III OSK 1943/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za usunięcie drzewa, uznając, że brak zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości jest wystarczający do jej nałożenia.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na T.S. za usunięcie drzewa (dębu) bez zezwolenia i zgody wszystkich współwłaścicieli działki. Sąd I instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie. Sąd kasacyjny odrzucił argumenty skarżącego dotyczące wadliwości postępowania, oceny dowodów oraz braku poinformowania o możliwości odstąpienia od kary, podkreślając, że brak zgody choćby jednego współwłaściciela jest wystarczający do nałożenia kary.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.S. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w sprawie kary pieniężnej za usunięcie drzewa. Sprawa wywodziła się z wycinki drzewa (dębu) na działce, której skarżący był współwłaścicielem, bez wymaganej zgody pozostałych współwłaścicieli i zezwolenia. Sąd I instancji uznał, że stan faktyczny nie budzi wątpliwości i że brak jest podstaw do uchylenia decyzji organów administracji. Podkreślono, że ustawa o ochronie przyrody nie wymaga wykazania, że właściciel wiedział o wycince lub ją zlecił, a brak zgody choćby jednego współwłaściciela jest wystarczający do nałożenia kary. Sąd kasacyjny oddalił skargę, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 77, 80 k.p.a.) za niezasadne. Odniesiono się do kwestii spóźnionego podnoszenia zarzutu dotyczącego gatunku drzewa oraz braku możliwości ustalenia go z powodu działań skarżącego. Odrzucono również argumenty dotyczące relacji między zleceniodawcą a wykonawcą oraz braku poinformowania o możliwości odstąpienia od kary. NSA stwierdził, że organy prawidłowo uzasadniły swoje stanowisko w zakresie odstąpienia od wymierzenia kary, a ewentualne nowe dowody (opinia biegłego) mogą być podstawą do wznowienia postępowania, ale nie mogą być uwzględnione na etapie kontroli kasacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, brak zgody choćby jednego współwłaściciela jest wystarczający do nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia.
Uzasadnienie
Ustawa o ochronie przyrody nie wymaga wykazania winy lub wiedzy właściciela o wycince. Brak zgody wszystkich współwłaścicieli jest kluczowym elementem naruszenia prawa, niezależnie od motywacji skarżącego czy zgody większości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o ochronie przyrody
Wójt wymierza karę pieniężną za usunięcie drzewa bez zgody posiadacza nieruchomości.
Pomocnicze
u.o.p. art. 83f § ust. 4
Ustawa o ochronie przyrody
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zgody wszystkich współwłaścicieli jest wystarczający do nałożenia kary. Kwestie cywilnoprawne dotyczące zlecenia nie wpływają na odpowiedzialność administracyjną. Zarzuty dotyczące gatunku drzewa i oceny dowodów są spóźnione lub niezasadne. Organy prawidłowo oceniły możliwość odstąpienia od wymierzenia kary.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 77, 80 k.p.a.) przez wadliwą ocenę dowodów. Naruszenie art. 9 k.p.a. przez brak poinformowania o możliwościach prawnych. Naruszenie art. 189f § 1 k.p.a. przez zaniechanie rozważenia odstąpienia od kary. Błędne ustalenie gatunku wyciętego drzewa.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Skarżący własnymi działaniami uniemożliwił wykazanie okoliczności, z której wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. To na stronie, która wywodzi z danej okoliczności korzystne dla siebie skutki prawne, ciąży obowiązek udowodnienia tej okoliczności. Okoliczność, że przedmiotowe drzewo zostało błędnie zakwalifikowane jako dąb (...) może mieć ewentualnie znaczenie jako przesłanka wznowienia postępowania.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Beata Jezielska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za usunięcie drzewa bez zgody współwłaścicieli, znaczenie braku zgody jednego współwłaściciela, ograniczenia postępowania dowodowego w sądzie administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności nieruchomości i usuwania drzew. Kwestia nowych dowodów na etapie kasacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje współwłasności i naruszenia przepisów o ochronie przyrody. Pokazuje też, jak ważne jest przestrzeganie procedur i terminów w postępowaniu sądowym.
“Współwłasność drzewa: czy zgoda większości wystarczy do wycinki?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1943/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-05-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Jezielska Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane II SA/Gd 545/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-03-09 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 55 art. 83f ust. 4 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 545/21 w sprawie ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 9 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę T.S. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 30 czerwca 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 17 sierpnia 2020 r. do Wójta Gminy Sulęczyno wpłynęło zgłoszenie M.B. dotyczące prowadzonej od 11 sierpnia 2020 r. przez skarżącego (jednego ze współwłaścicieli działki) wycinki drzew na terenie działki nr ewid. [...]/89 w m. [...], bez zgody pozostałych współwłaścicieli i zgłoszenia do właściwego organu. Następnie pracownicy organu dokonali oględzin działki nr ewid. [...]/89, podczas których stwierdzono pozostałości po usuniętych drzewach - dębie o obwodzie 138 cm oraz trzech osikach o obwodzie 101 cm, 71 cm i 99 cm. Pnie mierzone na wysokości 5 cm od ziemi przekraczały 50 cm. Z protokołu oględzin wynika też, że pozostałości po drzewach pozwalają na stwierdzenie, że drzewo z gatunku dąb i jedno drzewo z gatunku osika posiadały oznakami próchnicy wewnętrznej, co mogło świadczyć o procesie gnilnym, natomiast dwie osiki były pochylone pod kątem około 70 stopni. Podczas oględzin skarżący stwierdził, że wycinki dokonał w związku z zagrożeniem dla bezpieczeństwa osób przebywających na tym terenie (zwłaszcza dzieci) i dla uporządkowania terenu działki. Do protokołu dołączono 12 zdjęć pni drzew oraz terenu działki. W dniu 26 sierpnia 2020 r. Wójt Gminy Sulęczyno wszczął z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące wycinki drzew bez zgody posiadaczy nieruchomości oraz bez dokonania zgłoszenia, o którym stanowi art. 83f ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2020 r. poz. 55 ze zm., dalej: u.o.p.) na działce nr ewid. [...]/89 w m. [...], o czym zawiadomił współwłaścicieli działki. Jednocześnie organ I instancji zawiadomił posiadaczy (współwłaścicieli) o oględzinach zaplanowanych na 10 września 2020 r. W dniu 1 września 2020 r. do organu wpłynęło drogą elektroniczną pismo jednej ze współwłaścicielek działki nr ewid. [...]/89, która stwierdziła m.in., że oględziny działki 19 sierpnia 2020 r. odbyły się już po zatarciu śladów przez spychacz i koparkę oraz wywiezieniu wykarczowanych drzew. Podała również, że 12 sierpnia 2020 r. wezwana na miejsce Policja zakazała robotnikom dalszych prac na tym terenie i nakazała "podzielić się" drewnem z pozostałymi współwłaścicielami, jednak polecenia Policji zostały zignorowane i tzw. porządki trwają W związku z tym wyznaczanie oględzin na 10 września 2020 r. "nie wniesie istotnych szczegółów do sprawy". Do pisma dołączono m.in. zdjęcia ciężarówki z drewnem. W dniu 4 września 2020 r. do organu wpłynęło pismo innej współwłaścicielki działki, w którym stwierdziła m.in., że usunięcia drzew dokonał skarżący, poinformowany przez pozostałych współwłaścicieli działki, że nie wyrażają zgody na usunięcie drzew. Wskazała również, że pracownicy skarżącego na jego zlecenie dokonali usunięcia ściętych drzew wraz z korzeniami i wywieźli je ciężarówkami. W dniu 10 września 2020 r. pracownicy Wójta Gminy Sulęczyno dokonali oględzin, podczas których stwierdzono, że na terenie działki znajduje się tylko jeden spróchniały pień drzewa z gatunku osika o obwodzie 99 cm. W dniach 10 września 2020 r, 23 września 2020 r. oraz 2 października 2020 r. do organu wpłynęły pisma skarżącego, w których złożył wyjaśnienia w sprawie. Decyzją z 9 października 2020 r. Wójt Gminy Sulęczyno wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną za usunięcie trzech sztuk drzew bez wymaganego zezwolenia i bez zgody posiadaczy nieruchomości w kwocie 15 066,00 zł. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z 21 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło zaskarżona decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z 12 lutego 2021 r. Wójt Gminy Sulęczyno wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną za usunięcie jednego drzewa (dębu) bez wymaganego zezwolenia i bez zgody posiadaczy nieruchomości w kwocie 9 660,00 zł. Jednocześnie organ I instancji odstąpił od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie dwóch sztuk drzew z gatunku osika (topola) i pouczył skarżącego, że usuwanie drzew o obwodzie pnia ponad 50 cm mierzonym na wysokości 5 cm, rosnących na prywatnej nieruchomości, wymaga uzyskania zezwolenia właściwego miejscowo terenowego organu administracji publicznej oraz zgody pozostałych współwłaścicieli (współposiadaczy) takiej nieruchomości. Organ I instancji stwierdził, że w przypadku usunięcia drzewa z gatunku dąb, mając na uwadze wagę i okoliczności naruszenia prawa, nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z 30 czerwca 2021 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Sulęczyno z 12 lutego 2021 r. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że stan faktyczny sprawy, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie budzi wątpliwości. Zarzucane w skardze zaniechanie przeprowadzenia przez organ I instancji dowodów na okoliczność przebiegu współpracy skarżącego z wykonawcą prac nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżący zlecił wykonanie ogrodzenia oraz oczyszczenie terenu w pobliżu działki nr ewid. [...]/54 (pismo skarżącego z 9 września 2020 r.). Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jednak, żeby wycinka drzew odbyła się poza wiedzą i wolą skarżącego. Żaden z przepisów ustawy o ochronie przyrody nie daje podstaw do przyjęcia, że niezbędnym warunkiem nałożenia na właściciela lub posiadacza nieruchomości administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia jest wykazanie, że właściciel nie wiedział o usunięciu drzew, ewentualnie zlecił ich wycinkę lub wyraził na to zgodę i działanie takie akceptował. Organy nie były zobowiązane do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie charakteru umowy zlecenia łączącej strony. Ewentualne roszczenie regresowe oraz skutki wskazywanego przez skarżącego przekroczenia granic zlecenia, mogą być natomiast oceniane w ramach postępowania cywilnego. Sąd I instancji nie podzielił także zarzutu dotyczącego braku ustalenia przez organy, którzy współwłaściciele i współposiadacze przedmiotowej działki kwestionowali wycinkę drzew. Domniemywa się, że drzewa i krzewy rosnące na granicy gruntów sąsiadujących służą do wspólnego użytku sąsiadów, stanowiąc współwłasność właścicieli tych działek. Można je zatem usunąć wyłącznie na podstawie zezwolenia, przy czym na jego uzyskanie wymagana jest zgoda każdego ze współwłaścicieli. W sytuacji, gdy działka ma kilku współwłaścicieli, okoliczność, czy na wycinkę nie zgodził się jeden, dwóch czy więcej współwłaścicieli, nie ma znaczenia. Samo ustalenie, że brak było zgody wszystkich współwłaścicieli wystarczy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Dysponowanie zgodą większości współwłaścicieli nie zmienia oceny, że wycinka nastąpiła z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu I instancji, niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 189f § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.). Organy rozważyły możliwość odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie tego przepisu. W pkt 2 decyzji Wójta Gminy Sulęczyno odstąpiono od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie dwóch drzew z gatunku osika, natomiast w pkt 3 stwierdzono, że w przypadku usunięcia drzewa z gatunku dąb, mając na uwadze wagę i okoliczności naruszenia prawa, nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, żeby waga naruszenia prawa była znikoma i żeby skarżący zaprzestał wycinki w związku ze sprzeciwem współwłaścicieli przedmiotowej działki. Wycinka drzew nie nastąpiła w stanie wyższej konieczności, ale wyłącznie w celu poprawienia komfortu zamieszkiwania skarżącego na sąsiedniej działce. Zdaniem Sąd I instancji, spóźniony jest zarzut podnoszący, że organ wymierzył administracyjną karę pieniężną według stawki za dąb zwykły, a nie dąb czerwony. Okoliczność, że na zlecenie skarżącego usunięto dąb zwykły nie była bowiem kwestionowana w toku postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. W ocenie skarżącego, zaskarżone orzeczenie jest wadliwe ponieważ nie doprowadziło do uchylenia wadliwej decyzji organu I i II instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił zatem nieuprawnione utrzymanie w mocy decyzji organu I i II instancji, pomimo przesłanek do ich uchylenia tj. naruszenie poniższych przepisów w związku z dyspozycją "art. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a." W ocenie skarżącego, wadliwość orzeczenia Sądu I instancji obejmuje utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a dokładniej naruszenia dyspozycji art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które polegało na zaniechaniu rozpatrzenia w sposób właściwy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów Ponadto wadliwość zaskarżonego wyroku polega na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a dokładniej naruszenia dyspozycji art. 9 k.p.a. Sprowadzało się to do zaniechania poinformowania skarżącego przez organ I instancji co do ustaleń w zakresie wyciętego dębu i możliwej wysokości nałożonej na skarżącego administracyjnej kary administracyjnej. Skarżący zarzucił także utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a dokładniej naruszenia dyspozycji art. 189f § 1 k.p.a. przez zaniechanie rozważenia możliwości odstąpienia od wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 9.660 zł, w sytuacji gdy pień drzewa z gatunku dąb miał oznaki próchnicy wewnętrznej i nie rokował szans na przeżycie. Ponadto, do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej nie doszło pomimo, że większość współwłaścicieli terenu popiera starania skarżącego o uporządkowanie działki. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, ewentualnie zmianę zaskarżonego orzeczenia przez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Sulęczyno w całości. Skarżący wniósł także o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W dniu 12 kwietnia 2024 r. skarżący złożył do akt sprawy opinię biegłego sądowego z 15 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarżący sformułował skargę kasacyjną dokonując powiązania poszczególnych zarzutów kasacyjnych z zarzutem naruszenia "art. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a." oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Skarżący nie wskazał jednak właściwej jednostki redakcyjnej (litery) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a ponadto oczywiście błędne jest samodzielne powołanie "art.", bez wskazania jednostki redakcyjnej tego artykułu i aktu prawnego. Z kolei powiązanie zarzutów kasacyjnych z zarzutem naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., stanowiącym podstawę utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, jest w tej sprawie nieprawidłowe, ponieważ sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty kasacyjne zmierzają w istocie do podważenia stanowiska obu organów, a nie wyłącznie organu odwoławczego. Niezależnie od powyższych uchybień formalnych zarzuty kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie. Zarzut naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które, w ocenie skarżącego, polegało na zaniechaniu rozpatrzenia w sposób właściwy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, był w znacznej mierze konsekwentnie podnoszony zarówno w postępowaniu administracyjnym w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Nie dotyczy to tylko argumentacji podnoszącej błędne ustalenie w zakresie gatunku wyciętego dębu, który to argument został podniesiony dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. W tej konkretnej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym spóźniony jest zarzut podnoszący, że organ wymierzył administracyjną karę pieniężną według stawki za dąb zwykły, a nie dąb czerwony. Okoliczność, że na zlecenie skarżącego usunięto dąb zwykły nie była bowiem kwestionowana w toku postępowania administracyjnego. Należy mieć bowiem na uwadze, że jak wynika z akt sprawy teren przedmiotowej nieruchomości został uprzątnięty przez skarżącego po przeprowadzeniu pierwszych oględzin nieruchomości stanowiących podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, a przed oględzinami przeprowadzonymi już po wszczęciu postępowania. Podczas drugich oględzin z września 2020 r. pnia dębu nie było już na działce, co oznacza, że na skutek działań skarżącego (który nie kwestionuje, że działania porządkowe na działce było prowadzone na jego zlecenie) niemożliwe było ustalenie gatunku dębu, który został wycięty. Podnoszone na obecnym etapie postępowania, że gatunek dębu został ustalony nieprawidłowo jest zatem spóźnione, a ponadto skarżący własnymi działaniami uniemożliwił wykazanie okoliczności, z której wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Na uwzględnienie nie zasługiwały argumenty skargi kasacyjnej odnoszące się do kwestii ustalenia relacji między skarżącym będącym zleceniodawcą, a osobą dokonującą wycinki i prac porządkowych (zleceniobiorca). Argumenty te podnoszą między innymi brak przesłuchania skarżącego i wykonawcy. Skarżący pomija jednak, że brał czynny udział w postępowaniu, w tym składał pisemne wyjaśnienia. Tego rodzaju wyjaśnienia złożył również wykonawca (pismo z 20 września 2020 r.). Argumenty dotyczące relacji między zleceniodawcą a zleceniobiorcą były podnoszone już na etapie odwołania od decyzji organu I instancji, a pomimo tego do tej pory skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, że ustalenia w tym zakresie mają wpływ na wynik sprawy. Nie chodzi przy tym o ogólne stanowisko prezentowane w tym zakresie w orzecznictwie sądów administracyjnych, ale konkretne okoliczności mogące mieć znaczenie dla przedmiotowego postępowania. Ponownie należy podkreślić, że to na stronie, która wywodzi z danej okoliczności korzystne dla siebie skutki prawne, ciąży obowiązek udowodnienia tej okoliczności. W tym znaczeniu obowiązki organu w zakresie prowadzenia postępowania nie mają charakteru absolutnego. Skarżący wskazuje ponadto w ramach omawianego zarzutu kasacyjnego, że protokół oględzin z 19 sierpnia 2020 r. został podpisany jedynie przez pracowników organu I instancji. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, jednak nie miała wpływu na jej rozstrzygnięcie. Oględziny z 19 sierpnia 2020 r. zostały przeprowadzone na skutek ustnego zgłoszenia złożonego w organie i stanowiły dopiero podstawę wszczęcia postępowania w sprawie. Norma z art. 79 § 1 k.p.a., z której wynika, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem, znajduje zastosowanie dopiero w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, a zatem już po jego wszczęciu. Brak jest ponadto powołania tego przepisu w ramach zarzutów kasacyjnych. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p., który również nie został powołany jako zarzut kasacyjny, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości. W tej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący nie dysponował zgodą wszystkich posiadaczy nieruchomości. Ustalenie zatem, że większość współwłaścicieli aprobowało prace skarżącego lub wprost wyrażało na nie zgodę, nie miało zatem znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Również ten przepis nie ma charakteru absolutnego i nie można na jego podstawie oczekiwać, że organ I instancji po ustaleniu, że skarżący dokonał wycinki dębu zwyczajnego, poinformuje skarżącego, że stawka za wycięcie dębu czerwonego jest niższa. Niezależnie od tego, już w uchylonej decyzji z 9 października 2020 r. organ I instancji wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną za wycięcie dębu zwyczajnego, a więc już na tym etapie postępowania skarżący mógł kwestionować ustalenia organu w tym zakresie, co uczynił jednak dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego i co z opisanych wyżej względów nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Zamierzonego skutku nie mógł odnieść również zarzut podnoszący naruszenie art. 189f § 1 k.p.a. przez zaniechanie rozważenia możliwości odstąpienia od wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 9.660 zł, w sytuacji gdy pień drzewa z gatunku dąb miał oznaki próchnicy wewnętrznej i nie rokował szans na przeżycie. Ponadto, w ocenie skarżącego, do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej nie doszło pomimo, że większość współwłaścicieli terenu popiera starania skarżącego o uporządkowanie działki. Skarga kasacyjna nie zawiera w istocie szerszego uzasadnienia tego zarzutu, który został częściowo błędnie sformułowany, ponieważ skarżący nie wskazał właściwej jednostki redakcyjnej tego przepisu, który dzieli się dodatkowo na dwa punkty. Natomiast Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że organy w sposób wystarczający uzasadniły swoje stanowisko w tym zakresie. Podkreślenia przy tym wymaga, że organy odnosząc się do kwestii odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej działały w granicach uznania administracyjnego. Ponadto, z osnowy decyzji organu I instancji z 12 lutego 2021 r. wynika jednoznacznie, że administracyjna kara pieniężna za wycięcie dębu zwyczajnego została pomniejszona z uwagi na stwierdzenie podczas oględzin, że pień drzewa miał oznaki próchnicy wewnętrznej i nie rokował szans na przeżycie. Z uzasadnienia tej decyzji wynikają z kolei powody, dla których organ I instancji nie znalazł podstaw do całkowitego odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.), a skarżący nie zakwestionował skuteczne tego stanowiska, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. W szczególności argumentem przemawiającym za odstąpieniem od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej nie mogła być ewentualna zgoda większości współwłaścicieli działki, skoro powodem jej wymierzenia był brak zgody pozostałych współwłaścicieli. Jak już wyżej wskazano, w dniu 12 kwietnia 2024 r. skarżący złożył do akt sprawy opinię biegłego sądowego z 15 maja 2023 r. Z opinii tej, według skarżącego, wynika, że ścięte drzewo, za które wymierzono administracyjną karę pieniężną jest klonem pospolitym, a nie dębem zwyczajnym. Należy mieć jednak na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego uwzględniając stan prawny i faktyczny z daty wydania tego wyroku. Z kolei wojewódzki sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji uwzględniając stan prawny i faktyczny z daty jej wydania. Z oczywistych względów Sądowi I instancji nie była znana opinia sporządzona i złożona dopiero na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Należy mieć także na uwadze, że postępowanie dowodowe przed sądami administracyjnymi jest ograniczone, a sąd nie może prowadzić postępowania niejako w zastępstwie organu. Okoliczność, że przedmiotowe drzewo zostało błędnie zakwalifikowane jako dąb (nie przesądzając wartości dowodowej złożonej opinii) może mieć ewentualnie znaczenie jako przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 p.p.s.a., której to przesłanki nie mógł uwzględnić Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając brak zarzutów kasacyjnych w tym zakresie. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI