III OSK 2258/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił decyzję Ministra odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów dotyczących służby na rzecz totalitarnego państwa wobec funkcjonariusza Policji A.A. WSA uznał, że okres służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa (2 lata, 5 miesięcy i 23 dni, co stanowiło 9% jego całkowitego stażu służby) spełniał przesłankę krótkotrwałości, a organ pominął jego znaczące osiągnięcia. Minister w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, twierdząc, że 'krótkotrwałość' powinna być rozumiana jako czas trwający tygodnie lub miesiące, a nie lata, oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy wymaga wszechstronnego zbadania sprawy i indywidualnej oceny przesłanek takich jak 'szczególnie uzasadnione przypadki', 'krótkotrwała służba' i 'rzetelne wykonywanie zadań'. Sąd wyjaśnił, że pojęcia te są nieostre i powinny być interpretowane w kontekście aksjologii demokratycznego państwa prawnego, a nie tylko językowo. NSA uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował te przepisy, oceniając służbę skarżącego w kontekście jego całego stażu i osiągnięć. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, uznając uzasadnienie wyroku WSA za wystarczające i zgodne z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęć nieostrych w prawie administracyjnym, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących służby na rzecz państwa totalitarnego i ich wpływu na prawa nabyte.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy i może być stosowane analogicznie w innych sprawach wymagających oceny 'szczególnie uzasadnionych przypadków' lub pojęć nieostrych.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy interpretować pojęcie 'krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r.' na potrzeby wyłączenia stosowania przepisów dotyczących służby na rzecz totalitarnego państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Krótkotrwałość służby należy oceniać indywidualnie, w odniesieniu do całego okresu służby danej osoby, a nie tylko w ujęciu bezwzględnym (tygodnie/miesiące). Nawet służba trwająca lata może być uznana za krótkotrwałą w stosunku do całego stażu.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że pojęcia nieostre w ustawie wymagają indywidualnej interpretacji, uwzględniającej kontekst sprawy i aksjologię demokratycznego państwa prawnego. Krótkotrwałość służby na rzecz totalitarnego państwa powinna być oceniana w stosunku do całego okresu służby funkcjonariusza.
Czy rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, jest samoistną przesłanką do wyłączenia stosowania przepisów dotyczących służby na rzecz totalitarnego państwa, czy też elementem oceny 'szczególnie uzasadnionego przypadku'?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kryteria 'krótkotrwałej służby' i 'rzetelnego wykonywania zadań' są pomocnicze w ocenie 'szczególnie uzasadnionego przypadku' i nie wyłączają możliwości zastosowania art. 8a u.o.z.e. nawet przy braku spełnienia jednego z nich, jeśli ogólna ocena sprawy uzasadnia takie wyłączenie.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że przesłanki te dookreślają 'szczególnie uzasadnione przypadki', ułatwiając obalenie domniemania negatywnej oceny służby. Brak spełnienia jednego z kryteriów nie wyklucza możliwości uznania, że wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek.
Czy WSA, uchylając decyzję Ministra i wskazując na konieczność uwzględnienia oceny prawnej, naruszył przepisy postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a.?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy, a wskazania co do dalszego postępowania były prawidłowe i wynikały z oceny prawnej, która nie została skutecznie podważona przez Ministra.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie był zasadny, ponieważ uzasadnienie wyroku WSA było kompletne i pozwalało na kontrolę sądową. Wskazania co do dalszego postępowania są konsekwencją prawidłowej oceny prawnej sądu.
Przepisy (13)
Główne
u.o.z.e. art. 8a § 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis ten wymaga wszechstronnego zbadania sprawy i indywidualnej oceny przesłanek takich jak 'szczególnie uzasadnione przypadki', 'krótkotrwała służba' i 'rzetelne wykonywanie zadań'. Kryteria te są pomocnicze w ocenie 'szczególnie uzasadnionego przypadku' i nie wyłączają możliwości zastosowania art. 8a u.o.z.e. nawet przy braku spełnienia jednego z nich, jeśli ogólna ocena sprawy uzasadnia takie wyłączenie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z.e. art. 15c
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
u.o.z.e. art. 22a
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
u.o.z.e. art. 24a
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
u.o.z.e. art. 13b
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
u.o.z.e. art. 13c
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej art. 2 § 2 lit a i b
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja WSA dotycząca 'krótkotrwałości służby' jako oceny w stosunku do całego stażu służby. • Uznanie, że przesłanki z art. 8a ust. 1 u.o.z.e. wymagają indywidualnej oceny i nie są wyłącznymi kryteriami. • Prawidłowość uzasadnienia wyroku WSA i brak naruszeń przepisów postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Ministra dotyczące błędnej wykładni art. 8a u.o.z.e. w zakresie pojęć 'krótkotrwała służba' i 'rzetelne wykonywanie zadań'. • Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten został sformułowany przy użyciu pojęć nieostrych • nie jest wystarczające dla stosowania restrykcyjnymi unormowaniami ustawy poprzestanie wyłącznie na ustaleniu 'okresów służby na rzecz totalitarnego państwa' • domniemanie to może być obalone w konkretnym stanie faktycznym • krótkotrwałość powinna być oceniana na tle 'zwykłej długości czegoś' • nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Skład orzekający
Beata Jezielska
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć nieostrych w prawie administracyjnym, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących służby na rzecz państwa totalitarnego i ich wpływu na prawa nabyte."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy i może być stosowane analogicznie w innych sprawach wymagających oceny 'szczególnie uzasadnionych przypadków' lub pojęć nieostrych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących służby w czasach PRL i jej wpływu na prawa emerytalne, co jest tematem budzącym zainteresowanie i dyskusje.
“Czy służba w PRL zawsze oznaczała 'wspieranie zbrodni'? NSA wyjaśnia, jak oceniać 'krótkotrwałość' i 'rzetelność' funkcjonariuszy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.