III OSK 1678/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez T. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Spółka podnosiła liczne zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując prawidłowość przeprowadzonej kontroli, sposób doręczenia upoważnienia, poboru próbek ścieków oraz ustalenia faktyczne organu. Spółka argumentowała, że zarządzenie zostało wydane na podstawie wadliwie przeprowadzonej kontroli i że było bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając specyfikę zarządzenia pokontrolnego jako aktu sygnalizacyjnego, który nie nakłada bezpośrednio obowiązków administracyjnoprawnych. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa zarządzenia pokontrolnego polega na weryfikacji, czy koresponduje ono z ustaleniami protokołu kontroli i czy znajduje oparcie w przepisach prawa, a nie na badaniu legalności samych ustaleń faktycznych zawartych w protokole. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił legalność zarządzenia, a zarzuty spółki, w tym dotyczące upoważnienia do kontroli, poboru próbek i podstaw prawnych, nie znalazły uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja roli i zakresu kontroli sądowej nad zarządzeniami pokontrolnymi Inspekcji Ochrony Środowiska, dopuszczalność wykorzystania próbek pobranych w toku kontroli.
Dotyczy specyfiki zarządzeń pokontrolnych i kontroli sądowej w tym zakresie; nie dotyczy bezpośrednio meritum naruszeń środowiskowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządzenie pokontrolne Inspekcji Ochrony Środowiska może być wydane na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej z naruszeniem przepisów prawa, w tym przepisów Prawa przedsiębiorców i rozporządzeń wykonawczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie pokontrolne musi opierać się na prawidłowo udokumentowanych ustaleniach kontroli. Jednakże, sąd administracyjny nie bada legalności samych ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, lecz ocenia, czy zarządzenie pokontrolne koresponduje z tymi ustaleniami i znajduje oparcie w przepisach prawa.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zarządzenie pokontrolne jest aktem sygnalizacyjnym, a jego legalność ocenia się przez pryzmat zgodności z ustaleniami protokołu kontroli i przepisami prawa, a nie przez badanie prawidłowości samych ustaleń faktycznych.
Czy sąd administracyjny bada legalność ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli przy ocenie zarządzenia pokontrolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Przedmiotem kontroli jest zarządzenie pokontrolne, a sąd weryfikuje, czy koresponduje ono z ustaleniami protokołu i czy znajduje oparcie w przepisach prawa.
Uzasadnienie
NSA podkreślił specyfikę postępowania w sprawie zarządzeń pokontrolnych, wskazując, że sąd bada zgodność zarządzenia z protokołem kontroli i prawem, a nie samą prawidłowość ustaleń faktycznych.
Czy pobór próbek ścieków w sposób incydentalny w toku kontroli, inny niż wymagany dla pomiarów rozliczeniowych, jest dopuszczalny dla oceny naruszenia ogólnego obowiązku ochrony wód?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, próbki pobrane incydentalnie w toku kontroli, nawet jeśli nie spełniają rygorów dla średniej dobowej próbki z przepisów wykonawczych do Prawa wodnego, mogą być wykorzystane do oceny naruszenia ogólnego obowiązku ochrony wód wynikającego z art. 83 ust. 1 Prawa wodnego, o ile nie ocenia się naruszenia warunków pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 285 Prawa wodnego.
Uzasadnienie
NSA rozróżnił reżimy prawne dotyczące oceny naruszenia warunków pozwolenia wodnoprawnego i ogólnego obowiązku ochrony wód, uznając, że dla tego drugiego dopuszczalne jest wykorzystanie próbek pobranych w toku kontroli, nawet jeśli nie są to próbki dobowe.
Przepisy (24)
Główne
i.o.ś. art. 12 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska
Prawo wodne art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych § § 5 ust. 1 pkt 2
Prawo przedsiębiorców art. 49 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
Prawo przedsiębiorców art. 9b § ust. 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
Prawo przedsiębiorców art. 9a § ust 1 i 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
Prawo przedsiębiorców art. 10 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych § § 5 ust. 4
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych § § 2 pkt 4
Prawo wodne art. 285
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 99 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
i.o.ś. art. 9b § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
i.o.ś. art. 9c § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
i.o.ś. art. 9 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
i.o.ś. art. 31a
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 i.o.ś.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że ustalenia kontroli zostały wykonane prawidłowo, podczas gdy kontrola była nieprawidłowa (zarzuty dotyczące upoważnienia, poboru próbek, braku wyczerpującego materiału dowodowego). • Naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 285 i art. 83 ust. 1 Prawa wodnego) poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że ocena naruszenia obowiązku ochrony wód nie musi odbywać się zgodnie z przepisami wykonawczymi do Prawa wodnego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1 p.p.s.a.) poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 i.o.ś.) poprzez pominięcie, iż organ wydał zarządzenie pokontrolne w momencie, gdy było to bezprzedmiotowe. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 i.o.ś.) poprzez pominięcie, iż organ w zarządzeniu pokontrolnym wskazał naruszenia w sposób zbyt ogólny, a termin realizacji obowiązków - w sposób niewykonalny. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Godne uwagi sformułowania
zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania • sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli • wymagania przewidziane dla średniej dobowej próbki zdefiniowanej w § 2 pkt 4 rozporządzenia odnoszą się do pomiarów o charakterze rozliczeniowym, wykorzystywanych do oceny spełniania warunków wprowadzania ścieków, natomiast nie determinują dopuszczalności wykorzystania próbek pobranych incydentalnie w toku kontroli
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący
Maciej Kobak
członek
Teresa Zyglewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja roli i zakresu kontroli sądowej nad zarządzeniami pokontrolnymi Inspekcji Ochrony Środowiska, dopuszczalność wykorzystania próbek pobranych w toku kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zarządzeń pokontrolnych i kontroli sądowej w tym zakresie; nie dotyczy bezpośrednio meritum naruszeń środowiskowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kontrolami środowiskowymi i rolą sądów administracyjnych w ich weryfikacji, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska.
“Kontrola środowiskowa: Jakie są granice ingerencji sądu w ustalenia inspektorów?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.