III OSK 1903/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
decyzja środowiskowaraport oddziaływania na środowiskowarianty przedsięwzięciaobszar chroniony krajobrazuochrona przyrodyrozbudowa zakładuprawo budowlaneskarżący kasacyjnyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą decyzji środowiskowej dla rozbudowy zakładu, uznając, że raport oddziaływania na środowisko spełniał wymogi prawne dotyczące wariantów przedsięwzięcia.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję środowiskową dla rozbudowy zakładu. Skarżący zarzucali m.in. brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, błędną ocenę raportu oddziaływania na środowisko, brak wymaganych wariantów przedsięwzięcia oraz naruszenie przepisów dotyczących obszaru chronionego krajobrazu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną, stwierdzając, że raport spełniał wymogi prawne dotyczące wariantów, a zarzuty dotyczące ochrony zwierząt i odległości od zbiorników wodnych również nie znalazły potwierdzenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A.K. i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie zakładu produkcyjnego. Skarżący kasacyjnie zarzucili zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, błędną ocenę raportu oddziaływania na środowisko, brak wymaganych prawem wariantów planowanego przedsięwzięcia, a także naruszenie przepisów dotyczących obszaru chronionego krajobrazu (zakaz budowy w pasie 100 m od zbiorników wodnych i zakaz niszczenia siedlisk zwierząt). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał ją za niezasadną. Sąd stwierdził, że raport oddziaływania na środowisko spełniał wymogi art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w tym w zakresie przedstawienia trzech wariantów przedsięwzięcia (wybranego, racjonalnego alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska). Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań jest etapem wstępnym i nie wymaga szczegółowego badania kwestii konstrukcyjnych czy materiałów budowlanych, które należą do etapu pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów dotyczących ochrony zwierząt, NSA uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, a opinia RDOŚ nie wykazała zagrożeń. Sąd potwierdził również, że planowane przedsięwzięcie nie będzie zlokalizowane w pasie 100 m od naturalnych zbiorników wodnych, a ponadto uznał, że w sprawie mamy do czynienia z rozbudową istniejącej hali, a nie budową nowego obiektu, co zgodnie z orzecznictwem jest objęte definicją budowy w Prawie budowlanym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, raport spełnia wymogi ustawy, w tym w zakresie przedstawienia trzech wariantów przedsięwzięcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedstawione warianty, różniące się materiałami budowlanymi i konstrukcją, spełniają wymóg wariantowości, a postępowanie środowiskowe nie wymaga szczegółowego badania kwestii konstrukcyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.i.o.ś. art. 66 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Przepis ten wymaga przedstawienia w raporcie o oddziaływaniu na środowisko trzech wariantów przedsięwzięcia: wybranego, racjonalnego alternatywnego oraz racjonalnego najkorzystniejszego dla środowiska. Sąd uznał, że różnice w materiałach budowlanych i konstrukcji między wariantami spełniają ten wymóg.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 6

Prawo budowlane

Definicja budowy, która obejmuje również rozbudowę obiektu budowlanego. Sąd uznał, że rozbudowa hali mieści się w tej definicji.

Uchwała Sejmiku Województwa Wielkopolskiego nr XXII/579/16 art. § 5 § ust. 1 pkt 8a

Zakaz budowy nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii naturalnych zbiorników wodnych. Sąd uznał, że inwestycja nie narusza tego zakazu.

Uchwała Sejmiku Województwa Wielkopolskiego nr XXII/579/16 art. § 5 § ust. 1 pkt 1

Zakaz niszczenia nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt. Sąd uznał, że inwestycja nie narusza tego zakazu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA, który jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca oddalenia skargi przez WSA.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku organów do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy granic swobodnej oceny dowodów przez organy.

Uchwała Sejmiku Województwa Wielkopolskiego nr XXII/579/16 art. § 5 § ust. 5 pkt 2

Dotyczy zwolnienia z zakazów na obszarze chronionego krajobrazu. Sąd uznał, że nie ma zastosowania w kontekście zarzutu naruszenia zakazu budowy w pasie 100 m.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Raport o oddziaływaniu na środowisko spełnia wymogi prawne dotyczące przedstawienia wariantów przedsięwzięcia. Planowana inwestycja nie narusza zakazów dotyczących obszaru chronionego krajobrazu. Rozbudowa hali jest zgodna z definicją budowy w Prawie budowlanym i nie stanowi budowy nowego obiektu w kontekście przepisów o obszarach chronionych.

Odrzucone argumenty

Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego dotyczącego rodzaju konstrukcji i materiałów budowlanych. Błędna ocena raportu o oddziaływaniu na środowisko i brak wymaganych wariantów przedsięwzięcia. Naruszenie przepisów dotyczących ochrony zwierząt i zbiorników wodnych na obszarze chronionego krajobrazu.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotowe postępowanie dotyczy środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a więc stanowi pierwszy etap realizacji inwestycji. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest etapem wstępnym realizacji przedsięwzięcia i ma na celu ocenić jedynie, czy z punktu widzenia oddziaływania na środowisko inwestycja jest w ogóle dopuszczalna i w jakim kształcie. wariant to także inna wersja, modyfikacja dotychczasowego wariantu.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Mariusz Kotulski

członek

Teresa Zyglewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów raportu o oddziaływaniu na środowisko w zakresie wariantów przedsięwzięcia oraz stosowanie przepisów o obszarach chronionych krajobrazu w kontekście rozbudowy obiektów budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz uchwały Sejmiku Województwa Wielkopolskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z ochroną środowiska i procesem wydawania decyzji środowiskowych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Rozbudowa zakładu: Czy raport środowiskowy musi zawierać rewolucyjne warianty?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1903/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Mariusz Kotulski
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Po 742/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-04-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1029
art. 66 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 742/22 w sprawie ze skargi A.K. i M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 8 sierpnia 2022 r., nr SKO.460.911.10.2022 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 742/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę A.K. i M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z 8 sierpnia 2022 r., nr SKO.460.911.10.2022 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie hali produkcyjnej i magazynowej wraz z zapleczem technicznym i socjalnym oraz infrastrukturą techniczną i drogową – rozbudowa zakładu [...] na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...] oraz [...] K., gm. W.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się A.K. i M.K. (dalej: skarżący kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej zarzucili zaskarżonemu wyrokowi:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a więc podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego dotyczącego rodzaju konstrukcji oraz rodzaju materiałów budowlanych jakie mają zostać użyte przy budowie hali i jakie zostały opisane w poszczególnych wariantach planowanej inwestycji;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a więc podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz przepisu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., a więc przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez błędną ocenę, że przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: u.i.o.ś.), w zakresie przedstawienia wymaganych wariantów planowanego przedsięwzięcia;
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a więc podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz przepisu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego dotyczącego: (a) występowania w pobliżu planowanego przedsięwzięcia naturalnych zbiorników wodnych (a tym samym nieustalenia, czy dojdzie do budowy hali położonej bliżej niż 100 m od naturalnych zbiorników wodnych) oraz (b) potencjalnego niszczenia w związku z planowaną inwestycją nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a więc podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 i art 77 § 1 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a mianowicie uznanie, że w rozpatrywanej sprawie nie dojdzie (w przypadku realizacji inwestycji) do niszczenia nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu szeregu ssaków oraz nie dojdzie do budowy nowej hali w odległości mniejszej niż 100 m od zbiorników wodnych;
