III OSK 1951/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M.S. o udostępnienie sprawozdań z rocznej analizy lub charakterystyki skarg za lata 2020-2021, złożonego do Dyrektora Zakładu Karnego. Organ uznał żądane dokumenty za wewnętrzne, niepodlegające udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę na bezczynność organu, podzielając jego stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok. NSA uznał, że sprawozdania te, mimo że sporządzane wewnętrznie, mają charakter dokumentów urzędowych, ponieważ są kierowane do innej jednostki organizacyjnej Służby Więziennej (Okręgowego Inspektoratu) i służą realizacji obowiązku nadzoru nad sposobem załatwiania skarg. Tym samym, stanowią one informację publiczną. Sąd zobowiązał Dyrektora Zakładu Karnego do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalając wniosek o ukaranie grzywną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia informacji publicznej, charakteru dokumentów urzędowych i wewnętrznych w kontekście dostępu do informacji, zwłaszcza w jednostkach penitencjarnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprawozdań z analizy skarg w zakładach karnych, ale jego zasady dotyczące dokumentów urzędowych i wewnętrznych mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sprawozdania z rocznej analizy lub rocznej charakterystyki skarg sporządzane przez jednostki penitencjarne stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprawozdania te stanowią informację publiczną, ponieważ mają charakter dokumentów urzędowych, są kierowane do innej jednostki organizacyjnej Służby Więziennej i służą realizacji zadań publicznych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że sprawozdania te, mimo że nie są wymagane wprost przepisami, są dokumentami urzędowymi, ponieważ są składane przez jedną jednostkę organizacyjną Służby Więziennej do innej (Okręgowego Inspektoratu) i służą realizacji obowiązku nadzoru nad załatwianiem skarg, co potwierdza ich związek z zadaniami publicznymi.
Czy dokumenty wytworzone na potrzeby wewnętrznej wymiany informacji w ramach służby mogą być uznane za dokumenty wewnętrzne, niepodlegające udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koncepcja 'dokumentu wewnętrznego' nie jest normatywna i nie może być nadużywana do ograniczania dostępu do informacji publicznej. Jeśli dokument spełnia cechy dokumentu urzędowego lub dotyczy spraw publicznych, podlega udostępnieniu.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że pojęcie 'dokumentu wewnętrznego' jest wypracowane przez doktrynę i judykaturę i nie może być stosowane w sposób rozszerzający, naruszając konstytucyjne prawo do informacji. Wskazał, że dokumenty urzędowe, nawet jeśli służą wymianie informacji między jednostkami, podlegają udostępnieniu.
Czy Dyrektor Zakładu Karnego pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Dyrektor Zakładu Karnego pozostawał w bezczynności, ponieważ nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej ani nie wydał decyzji odmownej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził bezczynność organu, ponieważ organ nie rozpoznał wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, a WSA błędnie uznał, że żądane dokumenty nie są informacją publiczną.
Czy bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć wystąpiła bezczynność, nie nosiła ona cech rażącego naruszenia prawa, ponieważ przepisy dotyczące dostępu do informacji publicznej mogą budzić wątpliwości interpretacyjne, a przekroczenie terminów nie zawsze jest rażące.
Przepisy (10)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu. Należy przyjąć szeroką wykładnię pojęcia 'informacji publicznej'.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w tym treść i postać dokumentów urzędowych.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny w przypadku stwierdzenia bezczynności organu może zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Definicja dokumentu urzędowego: treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana przez funkcjonariusza publicznego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może rozpoznać skargę na bezczynność, jeśli istota sprawy jest wyjaśniona.
u.S.W. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej
Okręgowe inspektoraty Służby Więziennej oraz zakłady karne i areszty śledcze są odrębnymi jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej.
k.p.a. art. 258 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy sprawują nadzór nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków.
k.p.a. art. 259 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy sprawują okresowo oceny przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków przez podległe jednostki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawozdania z rocznej analizy skarg są dokumentami urzędowymi i stanowią informację publiczną. • Koncepcja 'dokumentu wewnętrznego' nie może być podstawą do odmowy udostępnienia informacji publicznej, jeśli dokument spełnia kryteria informacji publicznej. • Organ pozostawał w bezczynności, nie rozpoznając wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Sprawozdania z rocznej analizy skarg mają charakter dokumentów wewnętrznych i nie podlegają udostępnieniu. • Organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż poinformował o nieudostępnieniu informacji.
Godne uwagi sformułowania
Koncepcja tzw. 'dokumentu wewnętrznego' nie jest założeniem normatywnym. • Nie należy nadużywać zaczerpniętej z doktryny i orzecznictwa koncepcji 'dokumentu wewnętrznego', która istotnie ogranicza sferę dostępu do informacji publicznej. • Transparentność działań organów władzy publicznej i poddanie tych działań kontroli społecznej może przyczynić się do poprawy standardów dotyczących ochrony praw obywatelskich, przestrzegania przepisów prawa, poprawy relacji w stosunkach obywatel - państwo i wreszcie budować zaufanie do organów władzy publicznej.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Masternak-Kubiak
sędzia
Beata Jezielska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej, charakteru dokumentów urzędowych i wewnętrznych w kontekście dostępu do informacji, zwłaszcza w jednostkach penitencjarnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprawozdań z analizy skarg w zakładach karnych, ale jego zasady dotyczące dokumentów urzędowych i wewnętrznych mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w specyficznym kontekście zakładu karnego, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji. Wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między dokumentami urzędowymi a wewnętrznymi.
“Czy sprawozdania z więziennych skarg to informacja publiczna? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.