Orzeczenie · 2025-03-05

III OSK 1890/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-05
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona przyrodydrzewazniszczenie drzewkara pieniężnaustawa o ochronie przyrodyNSAskarga kasacyjnapostępowanie administracyjnesamorządowe kolegium odwoławcze

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej "G." od wyroku WSA w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję SKO o wymierzeniu kary pieniężnej za zniszczenie drzew. Spółdzielnia zarzucała sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 87a ust. 5 ustawy o ochronie przyrody) poprzez niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że usunięte gałęzie nie przekroczyły 50% korony i były obumarłe lub nadłamane, a cięcia były systematyczne i miały na celu zachowanie kształtu drzewa oraz bezpieczeństwo. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania (art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP) z powodu wadliwego przyjęcia przez WSA, że postępowanie wyjaśniające było prawidłowe, mimo braku precyzyjnych pomiarów zakresu cięć i oparcia się na szacunku wzrokowym i literaturze naukowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że usunięcie ponad 50% korony drzew (w tym przypadku 75% i 80%) stanowiło zniszczenie drzewa w rozumieniu ustawy, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były bezzasadne. Sąd podkreślił obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej za zniszczenie drzew i brak zastosowania wyjątków przewidzianych w art. 87a ust. 2 u.o.p.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zniszczenia drzew i odpowiedzialności administracyjnej za nadmierne przycinanie gałęzi, a także zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach ochrony przyrody.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nadmiernego przycinania drzew, gdzie przekroczono 50% korony, a nie dotyczy ogólnych zasad pielęgnacji drzew.

Zagadnienia prawne (3)

Czy usunięcie gałęzi drzewa przekraczające 50% korony, w celu innym niż określony w art. 87a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, stanowi zniszczenie drzewa podlegające karze pieniężnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, w celu innym niż określony w art. 87a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, stanowi zniszczenie drzewa.

Uzasadnienie

Ustawa o ochronie przyrody w art. 87a ust. 5 definiuje zniszczenie drzewa jako usunięcie gałęzi przekraczające 50% korony, w celu innym niż wskazany w ust. 2. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, a do nałożenia kary wystarczy wykazanie związku przyczynowego między działaniem podmiotu a zniszczeniem drzewa.

Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczących zebrania i oceny materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), miało istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście wymierzenia kary za zniszczenie drzew?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania były bezzasadne, ponieważ sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ administracji zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, a ustalenia faktyczne były trafne.

Uzasadnienie

Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami k.p.a., a ocena materiału dowodowego nie nosiła znamion dowolności. Oddalenie skargi przez WSA było zgodne z art. 151 p.p.s.a.

Czy okoliczności takie jak obumarłe gałęzie, systematyczne cięcia pielęgnacyjne, czy bliskość infrastruktury technicznej mogą wyłączyć odpowiedzialność za zniszczenie drzew w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, te okoliczności nie wyłączają odpowiedzialności, jeśli usunięcie gałęzi przekracza 50% korony i nie mieści się w wyjątkach określonych w art. 87a ust. 2 ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że usunięcie ponad 50% korony drzew nie było spowodowane koniecznością usunięcia gałęzi obumarłych, utrzymania kształtu korony czy przywrócenia statyki drzewa. Drewno i kora na powierzchni cięć nie wykazywały oznak infekcji ani zamierania, a kwalifikacji tej nie zmienia fakt, że cięć dokonywał podmiot profesjonalny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej "G."

Przepisy (12)

Główne

u.o.p. art. 87a § ust. 5

Ustawa o ochronie przyrody

Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa.

u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o ochronie przyrody

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa lub krzewu.

Pomocnicze

u.o.p. art. 87a § ust. 2

Ustawa o ochronie przyrody

Określa wyjątki od zasady dotyczącej usuwania gałęzi, m.in. usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymywanie uformowanego kształtu korony, wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać m.in. wskazanie dowodów, na których się oparł organ, oraz przyczyny odmowy wiarygodności innym dowodom.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rzeczpospolita Polska jest państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 87a ust. 5 u.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż usunięte gałęzie nie przekraczały 50% korony. • Naruszenie art. 87a ust. 2 pkt 1, 2 i 3 u.o.p. poprzez niezastosowanie, mimo że gałęzie były obumarłe, cięcia były systematyczne i miały na celu zachowanie kształtu drzewa oraz bezpieczeństwo. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP) z powodu wadliwego przyjęcia przez WSA, że postępowanie wyjaśniające było prawidłowe, mimo braku precyzyjnych pomiarów i oparcia się na szacunku wzrokowym.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny • do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wystarczające jest samo wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego • nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Teresa Zyglewska

sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zniszczenia drzew i odpowiedzialności administracyjnej za nadmierne przycinanie gałęzi, a także zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach ochrony przyrody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadmiernego przycinania drzew, gdzie przekroczono 50% korony, a nie dotyczy ogólnych zasad pielęgnacji drzew.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu pielęgnacji drzew w miastach i potencjalnych kar za nieprawidłowe działania. Pokazuje, jak ważne są precyzyjne pomiary i dowody w postępowaniu administracyjnym.

Czy przycięcie gałęzi drzewa może kosztować tysiące złotych? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst