III OSK 2197/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi kasacyjnej było rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące sprzeciwu Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) wobec planowanych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGWWP) prac ziemnych na ujściowym odcinku Kanału X. PGWWP zgłosiło zamiar przeprowadzenia prac regulacyjnych w celu poprawy odprowadzania wód, które zostały zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Organ pierwszej instancji (Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska) wniósł sprzeciw, ponieważ dołączona do zgłoszenia decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (DUŚ) nie obejmowała swoim zakresem prac regulacyjnych na Kanale X, mimo że obejmowała budowę wału przeciwpowodziowego i przebudowę przepustu. GDOŚ utrzymał w mocy decyzję RDOŚ, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę PGWWP. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną PGWWP, podzielił stanowisko sądów niższych instancji i organów administracji. Sąd podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter prejudycjalny i wiąże inne organy. Kluczowe było ustalenie, czy zakres DUŚ pokrywa się ze zgłoszeniem wnioskodawcy. W tej sprawie, mimo że DUŚ dotyczyła ogólnego zabezpieczenia przeciwpowodziowego, analiza jej uzasadnienia i charakterystyki przedsięwzięcia wykazała, że nie obejmowała ona szczegółowo prac ziemnych związanych z regulacją ujściowego odcinka Kanału X. Sformułowanie o konieczności wykonania prac regulacyjnych w celu dostosowania cieku do projektowanych budowli nie oznaczało, że te prace same w sobie były objęte DUŚ. NSA uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie znalazły uzasadnienia. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i jej związku ze zgłoszeniem prac w trybie art. 118 ustawy o ochronie przyrody.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku pokrycia się zakresu decyzji środowiskowej ze zgłoszeniem prac regulacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprzeciw organu ochrony środowiska wobec zgłoszonych prac regulacyjnych na cieku wodnym jest zasadny, jeśli zgłaszający posiada decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla innych, powiązanych działań, ale nie dla samych prac regulacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprzeciw jest zasadny, jeśli decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie obejmuje swoim zakresem konkretnych prac zgłoszonych do realizacji, nawet jeśli są one powiązane z innymi działaniami objętymi taką decyzją.
Uzasadnienie
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter prejudycjalny i wiąże inne organy. Jej zakres musi ściśle pokrywać się ze zgłoszeniem wnioskodawcy. Organ rozpatrujący sprzeciw jest związany treścią decyzji i nie może domniemywać ani rozszerzająco interpretować jej postanowień. Brak decyzji środowiskowej dla konkretnych prac uzasadnia sprzeciw.
Czy organ rozpatrujący sprzeciw wobec zgłoszenia prac może dokonywać wykładni decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub domniemywać jej zakres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ jest związany literalnym brzmieniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie może jej domniemywać ani rozszerzająco interpretować. Musi ustalić, czy zakres decyzji pokrywa się ze zgłoszeniem.
Uzasadnienie
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy konkretnego przedsięwzięcia i jego parametrów. Organ rozpatrujący sprzeciw musi oprzeć się na treści tej decyzji i stosować ją literalnie. Nie jest dopuszczalne domniemywanie zakresu działań objętych decyzją.
Przepisy (9)
Główne
u.o.p. art. 118 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Zgłoszenie zamiaru prowadzenia działań polegających na regulacji cieku wodnego.
u.o.p. art. 118 § ust. 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
u.o.p. art. 118 § ust. 7 pkt 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Podstawa do wniesienia sprzeciwu przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w przypadku braku wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 3 § ust. 1 pkt 67
Klasyfikacja prac polegających na regulacji wód jako przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i działania organów na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach musi ściśle pokrywać się z zakresem zgłoszonych prac. • Organ rozpatrujący sprzeciw jest związany treścią decyzji środowiskowej i nie może jej domniemywać ani rozszerzająco interpretować. • Brak decyzji środowiskowej dla konkretnych prac regulacyjnych na Kanale X uzasadnia sprzeciw organu ochrony środowiska.
Odrzucone argumenty
Decyzja środowiskowa wydana dla szerszego przedsięwzięcia (budowa wału, przebudowa przepustu) obejmuje również prace regulacyjne na Kanale X, mimo braku ich szczegółowego opisu. • Organy naruszyły przepisy proceduralne, nie rozpoznały materiału dowodowego i wadliwie oceniły zakres decyzji środowiskowej.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter prejudycjalny, zatem wiąże inne organy, a od tego związania nie ma wyjątków. • Zakresu i treści decyzji środowiskowej nie można domniemywać, ani nie można dokonywać wykładni rozszerzającej jej poszczególnych postanowień. • To na zgłaszającym działania wymienione w art. 118 ust. 3 uop spoczywa obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zupełności tożsamej ze zgłoszeniem.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący
Piotr Korzeniowski
członek
Sławomir Pauter
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i jej związku ze zgłoszeniem prac w trybie art. 118 ustawy o ochronie przyrody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pokrycia się zakresu decyzji środowiskowej ze zgłoszeniem prac regulacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną w prawie ochrony środowiska – precyzyjne określenie zakresu decyzji środowiskowej i jej konsekwencje dla realizacji inwestycji. Jest to istotne dla prawników i inwestorów.
“Decyzja środowiskowa: Czy wystarczy ogólne pozwolenie na budowę wału, by regulować koryto rzeki?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.