III OSK 2216/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. S.A. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu. SKO utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Dolnośląskiego wymierzającą spółce opłatę podwyższoną za składowanie odpadów w 2015 r. w wysokości 5 821 806 zł. Spółka kwestionowała zasadność naliczenia opłaty, argumentując m.in. kwestiami proceduralnymi, kwalifikacją odpadów po pożarze oraz naruszeniem przepisów Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka faktycznie składowała odpady bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, co uzasadniało naliczenie opłaty podwyższonej zgodnie z art. 293 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące wyłączenia opłat w związku z działaniami ratowniczymi oraz zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym konstytucyjnych zasad.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie naliczania opłat podwyższonych za składowanie odpadów bez wymaganej decyzji, interpretacja przepisów o odpadach i ochronie środowiska, zgodność przepisów z Konstytucją RP.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z długotrwałym brakiem wymaganych decyzji administracyjnych i wielokrotnymi pożarami na składowisku.
Zagadnienia prawne (4)
Czy składowanie odpadów bez ważnej decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska uzasadnia naliczenie opłaty podwyższonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów uzasadnia naliczenie opłaty podwyższonej zgodnie z art. 293 ust. 1 Prawa ochrony środowiska.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak ważnej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska, wynikający m.in. z wygaśnięcia poprzedniej decyzji i odmowy zatwierdzenia nowej, stanowi podstawę do naliczenia opłaty podwyższonej, niezależnie od przyczyn braku decyzji czy stopnia zawinienia podmiotu.
Czy odpady powstałe w wyniku pożaru składowiska mogą być wyłączone z obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2 Prawa ochrony środowiska?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyłączenie to dotyczy sytuacji, gdy działania ratownicze prowadzą do powstania odpadów, a nie gdy zapalenie się odpadów jest przyczyną akcji ratowniczej. Ponadto, wielokrotne pożary na składowisku wskazują na zaniechania w gospodarce odpadami.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił argumentację spółki, że odpady po pożarze powinny być wyłączone z opłat podwyższonych. Stwierdzono, że pożar nie był wynikiem działań ratowniczych, a raczej sam był zdarzeniem, które wymagało akcji. Wielokrotność pożarów na składowisku sugerowała systemowe problemy z gospodarką odpadami.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji i sądu pierwszej instancji uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji i wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady dwuinstancyjności, kompletności materiału dowodowego czy wymogów uzasadnienia, okazały się chybione.
Uzasadnienie
NSA szczegółowo analizował zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i p.p.s.a., uznając je za niezasadne. Wskazano, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, rozpoznały sprawę merytorycznie w obu instancjach, a uzasadnienia decyzji i wyroku spełniały wymogi formalne.
Czy wymierzenie opłaty podwyższonej za składowanie odpadów bez wymaganej decyzji stanowi naruszenie zasad konstytucyjnych, takich jak proporcjonalność czy zakaz ne bis in idem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymierzenie opłaty podwyższonej w sztywno określonej wysokości jest zgodne z Konstytucją RP, a w sprawie nie stwierdzono naruszenia zakazu ne bis in idem ani innych zasad konstytucyjnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok TK K 13/18, stwierdzając, że art. 293 ust. 1 P.o.ś. jest zgodny z Konstytucją. Odnosząc się do zakazu ne bis in idem, wskazano, że spółka nie wykazała nałożenia opłaty za ten sam okres, a inne postępowania dotyczące składowiska miały inny przedmiot i cel.
Przepisy (49)
Główne
p.o.ś. art. 293 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 293 § ust. 1 i 7
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pomocnicze
p.o.ś. art. 2 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
u.o. art. 139
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.o.ś. art. 146 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 240 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.o.ś. art. 273 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 275
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 276 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 281 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 282
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 284 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 285 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 288 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
u.o. art. 134 § pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 279 § ust. 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 13
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
p.o.ś. art. 3 § pkt 23 i 24
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie art. 6 § pkt 11
u.o. art. 124 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 123 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 128 § pkt 1-3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 240 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
p.o.ś. art. 297
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.o.ś. art. 2 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Wyłączenie stosowania przepisów ustawy w zakresie ponoszenia opłat w razie prowadzenia działań ratowniczych nie dotyczy sytuacji, gdy odpady powstały w wyniku pożaru składowiska, a nie w wyniku akcji ratowniczej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o. art. 148 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 146 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji uzasadnia naliczenie opłaty podwyższonej. • Odpady po pożarze składowiska nie są wyłączone z opłat podwyższonych na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2 p.o.ś. • Naliczona opłata podwyższona jest zgodna z Konstytucją RP i nie narusza zasady proporcjonalności ani zakazu ne bis in idem. • Organy administracji i sądy niższych instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji (art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a.). • Naruszenie prawa materialnego, w tym art. 293 ust. 1 p.o.ś. i art. 2 ust. 2 pkt 2 p.o.ś. • Naruszenie zasad konstytucyjnych (proporcjonalność, ne bis in idem, nadużycie prawa) poprzez nieproporcjonalne i dwukrotne wymierzenie sankcji. • Kwalifikacja odpadów po pożarze jako odpadów z klęski żywiołowej. • Niewłaściwe wyliczenie opłaty podwyższonej przez organ pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Opłaty podwyższone są sankcją finansową, jaką podmiot korzystający ze środowiska ponosi m.in. w przypadku nieprawidłowego postępowania z odpadami. • W konstrukcji zarzutu powołano siedem jednostek redakcyjnych Konstytucji RP. Zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszono tym samym zasadę proporcjonaloności, ne bis in idem, a także doszło do nadużycia prawa. • Przepis art. 293 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska (...) w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek uiszczenia opłaty podwyższonej (...) w sztywno określonej wysokości (...) jest zgodny z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie naliczania opłat podwyższonych za składowanie odpadów bez wymaganej decyzji, interpretacja przepisów o odpadach i ochronie środowiska, zgodność przepisów z Konstytucją RP."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z długotrwałym brakiem wymaganych decyzji administracyjnych i wielokrotnymi pożarami na składowisku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii związanych z odpowiedzialnością finansową za nieprawidłowe gospodarowanie odpadami i prowadzenie składowisk. Pokazuje konsekwencje braku wymaganych pozwoleń i interpretację przepisów ochrony środowiska.
“Milionowe kary za składowanie odpadów bez pozwolenia – NSA rozstrzyga kluczową sprawę.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.