III OSK 193/25

III OSK 193/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
II SA/Po 262/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-10-09
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku O. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej O. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt II SA/Po 262/24 w sprawie ze skargi O. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w P. z dnia 12 lutego 2024 r. nr 056/2023/2024 w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 9 października 2024 r. sygn. akt II SA/Po 262/24, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a." oddalił skargę O. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w P. z 12 lutego 2024 r. nr 056/2023/2024 w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. W skardze kasacyjnej zwrócił się o "zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji" do czasu rozpoznania skargi, gdyż w przeciwnym razie może dojść do niepowetowanej szkody po stronie skarżącego. Na poparcie wniosku wskazał, że w kwestii nadania decyzji rygoru decyduje organ w ramach uznania administracyjnego. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a orzekając w tym przedmiocie organ winien wykazać realne zagrożenie dóbr prawnie chronionych. Podkreślił, że nie ucieka od odpowiedzialności i nie wyzbywa się majątku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Wbrew argumentacji skarżącego podstawą wykonania decyzji obu instancji nie jest rygor natychmiastowej wykonalności. Skutek prawny w postaci skreślenia z listy studentów nastąpił w dacie ostatecznego rozpoznania sprawy skarżącego. Nastąpiło to przez wydanie decyzji Rektora Uniwersytetu [...] w P. z 12 lutego 2024 r. nr 056/2023/2024 i na mocy tej decyzji skarżący ostatecznie utracił status studenta. Należy skarżącemu wyjaśnić, że zgodnie z art. 16 § 1 i 2 k.p.a. podstawą nabycia praw i obowiązków na podstawie decyzji jest uzyskanie przez nią statusu ostateczności. Decyzja jest ostateczna, jeśli nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Od powyższego należy odróżnić prawomocność decyzji, wiążącą się z zaskarżalnością decyzji do sądu. Nieprawomocność decyzji nie wstrzymuje co do zasady jej wykonania, ponieważ postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązującą w tym zakresie zasadą jest wykonalność ostatecznych decyzji administracyjnych. Jednocześnie kompetencja do wstrzymania aktu lub czynności przez sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, co oznacza, że sąd może, lecz nie musi udzielić skarżącemu ochrony tymczasowej (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61, pkt 7). Udzielenie ochrony tymczasowej jest uzależnione od wykazania spełnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że przewidziana w tym przepisie ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 21 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1548/18, LEX nr 2513909, z 14 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 691/17, LEX nr 2639594).
Uwzględniając powyższe, brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący upatruje przesłanek wstrzymania zaskarżonej decyzji wyłącznie w skutkach finansowych wiążących się z uznaniem go w pierwszej kolejności za studenta Uniwersytetu [...] w P. (a w konsekwencji z koniecznością uiszczenia opłat), a nie w skutkach decyzji skreślającej z listy studentów. Z zaskarżonego wyroku wynika, że skarżący w ogóle nie kwestionował słuszności skreślenia go z listy studentów, a utrzymywał, że podstawą skreślenia z listy studentów winno być niepodjęcie studiów, a nie niewniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów. Jednocześnie skarżący nie przedstawił własnej sytuacji finansowej mogącej świadczyć, aby konieczność uiszczenia opłat za studia stanowiła dla niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na uwadze, z braku przesłanek z art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.