III OSK 2266/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. M. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia aktu oskarżenia. Skarżący domagał się udostępnienia dokumentu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), zarzucając organowi bezczynność. WSA w Łodzi uznał, że choć akta sądowe zawierają informację publiczną, to dostęp do aktu oskarżenia reguluje art. 156 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) jako przepis szczególny, wyłączający stosowanie u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) podzielił to stanowisko. W uzasadnieniu NSA wskazał, że przepisy k.p.k. (art. 156 § 1, 5 i 5a) stanowią przepisy szczególne w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych znajdujących się w aktach spraw karnych. W związku z tym, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania w takich przypadkach. NSA podkreślił, że nawet jeśli skarżący wnosił o udostępnienie samego aktu oskarżenia jako pojedynczego dokumentu, to nadal podlega on regulacjom k.p.k. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zastosował prawo materialne i procesowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że dostęp do aktu oskarżenia jako dokumentu procesowego regulują przepisy k.p.k., a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli wnioskodawca domaga się udostępnienia samego dokumentu.
Dotyczy wyłącznie dostępu do akt spraw karnych i dokumentów w nich zawartych. Nie wyklucza dostępu do innych informacji publicznych, które nie są objęte szczególnymi regulacjami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy akt oskarżenia, jako dokument znajdujący się w aktach sprawy karnej, może być udostępniony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też dostęp do niego regulują wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dostęp do aktu oskarżenia, jako dokumentu znajdującego się w aktach sprawy karnej, regulują wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 156 k.p.k.), które stanowią przepisy szczególne w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wyłączają stosowanie tej ustawy.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.k. dotyczące dostępu do akt spraw karnych są przepisami szczególnymi w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej, co oznacza, że wyłączają jej stosowanie w tym zakresie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania, gdy inne ustawy określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych.
Czy sąd administracyjny prowadzi postępowanie dowodowe w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie o bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej?
Odpowiedź sądu
Sądy administracyjne nie prowadzą postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, a jedynie weryfikują legalność działań organów administracji. Dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Postępowanie dowodowe jest ograniczone do dowodów z dokumentów i może być prowadzone jedynie jako uzupełniające, gdy jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
Przepisy (13)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W przypadku akt spraw karnych, przepisy k.p.k. są przepisami szczególnymi wyłączającymi stosowanie u.d.i.p.
k.p.k. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
Przepis ten przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k. prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania z nich odpisów. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Jest to przepis szczególny w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
k.p.k. art. 156 § § 5 i 5a
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
Przepisy te odnoszą się do postępowania przygotowawczego i są przepisami szczególnymi w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.f.p. art. 6
Ustawa o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dostęp do aktu oskarżenia jako dokumentu znajdującego się w aktach sprawy karnej jest regulowany przepisami k.p.k., które są przepisami szczególnymi w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Akt oskarżenia stanowi informację publiczną i może zostać udostępniony w trybie u.d.i.p., ponieważ jest odrębnym dokumentem, a nie częścią akt sprawy czy 'sprawy procesowej'. • Organ miał obowiązek podjąć czynności zmierzające do ustalenia, czy akt oskarżenia wpłynął do Sądu Okręgowego lub podległych sądów rejonowych. • Sąd I instancji wadliwie uzasadnił wyrok, nie analizując meritum sprawy i nie rozpatrując faktu, że skarżący wnosił o udostępnienie wyłącznie aktu oskarżenia jako pojedynczego dokumentu.
Godne uwagi sformułowania
przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego – są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. • nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, co próbuje wytknąć skarżący kasacyjnie, podnosząc brak analizy tego, że skarżący wnosił o udostępnienie informacji publicznej 'w postaci wyłącznie aktu oskarżenia, jako jedynego dokumentu, nie zaś całej sprawy czy akt sprawy'.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
członek
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że dostęp do aktu oskarżenia jako dokumentu procesowego regulują przepisy k.p.k., a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli wnioskodawca domaga się udostępnienia samego dokumentu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie dostępu do akt spraw karnych i dokumentów w nich zawartych. Nie wyklucza dostępu do innych informacji publicznych, które nie są objęte szczególnymi regulacjami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej, ale pokazuje, jak przepisy szczególne (k.p.k.) mogą ograniczać jego stosowanie. Jest to istotne dla zrozumienia granic dostępu do dokumentów urzędowych.
“Akt oskarżenia – czy zawsze jest informacją publiczną? NSA wyjaśnia granice dostępu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.