Orzeczenie · 2024-10-23

III OSK 2303/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-23
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona przyrodykara pieniężnausuwanie drzewodpowiedzialność właścicielaprawo administracyjnepostępowanie sądoweustawa o ochronie przyrodyTrybunał Konstytucyjny

Przedmiotem skargi kasacyjnej J. S.A. w restrukturyzacji była kara pieniężna nałożona za usunięcie 133 drzew bez wymaganego zezwolenia. Spółka nabyła działkę od P. M. w lutym 2009 r., a drzewa zostały usunięte przez P. M. pod koniec tego samego miesiąca, na podstawie zapisu w umowie sprzedaży. Organ I instancji (Burmistrz Ryglic) nałożył karę na spółkę, uznając ją za właściciela nieruchomości odpowiedzialnego za uzyskanie zezwolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję, podkreślając obiektywny charakter odpowiedzialności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie początkowo oddalił skargę spółki, a następnie po wznowieniu postępowania na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego (SK 6/12), ponownie oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny również wielokrotnie rozpatrywał sprawę, w tym po wznowieniu postępowania. W obecnym wyroku NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że odpowiedzialność spółki jako właściciela nieruchomości za usunięcie drzew bez zezwolenia jest prawidłowo ustalona. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, kwestionujący sztywne stawki kar, nie podważył zasady odpowiedzialności właściciela, a jedynie wskazał na potrzebę uwzględniania indywidualnych okoliczności sprawy przy miarkowaniu kary. W tej konkretnej sytuacji, brak było przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary, a szkoda dla środowiska została uznana za znaczną. NSA zwrócił uwagę na sformalizowany charakter skargi kasacyjnej i nieprawidłowe jej sformułowanie przez spółkę, co uniemożliwiło skuteczną kontrolę niektórych zarzutów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie odpowiedzialności właściciela nieruchomości za usunięcie drzew bez zezwolenia, nawet jeśli wycinki dokonał poprzedni właściciel na podstawie zgody zawartej w umowie sprzedaży. Interpretacja wpływu wyroku TK na postępowania administracyjne i sądowe.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i długotrwałego postępowania sądowego. Konieczność analizy konkretnych zapisów umownych i kontekstu prawnego w momencie popełnienia czynu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy właściciel nieruchomości, który nabył ją po usunięciu drzew przez poprzedniego właściciela, ponosi odpowiedzialność administracyjną za usunięcie drzew bez zezwolenia, jeśli w umowie sprzedaży zawarto zgodę na takie usunięcie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nieruchomości ponosi odpowiedzialność administracyjną za usunięcie drzew bez zezwolenia, nawet jeśli drzewa zostały usunięte przez poprzedniego właściciela na podstawie zgody zawartej w umowie sprzedaży, ponieważ obowiązek uzyskania zezwolenia spoczywa na właścicielu.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność za bezprawne usunięcie drzew jest obiektywna. Właściciel nieruchomości, który wiedział i godził się na usunięcie drzew, nawet jeśli dokonał tego poprzedni właściciel, jest zobowiązany do uzyskania zezwolenia. Brak zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący sztywne stawki kar pieniężnych za usunięcie drzew bez zezwolenia wpływa na ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za nałożenie kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył jedynie wysokości kar i potrzeby uwzględniania indywidualnych okoliczności, nie podważając samej zasady odpowiedzialności właściciela nieruchomości za usunięcie drzew bez zezwolenia.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny zakwestionował sztywność stawek kar, wskazując na potrzebę miarkowania ich wysokości i uwzględniania okoliczności sprawy, ale nie podważył mechanizmu ochrony przyrody ani zasady nakładania kar za naruszenie obowiązku uzyskania zezwolenia. W tej sprawie nie stwierdzono okoliczności uzasadniających odstąpienie od kary.

Czy sąd administracyjny, rozpoznając sprawę po wznowieniu postępowania na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, może ponownie badać ustalenia organów administracji dotyczące podmiotu odpowiedzialnego za usunięcie drzew?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku wznowienia postępowania na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, sąd rozpoznaje sprawę w granicach podstawy wznowienia, która w tym przypadku dotyczyła zgodności przepisów z Konstytucją RP w zakresie wysokości kar, a nie ustalenia podmiotu odpowiedzialnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 282 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach podstawy wznowienia. Wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r. wskazał, że podstawą wznowienia było orzeczenie TK dotyczące wysokości kar, a nie ustalenie podmiotu odpowiedzialnego. Ponowna kontrola sądowa dotyczyła jedynie wysokości kary, a nie samego ustalenia odpowiedzialności spółki.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J. S.A. w restrukturyzacji od wyroku WSA w Krakowie, utrzymując w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia.

Przepisy (6)

Główne

u.o.p. art. 88 § 1 pkt 2

Ustawa o ochronie przyrody

Przepis przewidujący obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia.

u.o.p. art. 89 § 1

Ustawa o ochronie przyrody

Przepis określający wysokość administracyjnej kary pieniężnej jako dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu.

Pomocnicze

u.o.p. art. 83 § 1

Ustawa o ochronie przyrody

Przepis określający, kto jest zobowiązany do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu (posiadacz nieruchomości).

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 282 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis regulujący rozpoznanie sprawy po wznowieniu postępowania.

p.p.s.a. art. 190

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakaz opierania skargi kasacyjnej na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność właściciela nieruchomości za usunięcie drzew bez zezwolenia jest obiektywna i niezależna od tego, kto faktycznie dokonał wycinki. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie podważył zasady odpowiedzialności, a jedynie wskazał na potrzebę miarkowania wysokości kar. • W sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

Odrzucone argumenty

Spółka nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ drzewa usunął poprzedni właściciel. • Zgoda zawarta w akcie notarialnym na wycinkę drzew przez poprzedniego właściciela zwalnia spółkę z odpowiedzialności. • Sąd I instancji nie zbadał wszystkich okoliczności sprawy w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego. • Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność za bezprawne wycięcie drzew bez zezwolenia jest zobiektyzowana i niezależna od winy sprawcy • nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelnego Sąd Administracyjny

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

członek

Sławomir Pauter

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności właściciela nieruchomości za usunięcie drzew bez zezwolenia, nawet jeśli wycinki dokonał poprzedni właściciel na podstawie zgody zawartej w umowie sprzedaży. Interpretacja wpływu wyroku TK na postępowania administracyjne i sądowe."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i długotrwałego postępowania sądowego. Konieczność analizy konkretnych zapisów umownych i kontekstu prawnego w momencie popełnienia czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje długotrwały spór prawny z udziałem spółki i organów administracji, z elementami analizy wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochronie środowiska.

Właściciel zapłaci za drzewa wycięte przez poprzednika? NSA rozstrzyga długi spór o karę pieniężną.

Dane finansowe

WPS: 425 651,61 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst