III OSK 1663/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z decyzji Wójta Gminy o wymierzeniu A.S. i G.S. kary pieniężnej w wysokości 778 647,00 zł za usunięcie 175 drzew bez wymaganego zezwolenia. Odwołujący się zarzucili m.in. naruszenie przepisów KPA, brak należytego postępowania wyjaśniającego oraz twierdząc, że na wycinkę nie było wymagane zezwolenie z uwagi na zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta, wskazując na naruszenie art. 10 KPA (wydanie decyzji przed upływem terminu na zapoznanie się z aktami sprawy) oraz potrzebę wyjaśnienia kwestii zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił sprzeciw od decyzji Kolegium, uznając, że naruszenie art. 10 KPA miało istotny wpływ na wynik sprawy i że Kolegium prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 KPA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, podzielając stanowisko Sądu I instancji co do prawidłowości uchylenia decyzji organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 10 KPA. NSA podkreślił, że kontrola Sądu I instancji dotyczyła wyłącznie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej, a nie merytorycznej poprawności rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie znaczenia zasady czynnego udziału strony (art. 10 KPA) w postępowaniu administracyjnym oraz prawidłowego stosowania art. 138 § 2 KPA przez organy odwoławcze i sądy administracyjne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury administracyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z karą za wycinkę drzew.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie art. 10 KPA (zasada czynnego udziału strony) przez organ I instancji, polegające na wydaniu decyzji przed upływem terminu do zapoznania się z aktami sprawy, uzasadnia uchylenie decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie art. 10 KPA, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadnienie
Wydanie decyzji przed upływem terminu na zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się przez stronę stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony, co jest wadą postępowania, która może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA.
Czy zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew przez właściciela nieruchomości, na które organ nie wniósł sprzeciwu, zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia i naliczenia kary pieniężnej za usunięcie drzew?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga dalszego wyjaśnienia przez organ I instancji w ramach ponownego postępowania, ponieważ organ odwoławczy nie dostrzegł w aktach sprawy pisma stanowiącego zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew w trybie art. 83f ust. 4 i 5 u.o.p.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji powinien wyjaśnić, czy skarżący wnosili zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew, na które się powołują, ponieważ w aktach brak jest takiego pisma. Kwestia ta ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Czy wniosek strony o udzielenie informacji w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego, sformułowany w formie pytań, stanowi wniosek o uzupełnienie decyzji w rozumieniu art. 111 § 1 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek nie stanowi wniosku o uzupełnienie decyzji w rozumieniu art. 111 § 1 KPA, ponieważ nie dotyczy rozstrzygnięcia, prawa odwołania, wniesienia powództwa lub skargi, ani sprostowania pouczenia.
Uzasadnienie
Wniosek strony zawierał pytania dotyczące interpretacji przepisów, a nie żądanie uzupełnienia decyzji w zakresie jej rozstrzygnięcia lub pouczenia. W związku z tym organ I instancji nie był zobowiązany do wydania postanowienia o uzupełnieniu decyzji.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady czynnego udziału strony przez wydanie decyzji przed upływem terminu do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w przypadku naruszenia przepisów postępowania, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
u.o.p. art. 88 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Podstawa prawna wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia.
p.p.s.a. art. 182 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Dz.U. 2022 poz 2000 art. 138 § 2
Pomocnicze
k.p.a. art. 111 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący uzupełnienia decyzji, który nie miał zastosowania w sytuacji, gdy strona zadała pytania interpretacyjne, a nie żądanie uzupełnienia rozstrzygnięcia lub pouczenia.
u.o.p. art. 83f § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Przepis określający przypadki, w których usunięcie drzew nie wymaga zezwolenia.
u.o.p. art. 83f § 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Przepis dotyczący zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew.
u.o.p. art. 89 § 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Przepis dotyczący sposobu ustalania wysokości kary pieniężnej.
u.o.p. art. 89 § 5
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Przepis dotyczący obniżenia kary o 50%.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ I instancji art. 10 KPA, polegające na wydaniu decyzji przed upływem terminu do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się przez stronę, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 64e p.p.s.a. i art. 138 § 2 KPA w zw. z art. 111 § 2 KPA, dotyczące rzekomego nierozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji przez organ I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie nieważność postępowania. • Wydanie decyzji przez Wójta przed upływem terminu, w którym skarżący mieli prawo zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz zgłosić ewentualne żądania jest sprzeczny z podstawową zasadą postępowania administracyjnego, tj. zasadą czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.). • Ocena sądu pierwszej instancji sprowadza się wyłącznie do skontrolowania kwestii zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie znaczenia zasady czynnego udziału strony (art. 10 KPA) w postępowaniu administracyjnym oraz prawidłowego stosowania art. 138 § 2 KPA przez organy odwoławcze i sądy administracyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury administracyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z karą za wycinkę drzew.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedury administracyjnej, nawet w sprawach dotyczących kar finansowych. Podkreśla znaczenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.
“Nawet wysoka kara finansowa może zostać uchylona z powodu błędu proceduralnego!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.