III OSK 2038/21

III OSK 2038/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2242/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-01-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2018 poz 799
art. 292 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2242/18 w sprawie ze B. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2018 r., nr KOC/4425/Oś/16 w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 2242/18 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. S.A. Oddział B. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO w Warszawie) z 25 czerwca 2018 r. nr KOC/4425/Oś/16 w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że B. Spółka Akcyjna (dalej: skarżąca, spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję SKO w Warszawie z 25 czerwca 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego z 28 czerwca 2016 r., którą wymierzono B. S.A. opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód za 2015 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 24 marca 2016 r. skarżąca przedłożyła Marszałkowi Województwa Mazowieckiego "Wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat" za 2015 r., który został uzupełniony 29 kwietnia 2016 r. oraz 24 maja 2016 r. i zawierał m.in. naliczenie opłaty za pobór wód podziemnych i powierzchniowych dla Oddziału B. w S. w wysokości 54 412,00 zł. Opłata została naliczona w wysokości podstawowej.
Spółka posiadała pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych, na pobór wód powierzchniowych oraz na wprowadzanie ścieków, czyli mieszaniny ścieków przemysłowych i ścieków bytowych oraz wód opadowych i drenażowych do rzeki B. oraz na wprowadzanie mieszaniny ścieków przemysłowych (wód popłucznych) oraz wód opadowych i drenażowych do rzeki B. dla Oddziału B. w S., udzielone decyzją Wojewody Mazowieckiego nr 55/2003 z 31 grudnia 2003 r., z terminem obowiązywania do 31 grudnia 2014 r., które zostało wygaszone decyzją Marszałka Województwa Mazowieckiego z 6 listopada 2015 r. w części dotyczącej poboru wód powierzchniowych oraz poboru wód podziemnych.
W dniu 15 października 2014 r. skarżąca wystąpiła do Marszałka Województwa Mazowieckiego o zmianę pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Wojewodę Mazowieckiego 31 grudnia 2003 r. w zakresie terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w części dotyczącej warunków poboru wód podziemnych i powierzchniowych. Zawiadomieniem z 15 grudnia 2014 r. Marszałek powiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego i zwrócił się do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie o zajęcie stanowiska w kwestii wyrażenia zgody na zmianę decyzji Wojewody Mazowieckiego. Pismem z 18 grudnia 2014 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie poinformował, że nie wyraża zgody na zmianę pozwolenia wodnoprawnego. Marszałek Województwa Mazowieckiego decyzją z 2 lipca 2015 r. odmówił zmiany decyzji Wojewody Mazowieckiego.
Wnioskiem z 31 stycznia 2015 r., uzupełnianym: 9 kwietnia 2015 r., 15 kwietnia 2015 r., 22 kwietnia 2015 r., 5 maja 2015 r. i 7 maja 2015 r., skarżąca wystąpiła do Marszalka Województwa Mazowieckiego o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych oraz wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Wojewodę Mazowieckiego.
Marszałek Województwa Mazowieckiego decyzją z 16 czerwca 2015 r. udzielił Spółce pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, tj. pobór wody podziemnej z utworów trzeciorzędowych za pomocą ujęcia składającego się ze studni głębinowych nr 2 i nr 3.
Skarżąca w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 15 czerwca 2015 r. nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych i wód powierzchniowych.
Marszałek Województwa Mazowieckiego decyzją z 28 czerwca 2016 r. wymierzył skarżącej opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód za 2015 r., której wysokość stanowi różnicę pomiędzy opłatą należną a opłatą wynikającą z wykazu zawierającego informacje i dane wykorzystywane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat w kwocie 123 732,00 zł.
Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie.
SKO w Warszawie decyzją z 25 czerwca 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego z 28 czerwca 2016 r.
B. S.A. w skardze na decyzję SKO w Warszawie z 25 czerwca 2018 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, że postępowanie o wydanie pozwolenia na pobór wód organ prowadził opieszale i w sposób przewlekły.
SKO w Warszawie – w odpowiedzi na skargę – wniosło o oddalenie skargi, tym samym podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w sprawie doszło do zgodnego z prawem wymierzenia skarżącej podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód za 2015 r. w wysokości 123 732,00 złotych.
Sąd I instancji wyjaśnił, że z przedstawionego stanu sprawy, ustaleń organu i akt postępowania administracyjnego wynika, że Wojewoda Mazowiecki decyzją z 31 grudnia 2003 r. udzielił skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z utworów trzeciorzędowych ze studni nr 2 i 3 oraz pobór wód powierzchniowych z rzeki B. poprzez ujęcia brzegowe nr 105 i 106. Pozwolenie to było ważne do 31 grudnia 2014 r. (punkt IV pozwolenia). W międzyczasie, tj. w dniu 15 października 2014 r., czyli jeszcze w trakcie ważności ww. pozwolenia, skarżąca wniosła do Marszałka Województwa Mazowieckiego o zmianę pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Wojewodę Mazowieckiego 31 grudnia 2003 r. w zakresie terminu obowiązywania pozwolenia. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie w piśmie z 18 grudnia 2014 r. nie wyraził zgody na zmianę pozwolenia wodnoprawnego. Wobec braku zgody Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie na zmianę decyzji z 31 grudnia 2003 r. skarżąca wnioskami z 31 stycznia 2015 r., a zatem po wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego, wniosła do Marszałka Województwa Mazowieckiego o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, w tym na pobór wód podziemnych z dwóch studni oraz pobór wód powierzchniowych z rzeki B. Wnioski o udzielenie nowych pozwoleń wodnoprawnych zostały uzupełnione 7 maja 2015 r. Pismami z 7 maja 2015 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego zawiadomił skarżącą o wszczęciu wnioskowanych postępowań. Decyzjami z 16 czerwca 2015 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego udzielił skarżącej pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z dwóch studni głębinowych na czas oznaczony, tj. do 8 czerwca 2035 r. oraz na pobór wód powierzchniowych z rzeki B. na czas oznaczony, tj. do 9 czerwca 2035 r. W dniu 6 listopada 2015 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych z rzeki B. poprzez ujęcia 105 i 106 oraz pobór wód podziemnych z dwóch studni głębinowych udzielonego skarżącej decyzją z 31 grudnia 2003 r., z uwagi na upływ terminu, do którego pozwolenie wodnoprawne było wydane.
W ocenie Sądu I instancji, w świetle powyższego skarżąca w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 15 czerwca 2015 r. korzystała ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia na pobór wód podziemnych i powierzchniowych i z tego tytułu była zobowiązana ponieść opłatę podwyższoną o 500 %. Skoro skarżąca – stosownie do art. 284 ust. 1 p.o.ś. – nie ustaliła we własnym zakresie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia na pobór wód, to opłata ta została wymierzona decyzją Marszałka Województwa Mazowieckiego z 28 czerwca 2016 r. utrzymaną w mocy decyzją SKO w Warszawie z 25 czerwca 2018 r.
W skardze kasacyjnej skarżąca kasacyjnie, reprezentowana przez r.pr. T.B., na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.
Sądowi I instancji zarzucono: naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 292 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (p.o.ś.), co spowodowało wadliwe przyjęcie okresów terminów wymierzenia opłaty podwyższonej, co skutkowało naliczeniem zbyt wysokiej i wadliwe obliczonej opłaty podwyższonej w zaistniałym stanie faktycznym, zgodnie z którym Spółka wykazywała aktywność w uzyskaniu stosownych decyzji administracyjnych, składając wniosek o zmianę decyzji (15 października 2014 r.) oraz wniosek o nowe pozwolenie (31 stycznia 2015 r.).
W skardze kasacyjnej wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania podług norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że należy uznać opłatę podwyższoną powstałą na kanwie niniejszej sprawy za karę administracyjną wymierzaną w drodze decyzji administracyjnej. Powyższe ustalenie posiada istotne znaczenie dla interpretacji przepisów obowiązujących w okresie, za który nakładana jest opłata podwyższona - kara administracyjna. Ustawodawca wprowadził przepisy związane z zasadami wymiaru kary administracyjnej wprowadzone w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz uchylił dotychczasowe przepisy dotyczące opłat podwyższonych związanych z poborem wód. Według autora skargi kasacyjnej, podkreślić należy, na co skarżąca wskazywała już wcześniej, że decyzja nakładająca karę posiada charakter określający (jest decyzją deklaratoryjną). Nie znaczy to jednak, że taka opłata powinna się cechować automatyzmem, gdyż to organ powinien zbadać w toku postępowania wyjaśniającego, czy zaistniały przesłanki do nałożenia opłaty sankcyjnej, a także powinien określić jej wysokość w oparciu o okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie. W rozpoznawanej sprawie Spółka aktywnie uczestniczyła w procesie uzyskania decyzji zmierzających do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Bezspornym jest, że składała stosowne wnioski w październiku 2014 r. o zmianę obowiązującego pozwolenia oraz 31 stycznia 2015 r. o wydanie nowego pozwolenia. W ocenie autora skargi kasacyjnej, w powyższym zakresie WSA oraz organy administracji publicznej nie biorą powyższych okoliczności przy określeniu opłaty podwyższonej. Ewentualna opłata powinna w najbardziej niekorzystnym dla Spółki wariancie zostać nałożona za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 stycznia 2015 r., tj. pomiędzy wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia a wystąpieniem z wnioskiem o nowe pozwolenie. Spółka występowała o zmianę istniejącego pozwolenia wodnoprawnego w trakcie jego obowiązywania. W tym zakresie organ administracji publicznej powinien poinformować Spółkę o braku możliwości jego zmiany i potraktować, że jest to w istocie wniosek o wydanie nowego pozwolenia. Podkreślić należy, że organy administracji publicznej dysponowały wszystkimi informacjami związanymi z sytuacją w jakiej znajdowała się Spółka i wiedziały o istniejącej sytuacji prawnej i faktycznej w jakiej ona się znajduje. Opóźnienie w złożeniu nowego wniosku w istocie związane było z szczególnym charakterem materii uzyskania pozwolenia nie zaś intencyjnym działaniem Spółki. Spółka pomimo braku decyzji działała materialnie w zakresie decyzji wygaszonej. Wcześniejsza decyzja i decyzja uzyskana przez Spółkę są materialnie tożsame. Prowadzenie działalności w oparciu o wcześniejszą decyzję nie doprowadziło do sytuacji, która negatywnie wpłynęłaby na środowisko. Spółka prowadziła swoją działalność w taki sposób jakby posiadała odpowiednią decyzję i z taką świadomością prowadziła działalność gospodarczą, gdyż stosowne dokumenty u uzyskanie nowej decyzji zostały złożone. Oznacza to, że w zaistniałym stanie faktycznym bezprzedmiotowym było wydanie decyzji o nałożeniu opłaty podwyższonej, gdyż organy administracji publicznej wiedziały o sytuacji w jakiej znajduje się Spółka i nie podjęły działań, które doprowadziłby do usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Skarżąca kasacyjnie uważa, że w świetle powyższego niedopuszczalnym jest nałożenie na Spółkę opłaty podwyższonej w sytuacji, gdy brak było stosownego działania organów administracji publicznej. Podsumowując skarżąca stwierdziła, że sanacyjny charakter opłaty podwyższonej będącej w istocie karą administracyjną, aktywne zachowanie Spółki w toku postępowania, a także jej współpracę z organem administracji publicznej niezasadne jest wymierzenie opłaty podwyższonej w zaistniałym stanie faktycznym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w tej sprawie pomimo wniosku skarżącej kasacyjnie o rozpoznanie sprawy na rozprawie, sprawa została skierowania do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm. – dalej: ustawa COVID-19).
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
W przypadku podniesienia jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te ostatnie, ponieważ pozwoli to następnie ocenić właściwe zastosowanie lub wykładnię powołanych przepisów prawa materialnego w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy. W skardze kasacyjne na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono tylko naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 292 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (p.o.ś.), co spowodowało wadliwe przyjęcie okresów terminów wymierzenia opłaty podwyższonej, co skutkowało naliczeniem zbyt wysokiej i wadliwe obliczonej opłaty podwyższonej w zaistniałym stanie faktycznym.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, że podstawy kasacyjne stanowią element konstrukcyjny skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.).
Nie jest także możliwe uzupełnienie zarzutów kasacyjnych po upływie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Do dnia wyrokowania można jedynie uzupełniać bądź przedstawiać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. W jego ramach nie można jednak modyfikować czy rozszerzać sformułowanych wcześniej zarzutów (art. 183 § 1 in fine p.p.s.a.).
Art. 292 pkt 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 799 ze zm., dalej: p.o.ś.) został uchylony przez art. 493 pkt 24 ustawy z 20 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1566) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2018 r. Przed uchyleniem art. 292 pkt 2 p.o.ś., przepis ten miał następujące brzmienie: "W przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500% za pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi".
SKO w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że na podstawie art. 545 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy uznał, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w brzmieniu sprzed dnia 1 stycznia 2018 r. Autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje tej oceny stosowania art. 292 pkt 2 p.o.ś.
Przytaczając w podstawach kasacyjnych przepisy prawa należy pamiętać o wskazaniu aktu prawnego, którego część stanowią, a także o wskazaniu konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu. Autor skargi kasacyjnej zarzucają naruszenie "art. 292 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (p.o.ś.)" nie wskazał daty obowiązywania tego przepisu. NSA, rozpoznając skargi kasacyjne dość rygorystycznie podchodzi do kwestii precyzyjnego określenia naruszonego przepisu, wskazując na niemożność doprecyzowania zarzutu przez Sąd II instancji.
Art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nakazuje przytoczenie w podstawach kasacyjnych przepisów prawa, rozumianych jako części aktu prawnego, wyodrębnione przez ustawodawcę. Nie każdy z tych przepisów ma charakter przepisu kompletnego, to jest takiego, który zawiera wszystkie elementy normy prawnej rozumianej jako wypowiedź powinnościowa o określonej strukturze wskazującej adresata, okoliczności, w jakich znajduje ona zastosowanie, zachowanie (nakazane bądź zakazane) adresata w tych okolicznościach. W takim przypadku często konieczne jest wskazanie w podstawach kasacyjnych kilku przepisów pozostających ze sobą w związku, z których treści można wyprowadzić naruszoną normę prawną. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie znalazł się wywód, z którego wynika powód wskazania art. 292 pkt 2 p.o.ś. jako naruszonego w sytuacji w której art. 292 pkt 2 p.o.ś. został uchylony przez art. 493 pkt 24 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1566) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2018 r.
Treść uzasadnienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie również nie pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia art. 292 pkt 2 p.o.ś. autor skargi kasacyjnej chciał powołać w jedynym zarzucie skargi kasacyjnej.
Zastosowanie prawa materialnego musi zawsze poprzedzić ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego. Ustaleniu podlegają przy tym te fakty, które z uwagi na treść normy, wywiedzionej z obowiązujących przepisów, mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Innymi słowy ustaleniu podlegają okoliczności, w jakich dana norma wymaga od jej adresata określonego zachowania się.
Dopiero ustalenie stanu faktycznego umożliwia przejście do następnego etapu stosowania prawa - zastosowania przepisu prawa (normy) adekwatnego do ustalonego stanu faktycznego i wywiedzenie konsekwencji prawnych.
Niepodważenie tego stanu faktycznego za pomocą zarzutów procesowych będzie jednoznaczne z tym, że stanowić on będzie również podstawę faktyczną rozstrzygnięcia NSA. Jak wskazano wyżej, Sąd ten, związany granicami skargi kasacyjnej z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a., nie będzie mógł stwierdzić wadliwości ustaleń faktycznych bez skutecznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania bądź w razie ich braku.
W niniejszej skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty podniesione w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie mogą służyć podważeniu ustaleń faktycznych. Ich postawienie jest zasadne wówczas, gdy stan faktyczny jest bezsporny. Ewentualna niewłaściwa ocena zaistniałego stanu faktycznego nie stanowi natomiast naruszenia prawa materialnego, które można zgłaszać w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
Zarzut naruszenia prawa materialnego nie będzie także skuteczny wówczas, gdy strona wywody dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisu oprze na stanie faktycznym odmiennym od stanowiącego podstawę faktyczną wyroku, a przyjętym przez nią na potrzeby skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej Spółka zgłosiła jeden tylko zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 292 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (p.o.ś.), co spowodowało wadliwe przyjęcie okresów terminów wymierzenia opłaty podwyższonej.
W związku z tym, że w ramach naruszenia prawa materialnego strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje prawidłowość oceny elementów stanu faktycznego sprawy należy przypomnieć, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut naruszenia prawa materialnego w odniesieniu do podważanego stanu faktycznego sprawy, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego jest co najmniej przedwczesny.
Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego obejmujący art. 292 pkt 2 p.o.ś. przez jego błędną wykładnię skarżąca kasacyjnie nie wykazała, że Sąd I instancji mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej nie wykazał jak w jego ocenie powinien być rozumiany art. 292 pkt 2 p.o.ś., czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Wymogowi temu skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie nie odpowiada. Biorąc pod uwagę powyższe, jeżeli skarżąca kasacyjnie w rozpoznawanej sprawie uważa, że ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę wyroku są błędne, ponieważ wadliwie oceniono okres braku posiadania przez skarżącą kasacyjnie wymaganego pozwolenia wodnoprawnego i wadliwie przez to ustalono stan faktyczny, to zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący art. 292 pkt 2 p.o.ś. przez jego błędną wykładnię nie mógł osiągnąć zamierzonego skutku, a zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie byłby co najmniej przedwczesny. W takiej sytuacji konieczne byłoby uprzednie podważenie ustaleń faktycznych w drodze zarzutu opartego na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Z tych przyczyn zarzut ten uznać należało za nieuzasadniony.
Wobec tego, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.