III OSK 195/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej organu (Starosty W.) od wyroku WSA w Poznaniu, który zobowiązał organ do udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii audytu. Organ odmówił udostępnienia, uznając audyt za dokument wewnętrzny i roboczy, a także wskazując na przekazanie go do prokuratury. WSA w Poznaniu uznał, że audyt stanowi dokumentację przebiegu i efektów kontroli, a zatem jest informacją publiczną, i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku. W skardze kasacyjnej organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 133, 141 § 4, 149 § 1 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej), argumentując, że audyt ma charakter wewnętrzny i roboczy, a wyrok TK dotyczący audytu wewnętrznego nie ma zastosowania. NSA oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że audyt zewnętrzny, nawet zawierający elementy robocze, może stanowić informację publiczną. NSA uznał, że organ nie może odmówić udostępnienia informacji, powołując się jedynie na jej wewnętrzny charakter, a WSA prawidłowo ocenił, że organ pozostawał w bezczynności. Sąd odrzucił zarzuty organu dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na brak precyzyjnego wskazania naruszonych jednostek redakcyjnych przepisów oraz na próbę kwestionowania ustaleń faktycznych pod pozorem naruszenia prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że audyty zewnętrzne, nawet z elementami roboczymi, są informacją publiczną i nie można ich ukrywać pod pozorem dokumentu wewnętrznego. Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii bezczynności organów w sprawach dostępu do informacji publicznej oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji audytu zewnętrznego i jego charakteru jako informacji publicznej. Interpretacja pojęcia 'dokumentu wewnętrznego' może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy audyt zewnętrzny, nawet zawierający elementy robocze lub przekazany do prokuratury, może być uznany za informację publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, audyt zewnętrzny, stanowiący dokumentację przebiegu i efektów kontroli, jest informacją publiczną. Organ nie może odmówić jego udostępnienia, powołując się jedynie na jego wewnętrzny lub roboczy charakter, ani na fakt przekazania go do prokuratury, bez szczegółowego uzasadnienia prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że audyt zewnętrzny, jako dokumentacja kontroli, wpisuje się w definicję informacji publicznej. Podkreślono, że pojęcie 'dokumentu wewnętrznego' jest konstrukcją doktryny i judykatury, stosowaną w wyjątkowych sytuacjach, a organ musi szczegółowo uzasadnić, dlaczego dany dokument nie jest informacją publiczną. Samo powołanie się na jego wewnętrzny charakter nie wystarcza.
Czy organ pozostaje w bezczynności, jeśli odmawia udostępnienia informacji publicznej, powołując się na jej wewnętrzny charakter, podczas gdy sąd uznaje ją za informację publiczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępni informacji publicznej ani nie wyda decyzji odmownej, a jedynie poinformuje o braku jej charakteru publicznego, zwłaszcza gdy sąd uzna inaczej.
Uzasadnienie
Bezczynność w sprawach dostępu do informacji publicznej występuje, gdy organ nie podejmuje wymaganych prawem czynności w ustawowym terminie. Samo pisemne poinformowanie o braku charakteru publicznego żądanej informacji, wbrew stanowisku sądu, nie jest prawnym załatwieniem wniosku.
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 133, 141 § 4, 149 § 1 p.p.s.a.) może być skutecznie podniesiony bez precyzyjnego wskazania naruszonej jednostki redakcyjnej przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia przepisu, który składa się z jednostek redakcyjnych (np. paragrafów, punktów), musi precyzyjnie wskazywać, która jednostka została naruszona, aby skarga kasacyjna była skuteczna.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszony przepis prawa, w tym jego jednostkę redakcyjną, aby sąd mógł dokonać oceny zasadności zarzutu. Brak takiej precyzji uniemożliwia sądowi dokonanie oceny.
Przepisy (5)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności dotycząca danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych oraz dokumentacja związana z przebiegiem i efektami kontroli.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności, stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, i może zasądzić od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Audyt zewnętrzny, nawet zawierający elementy robocze, stanowi dokumentację przebiegu i efektów kontroli, a tym samym jest informacją publiczną. • Organ nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się jedynie na jej wewnętrzny lub roboczy charakter, bez szczegółowego uzasadnienia prawnego. • Przekazanie dokumentu do prokuratury nie zwalnia organu z obowiązku udostępnienia informacji publicznej, jeśli nie wynika to wprost z przepisów prawa. • Nietypowe sformułowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bez wskazania konkretnych jednostek redakcyjnych, czyni go nieskutecznym.
Odrzucone argumenty
Audyt zewnętrzny jest dokumentem wewnętrznym i roboczym, niepodlegającym udostępnieniu. • Wyrok TK dotyczący audytu wewnętrznego ma zastosowanie do audytu zewnętrznego. • Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 133, 141 § 4, 149 § 1 p.p.s.a.) były skuteczne. • Niewłaściwe zastosowanie art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, iż odmienne twierdzenie ma uzasadnienie prawne • nie należy nadużywać zaczerpniętej z doktryny i orzecznictwa koncepcji 'dokumentu wewnętrznego' • nie może zastąpić organu załatwiającego wniosek strony skarżącej • nie można skutecznie zwalczać ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji przez zarzut naruszenia prawa materialnego
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
sędzia
Sławomir Wojciechowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że audyty zewnętrzne, nawet z elementami roboczymi, są informacją publiczną i nie można ich ukrywać pod pozorem dokumentu wewnętrznego. Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii bezczynności organów w sprawach dostępu do informacji publicznej oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji audytu zewnętrznego i jego charakteru jako informacji publicznej. Interpretacja pojęcia 'dokumentu wewnętrznego' może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywateli do informacji publicznej i pokazuje, jak organy administracji próbują ograniczyć dostęp do dokumentów, powołując się na niejasne definicje. Wyrok NSA jest ważnym przypomnieniem o transparentności działań władzy.
“Czy audyt zewnętrzny to tajemnica urzędowa? NSA wyjaśnia, kiedy organy muszą ujawnić dokumenty.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.