5. naruszenie przepisów prawa materialnego, a więc podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedłożony przez inwestora raport zawiera rzeczywisty racjonalny wariant alternatywny oraz zawiera rzeczywisty wariant najkorzystniejszy dla środowiska;
6. naruszenie przepisów prawa materialnego, a więc podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682; dalej: Prawo budowlane) poprzez błędną wykładnię art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z budową nowej hali, ale z rozbudową istniejącej hali;
7. naruszenie przepisów prawa materialnego, a więc podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. § 5 ust. 1 pkt 8a i pkt 1 w zw. z § 5 ust. 5 pkt 2 uchwały nr XXII/579/16 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 26 września 2016 roku w sprawie obszaru chronionego krajobrazu "Kompleks leśny [...]", poprzez błędną wykładnię powołanych wyżej przepisów, a mianowicie przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie nie narusza zakazów wynikających z § 5 ust. 1 pkt 8a i pkt 1 uchwały nr XXII/579/16 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 26 września 2016 r. odnoszących się do zakazu budowy nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii naturalnych zbiorników wodnych oraz zakazu niszczenia nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji lub ewentualnie (na podstawie art. 188 p.p.s.a.) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie w całości, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie przedstawili argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
Wskazano, że głównym zarzutem stawianym decyzji środowiskowej jest brak w tej decyzji wymaganych ustawą wariantów planowanego przez inwestora przedsięwzięcia. Zdaniem skarżących kasacyjnie, organy administracyjne i WSA oceniający postępowanie administracyjne oraz decyzję środowiskową błędnie oceniły, że raport środowiskowy przygotowany na zlecenie inwestora jest kompletny i stanowi podstawę do wydania pozytywnej decyzji środowiskowej, nie wyjaśniając wielu nieścisłości, niespójności oraz oczywistych błędów i braków tego raportu (zwłaszcza w odniesieniu do wymaganych prawem wariantów planowanego przedsięwzięcia).
Podkreślono, że zarówno organy administracyjne, jak i WSA przyjęły, że warianty planowanego przedsięwzięcia opisane przez inwestora w raporcie środowiskowym różnią się między sobą (tym samym, że są realnymi "wariantami" tego samego przedsięwzięcia). Tymczasem, w ocenie skarżących kasacyjnie taki wniosek jest błędny, bo organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, który pozwalałby na podjęcie takiego wniosku. Dodatkowo zarówno WSA, jak i organy administracyjne oceniły materiał dowodowy zebrany w sprawie (głównie raport środowiskowy) sprzecznie z danymi i wyjaśnieniami zawartymi w raporcie, czym naruszyły granicę swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 k.p.a. Ponadto organy oraz WSA oceniły, że z raportu środowiskowego wynika, że mamy do czynienia z przedstawieniem realnych wariantów planowanego przedsięwzięcia podczas, gdy wystarczy uważnie porównać opisy przedstawione w raporcie środowiskowym, by stwierdzić, że takowych różnic w zasadzie nie ma (zwłaszcza pomiędzy wariantem inwestorskim, a racjonalnym wariantem alternatywnym) albo, że co najwyżej są "jakieś" różnice, ale nie zostały one dokładnie sprecyzowane i spójnie oraz logicznie zaprezentowane w raporcie środowiskowym. Skarżący od początku tej sprawy podnoszą, że jedyną różnicą pomiędzy wariantem 1 i 2 opisanym w raporcie jest rodzaj konstrukcji budynku (rozumianej wąsko jako szkielet bez wypełnienia ścian), tak opisuje to również i przyznaje wprost sam inwestor.
Skarżący kasacyjnie wskazali, że wobec niespójności zawartych w raporcie w zakresie użytych materiałów budowlanych należy uznać, iż ocena dokonana przez WSA jakoby w niniejszej sprawie przedstawiono raport, z którego wynikają trzy odmienne warianty planowanej inwestycji (trzy hale wybudowane z użyciem różnych materiałów budowlanych), została dokonana przedwcześnie i z naruszeniem przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, czyli z naruszeniem przepisu art. 80 k.p.a. Naruszenie powyższych przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby materiał dowodowy został należycie zebrany, rozpatrzony i oceniony okazałoby się, że nie będzie możliwe zaakceptowanie raportu środowiskowego jako dokumentu spełniającego wymagania art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., a w konsekwencji wydanie korzystnej dla inwestora decyzji środowiskowej.
Następnie skarżący kasacyjnie zauważyli, że organy administracyjne w ogóle nie zweryfikowały w niniejszym postępowaniu stanu flory i fauny w miejscu planowanej inwestycji (i w jej pobliżu) oraz wpływu na nią planowanego przedsięwzięcia, poprzestały jedynie na przyjęciu, że opisy zawarte w raporcie są zgodne z rzeczywistością. W ocenie skarżących kasacyjnie opisy zawarte w raporcie środowiskowym są w wielu miejscach nieprecyzyjne, niedokładne czy wręcz niezgodne z prawdą. Raport wskazuje m.in., że na terenie działki nr [...] nie występują jakiekolwiek ssaki, tymczasem ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika między innymi, iż na terenie planowanej inwestycji są widoczne ślady bytowania dzikiej zwierzyny (ssaków), najbliższe sąsiedztwo planowanej inwestycji to bobrowe siedlisko, a zawarty w raporcie środowiskowym wniosek o braku obecności gniazdowania ptaków na terenie planowanej inwestycji jest nieuzasadniony, ponieważ nie zostały przeprowadzone rzetelne badania odnośnie występowania ptaków na terenie planowanej inwestycji.
Podniesiono również, że kwestia występowania na terenie w pobliżu inwestycji naturalnych zbiorników wodnych ma kluczowe znaczenie, biorąc pod uwagę zakazy wynikające z uchwały nr XXII/579/16 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 26 września 2016 roku w sprawie obszaru chronionego krajobrazu "Kompleks leśny [...]". Zdaniem skarżących kasacyjnie, organy administracyjne oraz WSA pominęły w zasadzie wszystkie dowody przedstawione przez skarżących dotyczące stanu fauny i flory oraz naturalnych zbiorników wodnych, nie ustosunkowały się do wykazywanych tymi dowodami faktów poprzestając na stwierdzeniu, że w tej mierze wiarygodne są jedynie ustalenia zawarte w raporcie środowiskowym oraz ustalenia RDOŚ. Jednocześnie podkreślono, że żaden z przedstawicieli jakichkolwiek organów nie dokonał oględzin terenu ani nie zlecił ich ponownego dokonania przez autora raportu. W ocenie skarżących kasacyjnie, ani organy administracyjne ani WSA nie zadały sobie trudu rzetelnej weryfikacji twierdzeń zaprezentowanych przez inwestora, nie rozpatrywały przedstawionych przez skarżących dowodów ani nie wyjaśniały podnoszonych przez skarżących wątpliwości dotyczących danych zawartych w raporcie środowiskowym.
Kolejno wskazano, że przedstawiony raport środowiskowy nie spełnia wymogów zawartych w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., ponieważ różnice/modyfikacje pomiędzy zaprezentowanymi wariantami są na tyle nieistotne, że w niniejszej sprawie można stwierdzić, iż raport nie zawiera w istocie racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najbardziej korzystnego dla środowiska. W formie, w jakiej zostały zaproponowane w raporcie te warianty nie spełniają warunku "alternatywności", są jedynie innymi wersjami/wariacjami wariantu inwestorskiego, a więc są wariantami pozornymi. Zdaniem skarżących kasacyjnie, brak istotnych różnic w konstrukcji hali pomiędzy wariantami 1 i 2 prowadzi do sytuacji, że w przedstawionych wariantach nie ma też jakichkolwiek różnic w ich oddziaływaniu na środowisko. Natomiast różnica w odniesieniu do termoizolacyjności i izolacji akustycznej (która dotyczy zresztą wyłącznie wariantu 3) jest tak minimalna, że w zasadzie pomijalna, w zakresie oddziaływania na powietrze (pkt 7.3 raportu) nie ma żadnych różnic pomiędzy wariantami I i II, natomiast wariant III różni się zużyciem gazu o 10%, w ujęciu rocznym, dla inwestycji skumulowanej z istniejącym zakładem, w zakresie oddziaływania na klimat akustyczny (pkt 7.4 raportu) nie ma również żadnych różnic pomiędzy wariantami I i II, a wariant III różni się w bardzo niewielkim zakresie (w granicach 10-15%), dla inwestycji skumulowanej z istniejącym zakładem. Skoro zatem pomiędzy wariantami nr 1 i 2 nie ma różnic, to nie sposób mówić w tym przypadku o jakichkolwiek "wariantach" w rozumieniu przepisu art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś.
