III OSK 1890/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-05
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona przyrodydrzewazniszczenie drzewkara pieniężnaustawa o ochronie przyrodyNSAskarga kasacyjnapostępowanie administracyjnesamorządowe kolegium odwoławcze

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną spółdzielni mieszkaniowej, uznając, że nadmierne przycięcie drzew stanowiło ich zniszczenie, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych były bezzasadne.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "G." wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję SKO o wymierzeniu kary pieniężnej za zniszczenie drzew. Spółdzielnia zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że usunięcie gałęzi nie przekroczyło dopuszczalnych limitów i było uzasadnione. NSA uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że usunięcie ponad 50% korony drzew stanowiło ich zniszczenie, a postępowanie administracyjne było prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej "G." od wyroku WSA w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję SKO o wymierzeniu kary pieniężnej za zniszczenie drzew. Spółdzielnia zarzucała sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 87a ust. 5 ustawy o ochronie przyrody) poprzez niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że usunięte gałęzie nie przekroczyły 50% korony i były obumarłe lub nadłamane, a cięcia były systematyczne i miały na celu zachowanie kształtu drzewa oraz bezpieczeństwo. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania (art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP) z powodu wadliwego przyjęcia przez WSA, że postępowanie wyjaśniające było prawidłowe, mimo braku precyzyjnych pomiarów zakresu cięć i oparcia się na szacunku wzrokowym i literaturze naukowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że usunięcie ponad 50% korony drzew (w tym przypadku 75% i 80%) stanowiło zniszczenie drzewa w rozumieniu ustawy, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były bezzasadne. Sąd podkreślił obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej za zniszczenie drzew i brak zastosowania wyjątków przewidzianych w art. 87a ust. 2 u.o.p.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, w celu innym niż określony w art. 87a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, stanowi zniszczenie drzewa.

Uzasadnienie

Ustawa o ochronie przyrody w art. 87a ust. 5 definiuje zniszczenie drzewa jako usunięcie gałęzi przekraczające 50% korony, w celu innym niż wskazany w ust. 2. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, a do nałożenia kary wystarczy wykazanie związku przyczynowego między działaniem podmiotu a zniszczeniem drzewa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.o.p. art. 87a § ust. 5

Ustawa o ochronie przyrody

Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa.

u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o ochronie przyrody

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa lub krzewu.

Pomocnicze

u.o.p. art. 87a § ust. 2

Ustawa o ochronie przyrody

Określa wyjątki od zasady dotyczącej usuwania gałęzi, m.in. usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymywanie uformowanego kształtu korony, wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać m.in. wskazanie dowodów, na których się oparł organ, oraz przyczyny odmowy wiarygodności innym dowodom.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rzeczpospolita Polska jest państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 87a ust. 5 u.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż usunięte gałęzie nie przekraczały 50% korony. Naruszenie art. 87a ust. 2 pkt 1, 2 i 3 u.o.p. poprzez niezastosowanie, mimo że gałęzie były obumarłe, cięcia były systematyczne i miały na celu zachowanie kształtu drzewa oraz bezpieczeństwo. Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP) z powodu wadliwego przyjęcia przez WSA, że postępowanie wyjaśniające było prawidłowe, mimo braku precyzyjnych pomiarów i oparcia się na szacunku wzrokowym.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wystarczające jest samo wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Teresa Zyglewska

sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zniszczenia drzew i odpowiedzialności administracyjnej za nadmierne przycinanie gałęzi, a także zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach ochrony przyrody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadmiernego przycinania drzew, gdzie przekroczono 50% korony, a nie dotyczy ogólnych zasad pielęgnacji drzew.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu pielęgnacji drzew w miastach i potencjalnych kar za nieprawidłowe działania. Pokazuje, jak ważne są precyzyjne pomiary i dowody w postępowaniu administracyjnym.

