Orzeczenie · 2025-11-25

III OSK 1629/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-25
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona środowiskaprawo ochrony środowiskaprzegląd ekologicznyhałasprewencjapodmiot korzystający ze środowiskaNSAskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO zobowiązało spółkę do sporządzenia przeglądu ekologicznego dotyczącego działalności innej niż eksploatacja instalacji, w związku z potencjalnymi uciążliwościami hałasowymi. Spółka argumentowała, że sprzedaż i serwis urządzeń nie oddziałuje negatywnie na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zgodnie z art. 237 Prawa ochrony środowiska, wystarczające jest stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko, aby zobowiązać podmiot do sporządzenia przeglądu ekologicznego. Sąd wskazał, że instytucja przeglądu ekologicznego realizuje zasady prewencji i przezorności, a jego celem jest zapobieganie negatywnym skutkom dla środowiska, nawet jeśli nie zostały one jeszcze w pełni udowodnione. NSA uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy, a zarzuty spółki dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego były bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie możliwości zobowiązania do przeglądu ekologicznego na podstawie zasady prewencji, nawet przy braku udowodnionego negatywnego oddziaływania, oraz interpretacja kompetencji organu odwoławczego w sprawach środowiskowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji działalności innej niż eksploatacja instalacji i potencjalnego oddziaływania hałasu. Interpretacja przepisów Prawa ochrony środowiska.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ ochrony środowiska może zobowiązać podmiot do sporządzenia przeglądu ekologicznego dla działalności innej niż eksploatacja instalacji, jeśli istnieje jedynie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ ochrony środowiska może zobowiązać podmiot do sporządzenia przeglądu ekologicznego, jeśli stwierdzi okoliczności wskazujące na możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko, nawet jeśli nie jest ono jeszcze w pełni udowodnione, zgodnie z zasadą prewencji.

Uzasadnienie

Przepis art. 237 Prawa ochrony środowiska pozwala na nałożenie obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego w przypadku możliwości negatywnego oddziaływania na środowisko, co jest zgodne z zasadą prewencji i przezorności. Celem jest zapobieganie szkodom, a nie tylko reagowanie na już istniejące negatywne skutki.

Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, może wydać nową decyzję merytoryczną nakładającą nowe obowiązki, nie naruszając przy tym zasady dwuinstancyjności i zakazu reformationis in peius?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy może wydać nową decyzję merytoryczną, jeśli mieści się to w granicach jego kompetencji i nie pogarsza sytuacji strony skarżącej w sposób nieuzasadniony. W tym przypadku organ odwoławczy określił zakres przeglądu, co nie naruszyło zasady dwuinstancyjności ani zakazu reformationis in peius.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy rozpoznał sprawę w granicach odwołania i mógł wydać decyzję reformatoryjną. Określenie zakresu przeglądu ekologicznego przez organ odwoławczy nie stanowiło naruszenia przepisów, a jedynie doprecyzowanie obowiązków w ramach istniejących przepisów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (26)

Główne

p.o.ś. art. 237

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 239 § pkt 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 241 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Pomocnicze

p.o.ś. art. 240

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 6

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Przepis ten stanowi podstawę dla zasady prewencji i przezorności w ochronie środowiska.

p.o.ś. art. 3 § ust. 20

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Definicja podmiotu korzystającego ze środowiska.

p.p.

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość zobowiązania do sporządzenia przeglądu ekologicznego na podstawie art. 237 Prawa ochrony środowiska, gdy istnieje jedynie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko, jest zgodna z zasadą prewencji. • Organ odwoławczy może wydać decyzję reformatoryjną, doprecyzowując obowiązki, jeśli nie narusza to zasady dwuinstancyjności ani zakazu reformationis in peius. • Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego i procesowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 107 k.p.a.) i prawa materialnego (art. 237, 239, 240, 241 p.o.ś.) okazały się bezzasadne. • Zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności, czynnego udziału strony i zakazu reformationis in peius przez organ odwoławczy nie zostały uwzględnione.

Godne uwagi sformułowania

instytucja prawna przeglądu ekologicznego realizuje cele ustawowe zasad: prewencji i przezorności • W znaczeniu słowa "prewencja" mieści się zatem działanie polegające na niedopuszczeniu do powstania zjawiska uważanego w sensie normatywnym za niepożądane. • Odkładanie sporządzenia przeglądu ekologicznego do momentu, kiedy negatywne oddziaływanie ujawni się, może spowodować sytuację, w której opanowanie tego negatywnego oddziaływania będzie wymagało podjęcia bardziej kosztownych działań od tych, które można było podjąć wcześniej.

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Sławomir Pauter

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości zobowiązania do przeglądu ekologicznego na podstawie zasady prewencji, nawet przy braku udowodnionego negatywnego oddziaływania, oraz interpretacja kompetencji organu odwoławczego w sprawach środowiskowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji działalności innej niż eksploatacja instalacji i potencjalnego oddziaływania hałasu. Interpretacja przepisów Prawa ochrony środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady prewencji w ochronie środowiska i pokazuje, jak organy mogą działać zapobiegawczo. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska.

Prewencja w ochronie środowiska: Czy można nakazać przegląd ekologiczny, zanim szkoda się pojawi?

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst