Orzeczenie · 2025-01-16

III OSK 2065/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-16
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnypowiatzwiązek międzygminnykompetencjeuchwałarozstrzygnięcie nadzorczekontrola administracyjnaprawo administracyjneszpitalinwestycje

Sprawa dotyczyła uchwały Rady Powiatu w Żywcu nr LIV/537/2023 z dnia 30 października 2023 r. w sprawie powierzenia Związkowi Międzygminnemu ds. Ekologii w Żywcu wykonania zadania publicznego pn.: "Przystosowanie III piętra Szpitala Żywiec do udzielania świadczeń zdrowotnych - etap II". Wojewoda Śląski stwierdził nieważność tej uchwały, uznając ją za sprzeczną z art. 5 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 7 Konstytucji RP. Wojewoda argumentował, że adaptacja budynku szpitala stanowi zadanie związane z gospodarowaniem mieniem powiatu, a nie zadanie publiczne, które mogłoby zostać powierzone związkowi międzygminnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Powiatu w Żywcu, podzielając stanowisko organu nadzoru. Sąd podkreślił, że realizacja inwestycji budowlanych na mieniu powiatu należy do zadań zarządu powiatu, a nie może być powierzana innym podmiotom w drodze uchwały, zwłaszcza gdy nie mieści się w zadaniach statutowych związku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Powiatu w Żywcu, oddalił ją, potwierdzając, że normy kompetencyjne organów samorządu terytorialnego podlegają ścisłej, literalnej wykładni i nie dopuszczają wykładni rozszerzającej ani analogii. Sąd uznał, że ustawa o samorządzie powiatowym nie daje radzie powiatu kompetencji do podejmowania uchwał w zakresie przeprowadzenia inwestycji budowlanych, a powołane przepisy ustawy o finansach publicznych dotyczące pomocy finansowej nie stanowiły podstawy do takiej uchwały. W konsekwencji, uchwała została podjęta bez podstawy kompetencyjnej, co uzasadniało jej stwierdzenie nieważności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji organów samorządu terytorialnego, zasady wykładni przepisów kompetencyjnych, kontrola nadzorcza uchwał organów powiatu, możliwość powierzania zadań publicznych związkom międzygminnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powierzania zadań związanych z mieniem powiatu, ale zasady wykładni przepisów kompetencyjnych mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zadanie polegające na adaptacji III piętra budynku szpitala, stanowiącego mienie powiatu, może zostać powierzone związkowi międzygminnemu na podstawie uchwały rady powiatu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie zadanie nie stanowi zadania publicznego w rozumieniu przepisów o samorządzie powiatowym, które mogłoby zostać powierzone związkowi międzygminnemu. Jest to raczej kwestia związana z gospodarowaniem mieniem powiatu.

Uzasadnienie

Adaptacja budynku szpitala jest zadaniem związanym z własnością mienia powiatu, a nie zadaniem publicznym w rozumieniu przepisów prawa, które mogłoby być powierzone związkowi międzygminnemu. Kompetencje organów samorządu muszą wynikać wprost z przepisów prawa i nie podlegają wykładni rozszerzającej.

Czy Wojewoda prawidłowo stwierdził nieważność uchwały rady powiatu z powodu naruszenia przepisów kompetencyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewoda prawidłowo stwierdził nieważność uchwały, ponieważ została ona podjęta bez odpowiedniej podstawy kompetencyjnej, co stanowi istotne naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Normy kompetencyjne organów samorządu terytorialnego podlegają ścisłej wykładni literalnej, a zakazana jest wykładnia rozszerzająca. Uchwała dotycząca adaptacji budynku szpitala została podjęta bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, co uzasadnia jej nieważność.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ nadzoru (brak czynnego udziału strony) miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona miała możliwość przedstawienia swoich wyjaśnień jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania nadzorczego na spotkaniu roboczym.

Uzasadnienie

Mimo formalnego naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących zawiadomienia o wszczęciu postępowania, strona skarżąca miała możliwość przedstawienia swojego stanowiska na wcześniejszym etapie, co zniwelowało istotny wpływ tego naruszenia na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Powiatu w Żywcu od wyroku WSA w Gliwicach, który utrzymał w mocy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego stwierdzające nieważność uchwały Rady Powiatu w Żywcu.

Przepisy (13)

Główne

u.s.p. art. 79 § ust. 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

Uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Podstawą stwierdzenia nieważności jest istotne naruszenie prawa.

Pomocnicze

u.s.p. art. 4 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o samorządzie powiatowym

Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie promocji i ochrony zdrowia. Przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy dla realizacji zadań przez powiat, a jedynie wskazuje zakres i rodzaj zadań.

u.s.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa o samorządzie powiatowym

Powiat może zawierać porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia zadań publicznych z innymi jednostkami samorządu terytorialnego. Powierzenie może dotyczyć tylko zadań ustawowo przypisanych powiatowi.

u.s.p. art. 79 § ust. 4

Ustawa o samorządzie powiatowym

W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru ogranicza się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa.

u.f.p. art. 216 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o finansach publicznych

Wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego są przeznaczone na realizację zadań określonych w odrębnych przepisach, w tym na pomoc rzeczową lub finansową dla innych jednostek samorządu terytorialnego.

u.f.p. art. 220 § ust. 1 i 2

Ustawa o finansach publicznych

Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego może być udzielona innym jednostkom samorządu terytorialnego pomoc finansowa w formie dotacji celowej lub pomoc rzeczowa, na podstawie umowy.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zadanie adaptacji budynku szpitala nie jest zadaniem publicznym w rozumieniu ustawy o samorządzie powiatowym, które mogłoby zostać powierzone związkowi międzygminnemu. • Powiat nie posiada kompetencji do podejmowania uchwał w zakresie inwestycji budowlanych na swoim mieniu w taki sposób, jak próbowano to uczynić. • Normy kompetencyjne organów samorządu podlegają ścisłej wykładni i nie dopuszczają wykładni rozszerzającej. • Naruszenie przepisów postępowania przez organ nadzoru nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Uchwała Rady Powiatu o powierzeniu zadania adaptacji budynku szpitala związkowi międzygminnemu była zgodna z prawem. • Zadanie adaptacji budynku szpitala mieści się w zakresie zadań statutowych Związku Międzygminnego. • Naruszenie przepisów postępowania przez Wojewodę (brak czynnego udziału strony) miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny, a ich interpretacja nie może prowadzić do objęcia zakresem upoważnienia materii w nim niewymienionych, ani do zmiany zadań Związku wprost w Statucie nieuregulowanym. • Zakazane jest zatem dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych. • Podstawowymi dyrektywami wykładni norm o charakterze kompetencyjnym są: zakaz domniemania kompetencji, powinność interpretowania normy upoważniającej w sposób ścisły i literalny oraz zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych i wyprowadzania kompetencji w drodze analogii.

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Zbigniew Ślusarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji organów samorządu terytorialnego, zasady wykładni przepisów kompetencyjnych, kontrola nadzorcza uchwał organów powiatu, możliwość powierzania zadań publicznych związkom międzygminnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powierzania zadań związanych z mieniem powiatu, ale zasady wykładni przepisów kompetencyjnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii kompetencji samorządowych i zasad wykładni prawa, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym. Pokazuje praktyczne zastosowanie zasady ścisłej wykładni przepisów kompetencyjnych.

Samorząd nie może dowolnie powierzać zadań: NSA wyjaśnia granice kompetencji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst