi bowiem formę nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Jednocześnie, aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego grzywna musi być na tyle wysoka by dla strony nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku. Organ I instancji wskazał ponadto, że kierował się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań.
Działając na skutek zażalenia E.G., Kolegium postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r., znak KOA/5286/Eg/22, utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść: art. 18, art. 23 § 3, art. 119 § 1 i art. 121 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej "u.p.e.a.") i podkreśliło, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności w wypadku, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe. Grzywna ta nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dowodem na to są postanowienia art. 125 i 126 u.p.e.a. Grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być zwrócone w całości lub w części, niekiedy za zgodą organu wyższego stopnia. Jednocześnie ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Nie jest to uznanie dowolne, ponieważ organ ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art 7 § 2) i zasady niezbędności (art. 7 § 3).
Zdaniem Kolegium z akt sprawy wynika, że decyzja nakazująca usunięcie I.G. i E.G. z działek ewidencyjnych nr [...] – [...] i nr [...] – [...] zgromadzonych na nich odpadów ziemi (kod odpadu 17 05 05) w ilości 3388 m³ stała się ostateczna, a wykonanie nałożonego obowiązku miało nastąpić w terminie do dnia 16 kwietnia 2021 r. Jednakże obowiązek ten nie został wykonany w ustalonym terminie. Nie został również wykonany do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, co zostało ustalone w oparciu o wiarygodne dowody w postaci protokołów z oględzin z dnia 5 lipca i z dnia 5 października 2022 r., a także w oparciu o operat techniczny wykonany przez uprawnionego geodetę w dniu 11 października 2020 r. Nie podjęto jakichkolwiek czynności zmierzających do wykonania decyzji, a stan na nieruchomości nie uległ zmianie. Strona pozostawała bezczynna, a okres pozostawania w bezczynności, a także świadomość strony co do istniejącego obowiązku, również miały wpływ na wysokość ustalonej grzywny w celu przymuszenia. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, przez stronę nie zostały podjęte jakiekolwiek działania zmierzające do wykonania obowiązku nałożonego decyzją nr 1/2020. Działania oraz wyjaśnienia strony wskazywały jedynie na próbę odsunięcia w czasie wykonania obowiązku, podczas gdy strona miała wystarczający okres czasu na wykonanie tego obowiązku, ponieważ decyzja nakazująca usunięcie odpadów stała się ostateczna jeszcze w 2020 r., a strona przez okres prawie dwóch lat nie uczyniła zadość obowiązkom z niej wynikającym. Działania podejmowane przez stronę były działaniami pozornymi. W ocenie Kolegium, grzywna wymierzona w wysokości maksymalnej będzie celowa i skuteczna. Zastosowanie grzywny w celu przymuszenia jest mniej uciążliwe od wykonania zastępczego, gdyż daje stronie możliwość wykonania wywozu odpadów we własnym zakresie, co pozwala na zminimalizowanie kosztów z tym związanych. Obowiązek uiszczenia grzywny jest formą nacisku, mającą skłonić do wykonania egzekwowanego obowiązku.
Pismem z dnia 20 stycznia 2023 r. skargę na przedstawione postanowienie Kolegium wniósł do WSA w Warszawie E.G. (dalej "skarżący"), zarzucając naruszenie: 1) art. 102 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez przeprowadzenie postępowania II-instancyjnego w przedmiocie nałożenia grzywny w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z mocy prawa z 15 listopada 2022 r. na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., 2) naruszenie art. 122 § 2 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe ustalenie terminu zapłaty grzywny, 3) naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 121 § 2 u.p.e.a. oraz 7 § 2 u.p.e.a., poprzez ustalenie grzywny w maksymalnej możliwej wysokości bez realnego rozważenia ustalenia grzywny w niższej wysokości oraz bez realnego terminu wykonania decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym.
W dniu 2 czerwca 2023 r. WSA w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że postanowienie Kolegium z dnia 6 grudnia 2022 r. zostało wydane zgodnie z prawem, co nie dało podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Odnosząc się do zarzutów i argumentacji skargi, Sąd I instancji podał, że w niniejszej sprawie nie uchybiono ogólnym zasadom postępowania ani zasadom dowodowym postępowania administracyjnego, które to uchybienia mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy ustaliły prawidłowo stan faktyczny sprawy i słusznie zastosowały przepisy prawa materialnego, jakim były regulacje u.p.e.a. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że w niniejszej sprawie należało zastosować środek egzekucyjny polegający na nałożeniu na skarżącego i I.G. grzywny w wysokości 10.000 zł celem przymuszenia stron do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Burmistrza z dnia 17 stycznia 2020 r., czyli usunięcia odpadów w postaci masy ziemi w ilości 3388 m³ w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Grzywnę w celu przymuszenia nałożono m. in. na skarżącego prawidłowo – wtedy, gdy decyzja Kolegium była już ostateczna i prawomocna.
Sąd I instancji, przytaczając treść art. 7 § 1 i 2, art. 119 § 1 i art. 122, art. 124 § 1, art. 125 § 1 u.p.e.a. – wskazał, że organy zasadnie uznały, iż konieczne jest nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego odnośną decyzją. Decyzja ta bowiem nie tylko nie została wykonana do dnia 16 kwietnia 2021 r., ani nawet do dnia wydania kwestionowanych w niniejszym postępowaniu postanowień. Chociaż skarżący w toku postępowania utrzymywał, że odpady zostały usunięte, to organ odwoławczy słusznie odmówił wiary temu stanowisku, wskazując na jego dowolność i brak poparcia przekonującymi dowodami. Za stanowiskiem skarżącego nie mogła przemawiać umowa, na zawarcie której powoływał się, albowiem umowa ta w istocie została zawarta jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia 17 stycznia 2020 r. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnej okoliczności/dowodu (np. faktury, rachunku za wywóz odpadów, czy oświadczenia firmy wywożącej), które chociażby uprawdopodobniły wskazywane przez niego okoliczności. Organ prawidłowo przyjął własne ustalenia na podstawie oględzin terenu przeprowadzonych dwukrotnie i opinii biegłego, natomiast skarżący zawartych tam ustaleń w żaden sposób skutecznie nie podważył. Skarżący nie może skutecznie wskazywać, że wyznaczono mu tylko 14 dni na wykonanie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr 1/2022, ponieważ przedmiotowy obowiązek miał pierwotnie wypełnić do dnia 16 kwietnia 2021 r., a nie wypełnił go nawet do chwili obecnej. Z kolei odnosząc się do wysokości grzywny Sąd I instancji wskazał, że została ona nałożona w wysokości 10.000 zł na dwie osoby, a więc należy zanegować twierdzenia skarżącego co do jej uciążliwości. Co się zaś tyczy twierdzenia skarżącego wskazującego na wniesienie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, to Sąd I instancji podał, iż postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane dniu 7 grudnia 2022 r.
Pismem z dnia 13 września 2023 r. skargę kasacyjną, następnie uzupełnioną pismem z dnia 2 października 2023 r., od wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 411/23, wywiódł skarżący (dalej "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
1) art. 141 § 4 zd. 1 u.p.e.a. poprzez nieodniesienie się do wskazanego w skardze pierwszego zarzutu strony, wskazującego na naruszenie przez organ administracji art. 102 k.p.a. zw. z art. 18 u.p.e.a., tj. przeprowadzenie postępowania Il-instancyjnego w sytuacji zawieszenia postępowania z mocy prawa z dniem 16 listopada 2022 r. (data wpływu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej z dnia 15 listopada 2022 złożonego przez stronę), które pozostawało zawieszone na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., ze względu na wniesienie przez stronę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) art. 134 § 1 u.p.e.a., poprzez niedostrzeżenie przez WSA w Warszawie naruszenia przez organy administracyjne przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 102 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na podjęciu przez organ II instancji innych niż wymienione w tym przepisie czynności, w szczególności przeprowadzenie postępowania Il-instancyjnego w przedmiocie nałożenia grzywny, w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne było zawieszone z mocy prawa z dniem 16 listopada 2022 r. na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., ze względu na złożenie przez stronę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zauważyć trzeba, że przepis ten traktuje o elementach uzasadnienia wyroku – stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za pomocą odnośnego zarzutu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego ani kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi ze statuowanej tym przepisem normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2024 r., III OSK 2850/22). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnia motywy podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia i tym samym sprawia, że poddaje się ono kontroli instancyjnej. W szczególności należy zauważyć, że – wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie – Sąd I instancji wprawdzie w sposób zwięzły, ale jednak odniósł się do zarzutu przeprowadzenia postępowania drugoinstancyjnego po wniesieniu zarzutów. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.
Zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., powołanym w drugim zarzucie skargi kasacyjnej, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. O naruszeniu tego przepisu można by mówić, gdyby Sąd I instancji wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane w skardze, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd I instancji oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można też kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2025 r., II OSK 180/24). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w postępowaniu przed Sądem I instancji nie doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w żadnej z wchodzących w rachubę postaci.
W drugim zarzucie skargi kasacyjnej, obok art. 134 § 1 p.p.s.a., powołany został także art. 102 k.p.a. w zw. 18 u.p.e.a. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji nie dostrzegł, że Kolegium naruszyło te przepisy przez podjęcie innych niż wymienione w art. 102 k.p.a. czynności, w szczególności przeprowadzenie postępowania drugoinstancyjnego w przedmiocie nałożenia grzywny, w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne było zawieszone z mocy prawa z dniem 16 listopada 2022 r. na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., ze względu na złożenie przez stronę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko skarżącego kasacyjnie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. – w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r. – wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Przepisy art. 56 § 3, art. 57 § 1 i art. 58 stosuje się odpowiednio.
"Przed 30 lipca 2020 r. istniały rozbieżności w orzecznictwie NSA dotyczące istnienia podstaw do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w związku z wniesieniem zarzutu. (...) W obecnym stanie prawnym nie ulega natomiast wątpliwości, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na mocy stosowanego odpowiednio art. 56 § 3" (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2025, komentarz do art. 35, teza 4). Jak wskazał Sąd I instancji, w przedmiotowej sprawie postanowienie o zwieszeniu postępowania egzekucyjnego zostało wydane w dniu 7 grudnia 2022 r. – Kolegium zaś orzekało w dniu 6 grudnia 2022 r. Już z tej przyczyny organowi, który rozpatrzył zażalenie, nie można zarzucić naruszenia prawa.
Niezależnie od powyższego wypada zwrócić uwagę na argumentację zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2024 r., III FSK 610/23: "Z uzasadnienia projektu do zmian ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i innych ustaw wynika m.in., że wprowadzone zmiany umożliwią podejmowanie przez organy rozstrzygnięć dotyczących m.in. postępowania w przedmiocie skarg. Ustawodawca w art. 56 § 5 u.p.e.a. wskazał w jakich przypadkach organ nie będzie w okresie zawieszenia uprawniony do rozpatrzenia skarg, wniosków lub innego poddania. I tak w powołanym przepisie wskazał, że w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w § 1 pkt 2 (w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego) i pkt 3 (w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego) oraz § 1b (dotyczącego egzekucji prowadzonej przeciwko przedsiębiorstwu w spadku) nie rozpatruje się skargi, wniosku lub innego podania. W niniejszej sprawie zawieszenie nastąpiło na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a. – wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Tym samym nie jest to przypadek wskazany w art. 56 § 5 u.p.e.a. Z tego też względu w stanie prawnym obowiązującym od 30 lipca 2020 r. zawieszenie postępowania egzekucyjnego wynikające z wniesienia zarzutu nie stanowi przeszkody do rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną. Przepis art. 35 § 1 w zw. z art. 56 § 5 u.p.e.a. nie wyklucza wydania postanowienia w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego".
Jak wynika z przytoczonej argumentacji, którą Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, skutki zawieszenia postępowania egzekucyjnego (także na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a.) należy oceniać z uwzględnieniem art. 56 § 5 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w § 1 pkt 2 i 3 oraz § 1b nie rozpatruje się skargi, wniosku lub innego podania. A contrario w okresie zawieszenia postępowania z innej przyczyny niż określona w § 1 pkt 2 i 3 oraz § 1b skargę, wniosek i inne podanie należy rozpoznać. Także ta prawidłowość świadczy o niezasadności drugiego zarzutu skargi kasacyjnej. Zarzut ten nie zasługiwał zatem na uwzględnienie.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.