Orzeczenie · 2026-02-24

III OSK 2296/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-02-24

NSAochrona środowiskaWysokansa

ochrona przyrodydrzewakara pieniężnaodpowiedzialność inwestoraroboty budowlanezniszczenie drzewsystem korzeniowyopinia dendrologicznaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Organ pierwszej instancji, Marszałek Województwa Śląskiego, nałożył na spółkę administracyjną karę pieniężną w wysokości 68 640,00 zł za zniszczenie 9 sztuk drzew, odraczając termin płatności na 5 lat. Ustalono, że prace ziemne prowadzone przez wykonawcę na zlecenie spółki, w pobliżu pni drzew, doprowadziły do uszkodzenia systemów korzeniowych, co w ocenie organów stanowiło zniszczenie drzew w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody. Spółka kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że nie była bezpośrednim wykonawcą prac i że zniszczenie drzewa powinno być rozumiane jako utrata co najmniej 50% korony. WSA w Gliwicach oddalił skargę, wskazując, że zniszczenie drzewa może nastąpić również przez uszkodzenie korzeni lub pnia, a inwestor ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez wykonawcę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, karę pieniężną nakłada się na posiadacza nieruchomości, którym w tym przypadku była spółka. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym kwestię strony postępowania i braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd uznał, że opinia dendrologiczna była wystarczająca, a zarzuty spółki były gołosłowne. Odnosząc się do przepisów materialnych, NSA wyjaśnił, że zniszczenie drzewa nie ogranicza się do utraty 50% korony, ale może obejmować również uszkodzenie korzeni lub pnia, co wymaga indywidualnej oceny. Sąd potwierdził również, że termin odroczenia płatności kary biegnie od daty ostateczności decyzji, a nie od daty zniszczenia drzewa. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Odpowiedzialność inwestora za szkody środowiskowe wyrządzone przez wykonawców, interpretacja pojęcia 'zniszczenie drzewa' w kontekście uszkodzenia korzeni i pnia, zasady nakładania i odraczania kar pieniężnych za zniszczenie przyrody.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o ochronie przyrody i odpowiedzialnością posiadacza nieruchomości. Interpretacja pojęcia 'zniszczenie drzewa' może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy inwestor zlecający prace budowlane ponosi odpowiedzialność administracyjną za zniszczenie drzew spowodowane przez wykonawcę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, inwestor (posiadacz nieruchomości) ponosi odpowiedzialność za zniszczenie drzew, nawet jeśli prace były wykonywane przez podwykonawcę, a odpowiedzialność ta wynika z faktu posiadania nieruchomości i obowiązku sprawowania nadzoru.

Uzasadnienie

Ustawa o ochronie przyrody nakłada karę na posiadacza nieruchomości. Inwestor jest posiadaczem i powinien nadzorować prace, minimalizując ryzyko szkód.

Czy zniszczenie drzewa w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody ogranicza się do utraty co najmniej 50% korony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zniszczenie drzewa może nastąpić również na skutek uszkodzenia systemu korzeniowego lub pnia, co wymaga indywidualnej oceny dendrologicznej.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy (art. 87a ust. 1 i art. 87a ust. 5) wskazują, że prace w obrębie korzeni, pnia lub korony mogą prowadzić do zniszczenia drzewa. Tylko w przypadku ingerencji w koronę ustawodawca określił konkretny próg (50%), w innych przypadkach konieczna jest indywidualna ocena.

Czy pozwolenie na budowę zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia na wycinkę lub chroni przed odpowiedzialnością za zniszczenie drzew?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pozwolenie na budowę nie jest równoznaczne z zezwoleniem na wycinkę drzew i nie zwalnia z odpowiedzialności za ich zniszczenie.

Uzasadnienie

Pozwolenie na budowę dotyczy robót budowlanych. Wycinka drzew wymaga odrębnego zezwolenia na gruncie ustawy o ochronie przyrody, a zniszczenie drzew jest odrębną podstawą odpowiedzialności.

Od kiedy należy liczyć 5-letni okres odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Okres odroczenia należy liczyć od dnia, w którym decyzja o odroczeniu terminu płatności kary stała się ostateczna.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy (art. 88 ust. 4, 6 i 7) wskazują, że bieg terminu odroczenia i możliwość umorzenia kary są związane z datą ostateczności decyzji o odroczeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną A. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (24)

Główne

u.o.p. art. 88 § 1

Ustawa o ochronie przyrody

Dotyczy kary za usunięcie drzewa lub krzewu bez zezwolenia, nie miał zastosowania w tej sprawie.

u.o.p. art. 88 § 1

Ustawa o ochronie przyrody

pkt 3 - dotyczy zniszczenia drzewa lub krzewu, miał zastosowanie w tej sprawie.

Pomocnicze

u.o.p. art. 87a § 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 87a § 5

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 88 § 2

Ustawa o ochronie przyrody

Określa podmiot odpowiedzialny za karę pieniężną (posiadacz nieruchomości, właściciel urządzeń, inny podmiot działający bez zgody).

u.o.p. art. 88 § 4

Ustawa o ochronie przyrody

Dotyczy odroczenia terminu płatności kary za zniszczenie drzewa, jeśli jego żywotność nie jest wykluczona.

u.o.p. art. 88 § 6

Ustawa o ochronie przyrody

Dotyczy umorzenia kary po upływie okresu odroczenia i stwierdzeniu zachowania żywotności drzewa.

u.o.p. art. 88 § 7

Ustawa o ochronie przyrody

Dotyczy obowiązku uiszczenia kary w przypadku obumarcia drzewa przed upływem okresu odroczenia.

k.p.a. art. 28