III OSK 2219/25

III OSK 2219/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 371/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-09-17
Skarżony organ
Inne~Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 2, art. 154 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. - redaktora naczelnego czasopisma [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 371/25 w sprawie ze skargi M. J. - redaktora naczelnego czasopisma [...] w [...] na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 371/25 oddalił skargę M. J. - redaktora naczelnego czasopisma [...] w [...] na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z 26 stycznia 2025 r. M. J. (dalej: "skarżący", "skarżący kasacyjnie") jako redaktor naczelny czasopisma [...] z siedzibą w [...] skierował, za pośrednictwem poczty elektronicznej, do [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka") wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym wniósł o udzielenie informacji publicznej w formie zestawienia z podziałem na miesiące i lata:
1. Ile środków z tzw. tarcz rządowych podlegało zwrotowi w latach 2020-2024 ?
2. Ile decyzji o zwrocie środków z tzw. tarcz rządowych wydano w latach 2020-2024 ?
3. Ile środków z tzw. tarcz rządowych podlegających zwrotowi odzyskano w latach 2020-2024 ?
4. Ile środków z tzw. tarcz rządowych podlegających zwrotowi odzyskanych w latach 2020-2024 przekazano do Skarbu Państwa na jego rachunek?
W odpowiedzi z 4 lutego 2025 r. na powyższy wniosek Spółka poinformowała wnioskodawcę o niemożności jego rozpoznania w terminie z uwagi na szereg okoliczności m.in. konieczność przeprowadzenia analizy wniosku pod kątem jego oceny w szczególności:
a) charakteru wniosku oraz objętych nim informacji, tj. ustalenia w jakim zakresie i czy wniosek stanowi wniosek o dostęp do informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.,
b) możliwości udostępnienia poszczególnych informacji objętych wnioskiem z uwagi na tajemnice ustawowo chronione.
Jednocześnie wskazała, że wniosek zostanie rozpatrzony do 26 marca 2025 r.
Pismem z 13 marca 2025 r. Spółka skierowała pocztą elektroniczną do M. J. odpowiedź na zawarte we wniosku zapytania, spełniając tym samym w całości żądanie.
Pismem z 7 marca 2025 r. M. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie umorzenie postępowania lub oddalenie skargi z uwagi na bezzasadność.
Pismem z 6 maja 2025 r. skarżący podtrzymał skargę i podał, że ustawodawca wyznaczył 14 dniowy termin na udzielenie informacji publicznej, aby w tym czasie każdy podmiot zobowiązany dokonał analizy stanu sprawy, zgromadził dokumenty i udzielił odpowiedzi.
Z kolei pismem z 13 maja 2025 r. Spółka podtrzymała argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że spór w istocie sprowadza się do tego, czy wniosek skarżącego został zrealizowany w sposób i terminie wymaganym przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej: "u.d.i.p.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w realiach niniejszej sprawy podmiot obowiązany w zakreślonym przez ustawodawcę terminie, stosowanie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p., poinformował wnioskodawcę, że rozpatrzy wniosek z przekroczeniem 14 dni, wskazał datę załatwienia wniosku zgodną z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz podał przyczynę to przedłużenie usprawiedliwiającą. W ocenie Sądu, podana okoliczność jest usprawiedliwiona jeśli się zwarzy na przedmiot wniosku, w szczególności okres żądanej informacji i zakres przygotowania informacji.
Oceniając przebieg postępowania Sąd uznał, że przed upływem zakreślonego terminu, tj. 13 marca 2025 r. udzielono wnioskodawcy żądanej informacji podając dane liczbowe zgodnie z pkt 1-3 wniosku oraz oświadczając, iż [...] nie przekazywał środków ze zwrotów subwencji finansowych w ramach Programów do Skarbu Państwa (pkt 4). Należy stwierdzić, iż podmiot obowiązany zrealizował w całości obowiązek informacyjny, zgodnie z przepisami u.d.i.p. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia skargi, co prowadziło do jej oddalenia w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł M. J. - redaktor naczelny czasopisma [...] w [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu kwalifikowane naruszenie:
1. art. 174 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez wadliwą wykładnię to poprzez uznanie iż w każdej sytuacji, a szczególnie w okolicznościach sprawy podmiot zobowiązany mógł wydłużyć termin do udzielenia informacji na wniosek a to w celu jego analizy pod względem prawnym, podczas gdy prawidłowa wykładnia nakazuje uznanie, że norma art. 13 ust. 2 u.d.i.p. służy wyłącznie sytuacji gdy charakter wnioskowanej informacji powoduje, że podmioty zobowiązane nie byłyby wstanie wyodrębnić i udostępnić informacji w ustawowym terminie 14 dni lub gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zakresu złożonego wniosku (np. jest on nieprecyzyjny, wielowątkowy). Jak wskazuje się w ugruntowanej doktrynie jak i judykaturze - norma art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie służy do dowolnego wydłużania terminu w każdej sytuacji albo usprawiedliwiania zwłoki, gdy uzyskanie odpowiedzi konieczne jest "tu i teraz" dla sporządzenia krytyki prasowej. Nie jest też przesłanką do wydłużenia terminu celem analiz czy podmiot zobowiązany może uchylić się od obowiązku ustawowego i pod jakim pozorem.
2. art. 174 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 2 p.p.s.a. w związku z 154 § 6 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię, a to poprzez uznanie, iż zaniedbanie polegające na nie nadaniu właściwego biegu i nie udzielenie odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej nie jest rażącym naruszeniem prawa podczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej winien dokonać takiej organizacji pracy, aby udzielenie tej odpowiedzi nastąpiło, a systemy i procedury kontrolne pozwoliły dostrzec tryb rozpoznania wniosku celem niewywołania przewlekłości i niedopuszczenia do dokonania czynności po terminie określonym prawem
3. art. 174 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię a to poprzez uznanie, iż nieudzielenie informacji publicznej w terminie organowi prasowemu nie powoduje realnej szkody przy wykonywaniu przez organ prasowy zadań nałożonych ustawą Prawo Prasowe, podczas gdy nie udzielenie takiej odpowiedzi w skutek złej organizacji pracy albo zwykłego niedotrzymania terminu z premedytacją w podmiocie zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej powoduje zwłokę w zebraniu i opublikowaniu materiału prasowego, a nawet może spowodować pozbawienie sensu publikacji materiału prasowego (z powodu opóźnienia w zebraniu rzetelnych informacji) - co jest szkodą organu prasowego mającą wymiar zarówno ekonomiczny jak i wizerunkowy.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi w oddalonej części lub skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasadzenie kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa prawnego, wpisu oraz stawiennictwa na rozprawie według klucza 350 km x 2 strony x 1,15 zł/km co stanowi 805 zł za każdą rozprawę stacjonarną przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, a także wyznaczenie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Ewentualnie, o ile będzie to możliwe formalnie i faktycznie, o wyznaczenie rozprawy zdalnej.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W szczególności niezasadny jest zarzut naruszenia art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego wadliwą wykładnię. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).
Otóż Sąd I instancji nie dokonywał wykładni tego przepisu, a jedynie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przytoczył jego treść uznając, że "realiach niniejszej sprawy podmiot obowiązany w zakreślonym przez ustawodawcę terminie, stosowanie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p., poinformował wnioskodawcę, że rozpatrzy wniosek z przekroczeniem 14 dni, wskazał datę załatwienia wniosku zgodną z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz podał przyczynę to przedłużenie usprawiedliwiającą. W ocenie Sądu, podana okoliczność jest usprawiedliwiona jeśli się zważy na przedmiot wniosku, w szczególności okres żądanej informacji i zakres przygotowania informacji". Trudno zatem zarzucić WSA w Warszawie błędną wykładnię tego przepisu. Co więcej z treści zarzutu, a przede wszystkim z argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wynika, że skarżącemu kasacyjnie nie tyle chodzi o błędną wykładnię art. 13 ust. 2 u.d.i.p., co o jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Jak wskazuje autor skargi kasacyjnej wadliwe było przyjęcie, aby "w okolicznościach sprawy podmiot zobowiązany mógł wydłużyć termin do udzielenia informacji na wniosek". W uzasadnieniu zaś podnosi, że "podmiot zobowiązany zwłokę tłumaczy potrzebą analizy czy powinien odpowiedzieć na wniosek. (...) Oceniając w tych okolicznościach stan faktyczny – dostrzec należy, iż podmiot zobowiązany po pierwsze nie dopowiedział na wniosek w skutek poszukiwania pozorów by uchylić się do odpowiedzi. Tego rodzaju co najmniej lekkomyślność, a wręcz celowy brak działania jest nie do pogodzenia z zasadami prawa. Okazuje on bowiem brak szacunku do wymogów ustawy, a więc lekceważenie porządku prawnego państwa." Zatem skarżący kasacyjnie odwołuje się do okoliczności faktycznych i przyjętego w sprawie stanu faktycznego, a nie do wykładni przepisów. Zauważyć jednak należy, że zarzut błędnego zastosowania przepisu nie został podniesiony. Jednocześnie ocena przyjętego w sprawie przez Sąd I instancji stanu faktycznego nie została skutecznie zakwestionowana w skardze kasacyjnej poprzez podniesienie stosownego zarzutu. W związku z konstrukcją skargi kasacyjnej w omawianym zakresie należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie) jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051).
Nie są także zasadne zarzuty naruszenia art. 141 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. poprzez ich wadliwą wykładnię. Po pierwsze dlatego, że Sąd I instancji nie dokonywał wykładni tych przepisów.
Po drugie dlatego, że zarzuty te w żaden sposób nie zostały uargumentowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Po trzecie wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. W przedmiotowej sprawie wniosek o uzasadnienie wyroku wpłynął w dniu 18 września 2025 r. (w terminie), a uzasadnienie zostało sporządzone i oddane w dniu 25 września 2025 r. (w terminie).
Po czwarte art. 141 § 2 p.p.s.a. nie pozostaje w żadnym związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Co więcej, wobec oddalenia skargi i wyrokowania przez Sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie było podstaw do stosowania art. 154 § 6 p.p.s.a. (nie orzeczono grzywny), a więc przepis ten nie mógł zostać naruszony.
Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.