Kolejno skarżący kasacyjnie wskazali, że planowane przedsięwzięcie nie polega na zwiększeniu rozmiarów/kubatury istniejącej hali, ale na budowie odrębnej hali, tyle że umiejscowionej tuż obok istniejącej hali. Sam inwestor przyznaje w raporcie, iż tylko ze względów technicznych i użytkowych nowa hala zostanie tak umiejscowiona ("dołączona"), że będzie przylegać do już istniejącej hali i wielokrotnie w raporcie odnosi się do planowanego budynku jako odrębnego obiektu budowlanego. Zdaniem skarżących kasacyjnie, uznając w zaskarżonym wyroku, że mamy do czynienia z rozbudową budynku, a nie z budową nowego budynku, WSA naruszył przepis art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia także zakazu wynikającego z § 5 ust. 1 pkt 8a uchwały nr XXII/579/16 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 26 września 2016 roku w sprawie obszaru chronionego krajobrazu "Kompleks leśny [...]", dotyczącego budowy nowych obiektów budowlanych w odległości mniejszej niż 100 m od naturalnych zbiorników wodnych.
Ponadto podkreślono, że decyzja środowiskowa narusza w sposób oczywisty zakazy wynikające z ustanowienia obszaru chronionego krajobrazu "Kompleks Leśny [...]". Po pierwsze planowane przedsięwzięcie narusza zakaz wynikający z § 5 ust. 1 pkt 8a uchwały nr XXII/579/16 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie obszaru chronionego krajobrazu "Kompleks leśny [...]", ponieważ znajduje się w odległości poniżej 100 m od brzegów naturalnych zbiorników wodnych. Zdaniem skarżących kasacyjnie, skoro – jak wykazali wyżej - w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budową nowej hali (nie zaś zmianą parametrów hali istniejącej) to nie może znaleźć zastosowania zwolnienie, o którym mowa w § 5 ust. 5 pkt 2 powołanej wyżej uchwały Sejmiku Województwa Wielkopolskiego. Po drugie, w ocenie skarżących kasacyjnie, planowana inwestycja może prowadzić do naruszenia zakazu określonego w § 5 pkt 1 powyższej uchwały, ponieważ doprowadzi do niszczenia nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu szeregu ssaków na działce nr [...], a niewykluczone, że doprowadzi także do zabijania zwierząt, skoro bowiem tam są zwierzęta, o których nie pisze autor raportu (są na zdjęciach nory oraz ornitolog potwierdził obecność ptactwa) to jest uzasadniona obawa, że autor raportu nie weryfikował, czy dojdzie do niszczenia nor lub zabijania zwierząt.
Pismem z 29 czerwca 2023 r. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – uczestnik postępowania W. sp. z o.o. z siedzibą w K., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 t.j.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnianie.
Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego dotyczącego rodzaju konstrukcji oraz rodzaju materiałów budowlanych jakie mogą zostać użyte przy budowie hali i jakie zostały opisane w poszczególnych wariantach planowanej inwestycji. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. przez błędną ocenę, że przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. w zakresie przedstawienia wymaganych wariantów planowanego przedsięwzięcia.
Jako nieuprawniony należało ocenić również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedłożony przez inwestora raport zawiera rzeczywisty racjonalny wariant alternatywny oraz zawiera rzeczywisty wariant najkorzystniejszy dla środowiska.
Z uwagi na fakt, że przedstawione powyżej zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do zakwestionowania oceny raportu oddziaływania na środowisko, a w szczególności zakwestionowania spełnienia przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. w zakresie przedstawienia wymaganych tym przepisem trzech wariantów planowanego przedsięwzięcia, celowym było dokonanie łącznej oceny tych zarzutów.
W odniesieniu do przytoczonych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, zdaniem skarżących kasacyjnie, uchybienie tym przepisom polegało między innymi na braku szczegółowego wyjaśnienia, co do rodzaju użytych materiałów budowlanych, to jest czy to będzie cegła, pustaki, czy bloczki betonowe oraz na braku precyzyjnego określenia jaka część konstrukcji budynku (w wariancie I) zostanie wykonana w danej technologii. Wskazano także, że brak jest opisu instalacji przeciwpożarowej.
W związku z powyższą argumentacją skargi kasacyjnej zauważyć należy, że przedmiotowe postępowanie dotyczy środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a więc stanowi pierwszy etap realizacji inwestycji. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest etapem wstępnym realizacji przedsięwzięcia i ma na celu ocenić jedynie, czy z punktu widzenia oddziaływania na środowisko inwestycja jest w ogóle dopuszczalna i w jakim kształcie. Kolejnym etapem jest postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i dopiero na tym etapie do zadań organów budowalnych będzie należało badanie inwestycji pod względem konstrukcyjnym. Obecny etap postępowania związany był z oceną oddziaływania akustycznego i tylko w tym zakresie, w ramach wariantów przedstawionych w raporcie, organy dokonywały oceny wpływu akustycznego na środowisko. Szczegółowe kwestie konstrukcyjne, czy też precyzyjne określenie rodzajów materiałów budowlanych pozostają poza ramami prowadzonego postępowania.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej brak precyzyjnego określenia rodzajów konstrukcji oraz szczegółowego przedstawienia użytych do realizacji przedsięwzięcia materiałów przesądza o braku spełnienia warunku z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. dotyczącego przedstawienia trzech wymaganych tym przepisem wariantów przedsięwzięcia. Zdaniem autora skargi kasacyjnej pomiędzy wariantem I proponowanym przez inwestora, a wariantem II to jest racjonalnym wariantem alternatywnym nie ma różnic, wariant trzeci zaś różni się jedynie w niewielkim zakresie.
Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że w ujednoliconej wersji raportu z 2021 r. został opisany wariant wybrany do realizacji, racjonalny wariant alternatywny oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Przy czym, co należy podkreślić, dodatkowo została przedłożona przez inwestora analiza porównawcza przedstawionych wariantów. W przedłożonej "Analizie porównawczej wariantów" wskazano na różnice w przedstawionych wariantach oraz przeanalizowano w jaki sposób różnice w rodzaju użytych materiałów będą stanowiły o odmiennym oddziaływaniu inwestycji na środowisko.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że różnica dotycząca materiałów budowlanych, jak i konstrukcja budowy zaprezentowana w przedstawionych w raporcie wariantach wskazuje na spełnienie wymogu wariantowości, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej wariant przedsięwzięcia, nie musi oznaczać całkowicie odrębnej inwestycji, o zupełnie odmiennych parametrach i warunkach realizacji, lecz wariant to także inna wersja, modyfikacja dotychczasowego wariantu.
W wariancie I proponowanym przez inwestora przewidziano konstrukcję budynku żelbetową, szkieletową, słupowo-ryglową, projektowaną i wykonaną indywidualnie z wypełnieniem ścianami z bloczków silikatowych Silka, ocieplanych płytą warstwową wypełnioną materiałem izolacyjnym oraz konstrukcję stalową ze ścianami z płyt warstwowych wypełnionych odpowiednią izolacją ciepła. W wariancie II – racjonalnym wariancie alternatywnym – przewidziano konstrukcję stalową w całości ze ścianami częściowo z bloczków silikatowych Silka ocieplanych płytą warstwową wypełnioną materiałem izolacyjnym, częściowo ze ścianami z płyt warstwowych wypełnionych odpowiednią izolacją cieplną. W wariancie III – wariancie najkorzystniejszym dla środowiska – przewidziano konstrukcję jak pierwotnie, jednak z innym wypełnieniem - cegła, pustaki, bloczki betonowe. Mając na względzie fakt, że planowane przedsięwzięcie polegać ma na rozbudowie hali produkcyjnej i magazynowej wraz zapleczem technicznym i socjalnym oraz infrastrukturą techniczną i drogową stwierdzić należy, że zasadnie Sąd I instancji przyjął, że w sprawie został spełniony warunek z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., co do konieczności przedstawienia trzech wariantów przedsięwzięcia, a co za tym idzie zarzuty w tym względzie nie zasługują na uwzględnienie.
