III OSK 1606/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje odmawiające policjantowi wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Sąd I instancji uznał, że przepis art. 115a ustawy o Policji, określający współczynnik ekwiwalentu na 1/30, został wyeliminowany z obrotu prawnego przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). W związku z tym, organ powinien był obliczyć ekwiwalent zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, interpretowanymi w świetle orzeczenia TK. Komendant Policji zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. wykładnię art. 115a ustawy o Policji oraz art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, a także sposób postępowania WSA. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd II instancji potwierdził, że wyrok TK wyeliminował z obrotu prawnego część art. 115a ustawy o Policji, a przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) nakazują stosowanie zasad obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., z uwzględnieniem orzeczenia TK. NSA podkreślił, że organy administracji publicznej również są zobowiązane do wykładni przepisów zgodnie z Konstytucją RP. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym kwestię podjęcia zawieszonego postępowania i braku konieczności zwracania się do TK z pytaniem prawnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady stosowania prawa zgodnego z Konstytucją.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i sposobu obliczania ekwiwalentu za urlop w kontekście orzeczenia TK K 7/15 i przepisów przejściowych.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy obliczyć ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy policjanta za okres przypadający przed datą publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niekonstytucyjny dotychczasowy sposób jego naliczania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. należy ustalać na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wyeliminował z obrotu prawnego współczynnik 1/30.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że wyrok TK wyeliminował z obrotu prawnego niekonstytucyjny współczynnik 1/30. Przepisy przejściowe nakazują stosowanie zasad obowiązujących przed datą wyroku TK, ale z uwzględnieniem jego skutków prawnych. Literalna wykładnia przepisów przez organy, która uniemożliwiała zastosowanie zgodnych z Konstytucją RP zasad, była błędna.
Czy sąd administracyjny może dokonać wykładni przepisów prawa w sposób zgodny z Konstytucją RP, nawet jeśli taka wykładnia różni się od literalnego brzmienia przepisu lub dotychczasowej praktyki organów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędziowie w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości są niezawiśli i podlegają wyłącznie Konstytucji oraz ustawom, przy czym Konstytucję zobowiązani są stosować bezpośrednio. Mają obowiązek strzeżenia konstytucyjności prawa poprzez stosowanie przepisów Konstytucji wprost lub współstosowanie ich z przepisami niższej rangi w ramach tzw. prokonstytucyjnej wykładni prawa.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że sądy mają obowiązek stosować Konstytucję bezpośrednio i dokonywać prokonstytucyjnej wykładni prawa, co nie stanowi ingerencji w kompetencje Trybunału Konstytucyjnego, a jedynie realizację obowiązku sądów.
Czy uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i czy sądy są nim związane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego pełni funkcję prejudykatu dla składu orzekającego, który jest związany nie tylko sentencją rozstrzygnięcia, lecz także jego uzasadnieniem, które zawiera argumentację wskazującą przyczynę niekonstytucyjności normy prawnej oraz przewidywane skutki wyroku.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że uzasadnienie wyroku TK jest kluczowe dla zrozumienia jego skutków prawnych i argumentacji, a sądy są nim związane przy stosowaniu prawa.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 115a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.o.szczególnych.rozwiązaniach art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 182 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 188 § pkt 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.i.t.p.TK art. 33 § ust. 1 pkt 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.Policji art. 107 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
p.p.s.a. art. 128 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, uwzględniająca wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15, prowadząca do prawidłowego obliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. • Obowiązek sądów do stosowania Konstytucji bezpośrednio i dokonywania prokonstytucyjnej wykładni prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące błędnej wykładni art. 115a ustawy o Policji i art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 188 Konstytucji RP (kontrola konstytucyjności przez WSA), art. 190 ust. 1 Konstytucji RP (moc uzasadnienia TK), art. 193 Konstytucji RP (niezwrócenie się do TK), art. 107 ustawy o Policji (przedawnienie), art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (podjęcie zawieszonego postępowania), art. 141 § 4 p.p.s.a. (wymogi uzasadnienia).
Godne uwagi sformułowania
część art. 115a ustawy o Policji (...) została wyeliminowana z obrotu prawnego • niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzekania • niekonstytucyjność przepisu prawa z powodu jego niezgodności ze wzorcem konstytucyjnym sytuację jednostki normuje bezpośrednio art. 190 ust. 4 Konstytucji RP • nie do zaakceptowania jest dokonana przez organy literalna wykładnia tych przepisów • sędziowie w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości są niezawiśli i podlegają wyłącznie Konstytucji oraz ustawom • uzasadnienie wyroku pełni funkcję prejudykatu dla składu orzekającego, który związany jest nie tylko sentencją rozstrzygnięcia, lecz także jego uzasadnieniem
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Rafał Stasikowski
członek
Arkadiusz Windak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady stosowania prawa zgodnego z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i sposobu obliczania ekwiwalentu za urlop w kontekście orzeczenia TK K 7/15 i przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacją przepisów w świetle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Policjanci walczą o sprawiedliwy ekwiwalent za urlop: NSA potwierdza znaczenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.