Czy przycięcie gałęzi drzewa może kosztować tysiące złotych? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 1890/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
II SA/Kr 9/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-03-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 916
art. 87a ust. 5, art. 87a ust. 2, art. 88 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "G." w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 9/23 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "G." w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 listopada 2022 r., znak: SKO.OŚ/4170/299/2022 w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 7 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 9/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "G." w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej SKO, Kolegium, organ) z 4 listopada 2022 r., znak: SKO.OŚ/4170/299/2022 w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Spółdzielnia Mieszkaniowa "G." w K. (dalej: skarżąca kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 87a ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022 r., poz. 916 ze zm.; dalej: u.o.p.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w zastanym stanie faktycznym pomimo, iż w toku postępowania administracyjnego nie udowodniono, aby usunięte podczas pielęgnacji gałęzie obu drzew przekraczały dopuszczalny wymiar 50% korony;
- naruszenie art. 87a ust. 2 pkt 1, 2 i 3 u.o.p. poprzez ich niezastosowanie przez organ w zastanym stanie faktycznym, w sytuacji gdy znaczną część usuniętych gałęzi obu brzóz stanowiły gałęzie obumarłe lub nadłamane, cięcie obu drzew dokonywane jest systematycznie celem zachowania uformowanego kształtu korony drzewa, nadto oba drzewa znajdują się w bliskiej odległości urządzeń infrastruktury technicznej, jak i budynków mieszkalnych, a przeprowadzane zabiegi mają m.in. za zadanie przywrócenie statyki drzewa, zapobiegając tym samym szkodom, które mogłyby wyrządzić osobom lub mieniu.
Ponadto skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, z uwagi na ich niewłaściwe zastosowanie poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy na skutek wadliwego przyjęcia przez Sąd I instancji, iż postępowanie wyjaśniające odpowiadało wymogom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś w motywach decyzji sporządzonych zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. organ wyjaśnił przyczyny natury faktycznej i prawnej, które zadecydowały o jej podjęciu, podczas gdy zebranie, rozpatrzenie oraz dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego nastąpiło wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., tj. w szczególności wobec niedokonania przez organ stosownych, szczegółowych pomiarów zakresu cięć, redukcji korony drzew oraz ograniczenia się do metody szacunku wzrokowego pomiaru zakresu cięć (będącej przejawem subiektywnego uznania) i przytoczenia literatury naukowej, co wobec ustanowienia w u.o.p. obiektywnych, mierzalnych kryteriów rozróżniających delikt administracyjny od działania zgodnego z prawem – jest nieuprawnione, a w przedmiotowym stanie faktycznym doprowadziło organ do zastosowania niewłaściwych przepisów prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 87a ust. 5 u.o.p., a więc miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi, a w konsekwencji rozpoznania tejże skargi – uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 27 lipca 2022 r., nr WS-09.6132.4.2022.MC1, a na wypadek uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczono, że skarżąca kasacyjnie zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
W ocenie skarżącej kasacyjnie błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania doprowadziło w efekcie do błędnego uznania, iż w zaistniałym stanie faktycznym organ administracyjny zastosował prawidłowe przepisy prawa materialnego.
Skarżąca kasacyjnie wskazała, że nie sposób zgodzić się z Sądem I instancji, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania należy uznać za bezzasadny. Brak dokonania przez organ precyzyjnych pomiarów korony drzewa i zakresu jej cięcia, próba oceny zakresu w oparciu o przywołane opracowania naukowe z zakresu dendrologii (m.in. wskazując na poszczególne fazy rozwoju drzewa) - nie może w świetle ustanowienia przez ustawodawcę jasnych, mierzalnych kryteriów pozwalających odróżnić dopuszczalną pielęgnację drzewa, od jego uszkodzenia czy zniszczenia - uzasadniać stwierdzenia, iż organ administracyjny przeprowadził w tym konkretnym przypadku (biorąc pod uwagę przesłanki jakie winien wykazać) - postępowanie zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Podniesiono, że działanie organu stanowiło jedynie wyraz nieuzasadnionego przepisami prawa uznania administracyjnego, a następnie próbę jego uzasadnienia za pomocą literatury przedmiotu. Organ w żaden sposób nie wykazał (nie dokonał pomiarów), aby doszło do przekroczenia parametrów określonych w w/w przepisach przy pielęgnacji brzóz przy ul. [...] na terenie, którego współwłaścicielem jest skarżąca kasacyjnie.
W ocenie skarżącej kasacyjnie, oddalając skargę Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania poprzez wadliwe przyjęcie, iż postępowanie wyjaśniające odpowiadało wymogom art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., zaś w motywach decyzji sporządzonych zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. organ wyjaśnił przyczyny natury faktycznej i prawnej, które zadecydowały o jej podjęciu, podczas gdy zebranie, rozpatrzenie oraz dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego nastąpiło wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., tj. w szczególności wobec niedokonania przez organ stosownych, szczegółowych pomiarów zakresu cięć, redukcji korony drzew oraz ograniczenia się do metody szacunku wzrokowego pomiaru zakresu cięć (będącego przejawem subiektywnego uznania) i przytoczenia literatury naukowej, co wobec ustanowienia w u.o.p. obiektywnych, mierzalnych kryteriów rozróżniających delikt administracyjny od działania zgodnego z prawem jest nieuprawnione, a w przedmiotowym stanie faktycznym doprowadziło organ do zastosowania niewłaściwych przepisów prawa materialnego tj. art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 87a ust. 5 u.o.p., a więc miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca kasacyjnie zauważyła, że powyższa regulacja u.o.p. nie uprawnia do kierowania się w tym zakresie przez organ uznaniem administracyjnym poprzez stwierdzenie, iż "widać, że drzewa są po prostu pozbawione gałęzi". Zdaniem skarżącej kasacyjnie, niewłaściwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, wobec braków już wskazanych, doprowadziło do niewłaściwego zastosowania w realiach niniejszej sprawy przepisów prawa materialnego – art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 87a ust. 5 u.o.p.
Kolejno wskazano, że w sprawie zachodzą okoliczności określone w art. 87a ust. 2 pkt 1, 2 i 3 u.o.p., znaczną część gałęzi przyciętych w trakcie pielęgnacji obu przedmiotowych brzóz stanowiły bowiem gałęzi obumarłe lub nadłamane, zagrażające osobom i mieniu. Co więcej, w ślad za wyjaśnieniami odwołującego się z 20 czerwca 2022 r. cięcia pielęgnacyjne przedmiotowych drzew czynione są praktycznie co roku, co najmniej od 2018 r. przez specjalistyczną firmę, co oprócz kwestii zachowania bezpieczeństwa, ma również wymiar estetyczny tzn. jest czynione celem utrzymania uformowanego kształtu korony drzew, zapewnienia równomiernego ukształtowania korony.
Konkludując zauważono, że przy braku stosownych pomiarów ze strony organu (w zakresie % cięcia koron drzew) wobec okoliczności, iż prace pielęgnacyjne zostały zlecone firmie specjalistycznej, nie sposób - kierując się zasadami logiki - wywieść inny wniosek, niż taki, że prace musiały zostać przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, z uwagi na ich niewłaściwe zastosowanie poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy na skutek wadliwego przyjęcia przez Sąd I instancji, iż postępowanie wyjaśniające odpowiadało wymogom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś w motywach decyzji sporządzonych zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. organ wyjaśnił przyczyny natury faktycznej i prawnej, które zadecydowały o jej podjęciu, podczas gdy zebranie, rozpatrzenie oraz dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego nastąpiło wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi I instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przy tym podobnie jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., również art. 151 tej ustawy stanowi jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Ponadto przepis art. 151 p.p.s.a. może być naruszony, gdy Sąd I instancji, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, wydaje orzeczenie oddalające skargę, lub też gdy, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. Naruszenie tych przepisów - powoływanych odrębnie, jak i wspólnie - jest zawsze następstwem złamania innych przepisów. W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki nie stwierdził naruszenia norm i zasad postępowania administracyjnego, dlatego prawidłowo oddalił skargę. Skoro zatem, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, to nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W konsekwencji uznać należało, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie zgodne jest z dyspozycją zastosowanej normy prawnej.
Stosownie do przytoczonego w podstawie kasacyjnej art. 77 § 1 k.p.a., na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy niezbędnego do jej wyjaśnienia. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organ powinien m.in. wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.)
Rozpatrzenie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie było związane z zasadą swobodnej oceny dowodów, która była dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, poprzez analizę dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji. Po wnikliwej analizie materiału sprawy i procedur poprzedzających wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, trafnie stwierdził, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd zasadnie uznał, że organy ustaliły wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm procesowych wyprowadził logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski. Trafnie też ocenił, że orzekające w sprawie organy prawidłowo uzasadniły, z jakich powodów wymierzyły skarżącej kasacyjnie administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzew. W tych okolicznościach zgodzić należy się z Sądem I instancji, który w całości podzielił ustalenia organów obu instancji i wyrażoną przez nie ocenę prawną stanu faktycznego. Sąd I instancji słusznie zauważył, że nie budzi żadnych wątpliwości sposób ustalenia i wysokość przedmiotowej administracyjnej kary pieniężnej w przyjętym stanie faktycznym.
Ma zatem rację Sąd I instancji, że została spełniona przesłanka wymierzenia skarżącej administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie 2 sztuk drzew brzóz brodawkowatych rosnących na terenie nieruchomości dz. nr [...[ obr. [...] przy ul. [...] w K.
Zgodnie z art. 87a ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022 r., poz. 916 ze zm.; dalej: u.o.p.) usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa. W myśl natomiast art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p., wójt, burmistrz lub prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa lub krzewu.
Wskazać należy, że administracyjna kara pieniężna definiowana jest w orzecznictwie jako dolegliwość stosowana przez organ administracji publicznej za naruszenie normy prawa administracyjnego. Powstanie odpowiedzialności administracyjnej związane jest wyłącznie z zaistnieniem zdarzenia, które kwalifikowane jest ustawą jako naruszenie obowiązujących norm prawnych. Przypisanie odpowiedzialności sprowadza się zatem wyłącznie do ustalenia, czy konkretne zdarzenie wyczerpuje znamiona oznaczone w ustawie i pozostaje w związku przyczynowym z zachowaniem konkretnego podmiotu (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 816/21 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Trzeba przy tym zaakcentować, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i pełni w szczególności funkcję prewencyjną, natomiast sankcja administracyjna jest wymierzana za naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa administracyjnego. Omawiany środek ma na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków wynikających z prawa. Druga jej funkcja wyraża się natomiast w tym, że ma ona zniechęcać do naruszania obowiązków i skłaniać do zapobieżenia dalszemu lub powtórnemu naruszaniu określonych obowiązków w przyszłości (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 451/11).
Jednocześnie podkreślić należy, że zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. oznacza, że do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wystarczające jest samo wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem lub zniszczeniem drzew. Skoro odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest, czy posiadacz nieruchomości dokonał przycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość, czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Bez znaczenia dla tej odpowiedzialności pozostają pobudki, czy motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 907/17).
Bezprawne usunięcie lub zniszczenie drzew stanowi zatem delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie. Za przyjęciem wskazanego poglądu przemawia przede wszystkim to, że ani przepisy u.o.p., ani ogólne normy prawa administracyjnego nie pozwalają wyprowadzić innych przesłanek nałożenia kary za usunięcie drzew niż bezprawność (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 907/17).
Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni powołanych przepisów, wskazując, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż na nieruchomości przy ul. [...] w K. dokonano zniszczenia dwóch sztuk drzew w wyniku nadmiernie prowadzonych cięć przekraczających ustawową granicę 50% korony. W celu ustalenia jaki był stan drzew przed cięciami, organ pozyskał m.in. materiały graficzne pozyskane z GoogleMaps - StreetView oraz z danych Internetowego Systemu Danych Przestrzennych, a ponadto przeanalizował zarówno bezpośrednie otoczenie drzew, ale także przybliżony wiek, stan zdrowia drzewa oraz - głównie na podstawie zdjęć - dotychczasowe zabiegi względem drzew podejmowane przez skarżącą kasacyjnie. Zgodzić się należy również z Sądem I instancji, że nie budzą wątpliwości wyjaśnienia oraz stosowne obliczenia, jak i wyjaśnienia, które poczynił organ obliczając stopień usunięcia gałęzi wskazanych drzew. W istocie usunięto korony wskazanych drzew w stopniu zdecydowanie przekraczającym 50%. Rację ma Sąd I instancji wskazując, że ustalenia organów, iż doszło do usunięcia koron wskazanych drzew odpowiednio w 75% (brzoza nr 1) i w 80% (brzoza nr 2) są trafne i adekwatne do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji za prawidłowe należy uznać ustalenia organów, iż w istocie doszło do zniszczenia wskazanych brzóz.
Powyższe rozważania przesądzają o niezasadności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 87a ust. 5 u.o.p.
Trafnie również organy przyjęły, że w sprawie nie miał zastosowania żaden z wyjątków sformułowanych w art. 87a ust. 2 u.o.p. Zgodnie z powołaną regulacją, prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu:
1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych;
2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa;
3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa.
Jak wynika z ustalonych przez organ okoliczności faktycznych, korony wskazanych dwóch drzew zostały zniszczone w wymiarze przekraczającym 50%. Ponadto w niniejszej sprawie nie można mówić ani o przywróceniu statyki drzewa, jak i utrzymywaniu uformowanego kształtu korony drzewa czy usuwaniu gałęzi obumarłych lub nadłamanych, co organ szczegółowo przeanalizował i wykluczył. Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że usunięcie ponad 50% korony drzew nie było spowodowane koniecznością uformowania koron, zaś drewno i kora na powierzchni cięć nie wskazywały oznak infekcji czy zamierania. Sąd I instancji prawidłowo zatem orzekł, że w odniesieniu do dwóch zniszczonych brzóz, żadna ze wskazanych okoliczności nie wystąpiła, trafnie podzielając w tym zakresie stanowisko organów administracji orzekających w sprawie. Kwalifikacji tej nie zmienia również fakt, że cięć dokonywał podmiot profesjonalny.
W konsekwencji powyższych rozważań, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę