III OSK 2218/25

III OSK 2218/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-06-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 246/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-06-18
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 13 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 14 ust. 1 oraz aret. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Poseniak po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 246/25 w sprawie ze skargi G.G. na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 7 lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 246/25 oddalił skargę G.G. na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
G.G. (dalej: "skarżący") skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora [...] (dalej: "organ" lub "Rektor [...]") polegającą na nierozpatrzeniu wniosku z 7 lipca 2024 r., którym to zwrócił do Komisji Bioetycznej działającej przy Uniwersytecie [...] o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie: "(...) - treści opinii Komisji Bioetycznej dotyczącej eksperymentu medycznego/badania "Ocena [...]", prowadzonego w [...] Szpitalu [...] czy powyższa zgoda została wydana na przeprowadzenie eksperymentu medycznego na podstawie przepisów ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty czy badania, przeprowadzonego na podstawie innych przepisów a jeśli tak, to jakich przepisów, czas trwania powyższego eksperymentu, wzór informacji dla uczestnika eksperymentu/badania (...)".
Skarżący zaznaczył, że organ pozostaje w bezczynności, bowiem nie udostępnił żądanej przez niego informacji, ani też nie wydał w tym zakresie decyzji odmownej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując terminy, w jakich udzielił skarżącemu odpowiedzi na poszczególne pytania zawarte we wniosku dostępowym.
Przywołanym wyrokiem z 18 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie jest sporne między stronami, iż [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej - art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") – [...] jest uczelnią publiczną w rozumieniu art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) oraz wskazane powyżej żądania wniosku stanowią informację o przedmiocie działalności podmiotu w sferze publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.). Spór w istocie sprowadza się do tego, czy wniosek skarżącego został zrealizowany w sposób i terminie wymaganym przepisami u.d.i.p.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jednakże, co wynika z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Jak wynika z akt sprawy, na wniosek skarżącego z 7 lipca 2024 r. organ w dniu 19 lipca 2024 r. przesłał skarżącemu pismo informujące o przedłużeniu terminu do udzielenia odpowiedzi do 31 lipca 2024 r. Wydłużenie terminu realizacji wniosku zostało podyktowane potrzebą poszukiwania informacji, w tym w zasobach archiwalnych.
Powyższe oznacza, że w zakreślonym przez ustawodawcę terminie Rektor [...], stosownie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p., poinformował skarżącego, że rozpatrzy wniosek z nieznacznym przekroczeniem 14 dni, przy czym wskazał na przyczynę to usprawiedliwiającą – tj. konieczność poszukiwania informacji, w tym w zasobach archiwalnych. Podana okoliczność jest usprawiedliwiona, ponieważ skarżący w swym wniosku domagał się szeregu informacji, w tym dokumentu wytworzonego w 2018 r. (opinii Komisji Bioetycznej przy [...]).
W dniu 31 lipca 2024 r. skarżącemu przesłano odpowiedź na wniosek udostępniając kopię opinii Komisji Bioetycznej [...] z 18 czerwca 2018 r. nr KB/115/2018 oraz wskazano podstawę prawną zgody na przeprowadzenie eksperymentu medycznego (choć zaznaczyć należy, że pytanie o przepisy prawa powszechnie obowiązujące nie stanowi informacji publicznej). W zakresie pytania o czas trwania eksperymentu/badania poinformowano, iż "badanie jest nadal prowadzone, od momentu wydania opinii Komisji Bioetycznej". W zakresie wniosku o wzór informacji dla uczestnika eksperymentu badania podano wnioskodawcy link do strony https://komisja-bioetyczna[...]. Następnie w nawiązaniu do korespondencji skarżącego z 13 sierpnia 2024 r. przesłano wnioskodawcy stronę podpisową uchwały z 18 czerwca 2024 r. nr KB/115/2018 oraz sprecyzowano, że w zakresie wzoru "informacji dla pacjenta w tym konkretnym eksperymencie" [...] nie posiada wnioskowanego dokumentu.
Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że organ w całości zrealizował obowiązek informacyjny zgodnie z przepisami u.d.i.p. Również pisemne poinformowanie wnioskodawcy o braku żądanej informacji publicznej stanowi prawidłową realizację wniosku. Skoro bowiem w świetle art. 4 ust. 3 u.d.i.p. zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji, to udostępnieniu podlega informacja jedynie istniejąca. Wynika to z faktu, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna postępowania o wytworzenie takiej informacji.
Skarżący nie zgadzając się z zapadłym wyrokiem wywiódł od niego skargę kasacyjną, zarzucając orzeczeniu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 14 ust. 1 oraz art. 16 u.d.i.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że informacja przekazana skarżącemu w związku z jego wnioskiem była należytym wykonaniem wynikających z tych przepisów obowiązków organu, a organ nie dopuścił się bezczynności.
Wobec powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do tego Sądu celem ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a. i zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego. Jednocześnie zawnioskował o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd pierwszej instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej, czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14). Ustawodawca w art. 174 p.p.s.a. przesądził, jakiego rodzaju wadliwość może zostać zarzucona rozstrzygnięciu wojewódzkiego sądu administracyjnego i w konsekwencji, w jakich układach rozstrzygnięcie to może zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania intencji skarżącego kasacyjnie podmiotu, podobnie jak nie posiada kompetencji do konwalidowania uchybień konstrukcyjnych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów (por. wyrok NSA z 11 marca 2026 r., III OSK 1507/25). Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a., wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Skoro skarżący kasacyjnie nie podniósł żadnego zarzutu opartego na drugiej podstawie kasacyjnej, to jest naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to należy przyjąć, że stan faktyczny nie jest kwestionowany. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może bowiem skutecznie następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Jeżeli skarżący kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie oceniono treść złożonego wniosku, to zarzut naruszenia prawa materialnego nie mógł osiągnąć skutku (wyrok NSA z 17 lutego 2026 r., III OSK 649/23).
W ramach sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżący kasacyjnie podniósł naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 14 ust. 1 i art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.").
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych. W niniejszej sprawie nie było sporne, że wniosek skarżącego z 7 lipca 2024 r. dotyczył informacji publicznej, a co podkreślił także Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych przytoczył treść cytowanego przepisu, nie sprecyzował jednak, na czym miałoby polegać jego naruszenie. Zarzut ten nie może zatem zostać uznany za zasadny.
Z kolei art. 16 u.d.i.p. dotyczy wydania decyzji administracyjnej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, a zatem nie mogło mieć także miejsca zarzucane w skardze kasacyjnej "niewłaściwe zastosowanie" powyższego przepisu, a nadto przepis ten składa się z dwóch ustępów o różnej treści normatywnej, z których drugi składa się dodatkowo z dwóch punktów. Z punktu widzenia skuteczności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów przypomnienia wymaga, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne (wyrok NSA z 22 lipca 2014 r., I OSK 718/14). Wobec powyższego, jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych, wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor skargi kasacyjnej miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (wyrok NSA z 4 marca 2025 r., III OSK 7233/21). Powyższe również jest konsekwencją zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.
Ostatni z powołanych w podstawie kasacyjnej przepisów, art. 14 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Autor skargi kasacyjnej postrzega jako naruszenie powyższego przepisu błędne odczytanie przez podmiot zobowiązany intencji skarżącego płynących z wniosku dostępowego w kontekście zakresu żądanej informacji, jednakże – jak już była mowa wyżej – nie formułuje w skardze kasacyjnej żadnego zarzutu mogącego zmierzać do zakwestionowania stanu faktycznego sprawy, nie powołuje także żadnych regulacji prawnych, w oparciu o które Sąd pierwszej instancji miałby stwierdzić bezczynność podmiotu zobowiązanego.
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut jest bezzasadny, a w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.