Organy administracji dokonały szczegółowej oceny raportu w zakresie przedstawienia wariantów realizacji przedsięwzięcia, wzywając wielokrotnie inwestora do uzupełnienia raportu w tym zakresie.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego dotyczącego potencjalnego niszczenia w związku z planowaną inwestycją nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt, jak również zarzut naruszenia prawa materialnego to jest § 5 pkt 1 uchwały nr XXII/579/16 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie obszaru chronionego krajobrazu "Kompleks leśny [...]" (Dz. Urz. Wielk. z 2016 r., poz. 5827).
Zwrócić należy uwagę, że w toku postępowania ustalono, że szlaki migracyjne zwierząt nie prowadzą przez teren istniejącego zakładu, ani przyszłej rozbudowy. Okolicznością istotną jest, że RDOŚ, a więc organ wyspecjalizowany, w swej opinii nie stwierdził jakiegokolwiek zagrożenia dla zwierząt, ich populacji, a także miejsc żerowania, rozrodu i wędrówek. Podkreślić należy, że RDOŚ jako organ profesjonalny nie stwierdził żadnych przeciwskazań dla realizacji przedsięwzięcia. Zwrócić należy uwagę, że teren inwestycji stanowi pole uprawne. Jako właściwe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, który zaakceptował stanowisko organów odmawiające uwzględnienia twierdzeń skarżących kasacyjnie, co do lokalizacji w pobliżu inwestycji bobrowego siedliska. Zasadnie bowiem organ zauważył, że dołączone do akt sprawy zdjęcia nie dowodzą, że jest to teren inwestycji. Ponadto z raportu wynika, że na terenie inwestycji nie odnotowano obecności ssaków.
Zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za prawidłową analizę materiału dowodowego dokonaną przez organy administracji w tym zakresie, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. oraz § 5 pkt 1 uchwały.
Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących budowy nowej hali w odległości mniejszej niż 100 m od zbiorników wodnych zauważyć należy, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.
Organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., albowiem organy dokonały oceny w jakiej odległości realizowana będzie rozbudowa planowanej hali. Z informacji zawartych w raporcie wynika, że planowane przedsięwzięcie nie będzie lokalizowane w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych. Zwrócić należy uwagę, że okoliczność ta była analizowana także przez RDOŚ w odniesieniu do zbiornika wodnego zlokalizowanego na działce nr [...], co do którego ustalono, że nie jest on naturalnym zbiornikiem wodnym. W sprawie nie doszło więc do naruszenia § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a uchwały.
Mając na względzie treść § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a uchwały, zauważyć należy, że zakaz ten dotyczy budowy nowych obiektów, dodatkowo należy ocenić czy mamy do czynienia z budową nowego obiektu budowalnego, choć jak już wcześniej stwierdzono w sprawie nie doszło do naruszenia powyższego przepisu uchwały z uwagi na nienaruszenie zakazu lokalizacji z uwagi na odległość od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych. Oceny takiej należy dokonać z uwagi na treść zarzutu skargi kasacyjnej. Podzielić należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z rozbudową istniejącej hali. Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2023, poz. 682; dalej: Prawo budowlane) jako budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W przepisach prawa budowalnego brak jest zdefiniowania pojęcia "rozbudowa". W orzecznictwie przyjmuje się, że rozbudowa polega na zmianie kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości czy szerokości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 118/18). Rozbudową jest powiększenie budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenie. W tym przypadku rozbudowa będzie polegać na powiększeniu istniejącego obiektu poprzez dobudowę kolejnej części hali.
Powyższe rozważania przesądzają o niezasadności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego oraz § 5 ust. 5 pkt 2 uchwały.
Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI