III OSK 1599/23

III OSK 1599/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Hanna Knysiak - Sudyka
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SAB/Po 169/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-02-17
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. i L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 169/22 w sprawie ze skargi M. S. i L. S. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza solidarnie od M. S. i L. S. na rzecz Rektora Uniwersytetu [...] w [...] kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 169/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA w Poznaniu", "Sąd pierwszej instancji") oddalił skargę M. S. i L.S. (dalej: "skarżący") na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] (dalej: "Rektor","organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu powołanego orzeczenia WSA w Poznaniu zaznaczył, że skarżący pismem z dnia [...] lipca 2022 r. – wskazując na opinię z dnia [...] marca 2022 r., nr [...], wydaną przez Zakład [...], w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Regionalną w [...] pod sygn. akt. [...] - złożyli do Rektora wniosek o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku tym wnieśli o wydanie kserokopii:
1. zapytania Prokuratury Regionalnej w [...], w sprawie o sygn. [...], o ofertę na wydanie opinii w sprawie,
2. odpowiedzi ofertowej przesłanej przez Zakład [...] na ww. zapytanie oraz kosztorysu Z[...],
3. sprawozdania z wykonania ww. opinii przez biegłych, obejmującego w szczególności wykaz oraz czas czynności,
4. faktury wystawionej przez Zakład [...] za wydanie ww. opinii,
5. rachunków, faktur lub innego sposobu rozliczenia pomiędzy Zakładem [...] a dr hab. med. J. H., prof. UM i dr n. med. M. S. za wydanie opinii w ww. sprawie,
6. umów zawartych przez Uniwersytet [...] z dr hab. med. J. H., prof. UM oraz dr n. med. M. S., na podstawie których ww. osoby świadczą usługi na rzecz Uniwersytetu w 2022 r. w zakresie opiniowania.
Skarżący wystąpili również o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. kto ustalił specjalizacje i skład osobowy biegłych mających wydać opinię w imieniu Z[...] w sprawie o sygn. [...], prowadzonej przez Prokuraturę Regionalną w [...]?
2. na jakich zasadach w wydaniu opinii wziął udział dr hab. med. J. H., prof. UM, skoro nie jest wymieniony w składzie osobowym Z[...]?
3. dlaczego w opiniowaniu wziął udział dr n. med. M. S., gdy według danych dostępnych w Centralnym Rejestrze Lekarzy Naczelnej Izby Lekarskiej od 2003 r. ma status lekarza niewykonującego zawodu?
4. kto i na jakiej podstawie reprezentował Z[...], skoro dr hab. med. J. H., prof. UM, nie jest wymieniony w składzie osobowym Z[...], a dr n. med. M. S. jest emerytowanym pracownikiem?
5. dlaczego w ww. opinii dr hab. med. J. H., prof. UM, został określony jako specjalista chirurgii dziecięcej i urologii, a według danych dostępnych w Centralnym Rejestrze Lekarzy Naczelnej Izby Lekarskiej, dr hab. med. J. H., prof. UM, ukończył specjalizację z chirurgii dziecięcej st. II i ww. rejestrze brak danych, aby był także specjalistą urologiem dziecięcym?
6. dlaczego w sprawie dotyczącej śmierci w przebiegu uogólnionej infekcji bakteryjnej u dziecka z zapaleniem otrzewnej (...) w składzie biegłych zabrakło biegłego z zakresu mikrobiologii, epidemiologii lub chorób zakaźnych, biegłego z zakresu anestezji i intensywnej terapii oraz specjalisty medycyny sądowej?
W odpowiedzi Dyrektor ds. Administracji Uniwersytetu [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], przesłał kopię: zapytania ofertowego Prokuratury Regionalnej w [...], sygn. [...], z dnia [...] grudnia 2021 r.; kopię odpowiedzi ofertowej Zakładu [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. wraz z kosztorysem; kopię faktury nr [...] Uniwersytetu z dnia [...] marca 2022 r. za wydanie wnioskowanej opinii oraz kopie zanonimizowanych umów z dnia [...] marca 2022 r. i dnia [...] stycznia 2021 r., zawartych przez Uniwersytet z dr hab. J. H. i dr M. S.. Jednocześnie Dyrektor ds. Administracji odmówił wydania kopii sprawozdania z wykonania opinii przez biegłych obejmującego sprawozdanie z wykonania ww. opinii przez biegłych, powołując się na to, że nie stanowi ono informacji publicznej, gdyż dokument sprawozdania nie został sporządzony przez funkcjonariusza publicznego ani nie zawiera informacji publicznej. Dyrektor ds. Administracji odmówił również udzielenia odpowiedzi na pytania skarżących, podnosząc, że jest to wniosek o udzielenie informacji przetworzonej i pytania te nie stanowią informacji publicznej, a jedynie informacje dotyczące konkretnego postępowania, którego stroną są skarżący.
Następnie Rektor decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], także odmówił skarżącym udostępnienia informacji publicznej w zakresie przesłania kopii rachunków/faktur wystawionych przez dr. hab. J. H. i dr. M. S. za wydanie opinii w sprawie[...]. Rektor wskazał, że wniosek nie dotyczył udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii faktur czy rachunków dotyczących wydawania opinii sądowo lekarskich (jako dokumentów wystawionych na rzecz Uniwersytetu i związanych z wydatkowaniem środków publicznych), a dotyczył konkretnych faktur/rachunków dokumentujących rozliczenia pomiędzy Zakładem [...] a wskazanymi z imienia i nazwiska osobami fizycznymi - osobami niebędącymi osobami publicznymi, nauczycielami akademickimi ani przedsiębiorcami. W związku z tym Rektor uznał, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2022, poz. 902 - dalej u.d.i.p.) ze względu na prywatność ww. osób fizycznych.
W ocenie Rektora zawnioskowane rachunki zawierają informacje stanowiące prawnie chronione dane osobowe J. H. i M. S. - osób niepełniących funkcji publicznych, w tym określają one wysokość ich wynagrodzenia, które stanowi ich dobro osobiste związane ze sferą prywatności.
Skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie, w jakim Rektor odmówił wydania sprawozdania z wykonania opinii przez biegłych w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Regionalną w [...] pod sygn. akt. [...], obejmującego w szczególności wykaz oraz czas czynności oraz odmówił udzielenia odpowiedzi na zadane pytania.
W odpowiedzi Rektor pismem z dnia [...] września 2022 r., nr [...], ponownie stwierdził brak podstaw do uznania, że informacje, o których mowa w piśmie z dnia [...] sierpnia 2022 r., stanowią informację publiczną, a wniosek w tym zakresie stanowi informację publiczną.
Skarżący wystąpił do WSA ze skargą, zarzucając Rektorowi bezczynność i de facto odmowę udzielenia informacji objętych ich wnioskiem w związku z uznaniem, że nie stanowią one informacji publicznej, jak również zarzucili naruszenie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, iż informacje dotyczące ustalenia składu biegłych do wydania opinii na zlecenie organu ścigania, finansowanej ze środków publicznych nie stanowią informacji publicznej. Zdaniem skarżących Rektor nie zastosował art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i.p. i nie udzielił informacji objętych ich zapytaniem, mimo tego że jest organem reprezentującym państwową uczelnię wykonującą zadania publiczne, polegające w szczególności na wydawaniu opinii na zlecenie organów ścigania i sądów, a właśnie tego zakresu dotyczył wniosek skarżących o udzielenie informacji publicznej.
W konsekwencji skarżący wnieśli o zobowiązanie Rektora do złożenia kopii sprawozdania biegłych z wykonania opinii z dnia [...] marca 2022 r. w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Regionalną w [...] w sprawie o sygn. [...], które to sprawozdanie będzie obejmowało w szczególności wykaz oraz czas czynności, a także o zobowiązanie do udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie skarżących informacje objęte złożonym przez nich wnioskiem stanowią informację publiczną a odmowa ich udostępnienia powinna przyjąć formę decyzji administracyjnej.
Odpowiadając na skargę, Rektor wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do postawionych zarzutów, stwierdził, że podziela pogląd skarżących, iż odmowa udzielenia informacji publicznej winna być objęta decyzją Rektora, a nie pismem Dyrektora ds. Administracji. Dlatego też uznając w części, że część żądanych informacji jest informacją publiczną, aczkolwiek podlegają ochronie na podstawie art. 5 u.d.i.p., Rektor wydał na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji w zakresie przesłania kopii rachunków/faktur wystawionych przez dr. hab. J. H. i dr. M. S. za wydanie opinii w sprawie [...]. Rektor podtrzymał również stanowisko, iż w przypadku, gdy wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, odmowa ich udzielenia nie następuje w formie decyzji. Jednocześnie, w ocenie organu, wnioskowane przez skarżących informacje w części nie stanowiły informacji publicznej, stąd odmowa ich przekazania nie wymagała wydania decyzji administracyjnej. Sprawozdanie z wykonania opinii przez biegłych sądowych, obejmujące w szczególności wykaz oraz czas czynności, przesłane do Prokuratury Regionalnej w [...] w sprawie o sygn. [...] nie dotyczy bowiem sfery publicznej, a indywidualnej sprawy skarżących prowadzonej przez organ ścigania. Dodatkowo Rektor podał, iż wydanie opinii przez biegłych Zakładu [...] Uniwersytetu nie było związane z "dysponowaniem majątku" przez Uniwersytet, bowiem dysponowanymi przez siebie środkami publicznymi gospodarowała Prokuratura Regionalna w [...] a nie Uczelnia. Ponieważ sprawozdanie z wykonania czynności biegłych składane do akt postępowania prowadzonego pod sygn. akt. [...] przez Prokuraturę Regionalną w [...] nie jest informacją publiczną, organ nie odmówił jej udostępnienia decyzją Rektora, stąd też kwestia ta nie była poruszana w uzasadnieniu wydanej decyzji. Organ podtrzymał również stanowisko, że odpowiedzi na zadane przez skarżących pytania nie stanowiły informacji publicznej, gdyż nie dość, iż nie dotyczyły one prostych informacji o faktach, to w każdym wypadku są pytaniami zawierającymi określone, wymagające potwierdzenia albo zaprzeczenia, opinie i oceny skarżących.
W pismach procesowych z dnia 12 stycznia 2023 r. oraz z dnia 14 lutego 2023 r. skarżący podtrzymali stanowisko zaprezentowane w złożonej skardze, nie zgadzając się z zaprezentowaną argumentacją Rektora.
Po rozpoznaniu wskazanej skargi na bezczynność, WSA w Poznaniu oddalił ją powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 169/22. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie.
WSA w Poznaniu zaznaczył, że badając zasadność niniejszej skargi, należało przede wszystkim wyjaśnić, czy informacja, o której udostępnienie wystąpili skarżący, stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a podmiot do którego skarżący się zwrócili o udzielenie informacji, jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia. Wobec czego Sąd pierwszej instancji, przywołując przepisy u.d.i.p., stwierdził, że Rektor jest organem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, czego strony w niniejszej sprawie nie kwestionowały.
Przechodząc natomiast do analizy aspektu przedmiotowego rozpoznawanej sprawy, tj. do oceny, czy informacje żądane przez skarżących stanowią informację publiczną, WSA podkreślił, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez "informację publiczną" rozumie się "każdą informację o sprawach publicznych". Dodatkowo przykładowe wyliczenie ośmiu rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu zawiera art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w którym znalazły się m.in. informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Jednocześnie informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i wytworzone przez organy administracji publicznej, ale także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań, nawet jeśli prawa autorskie należą do innego podmiotu.
WSA w Poznaniu zważył, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy bowiem sfery faktów i stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, a także treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Przy czym ograniczenie prawa, o którym mowa w art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p., może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 5 u.d.i.p.).
Według Sądu pierwszej instancji z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności (nawet jeśli, żądane informacje nie stanowią informacji publicznej) - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. Jeśli zatem wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek:
1. udostępnić tę informację w formie czynności materialno - technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), lub
2. wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p., lub
3. udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), lub
4. poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
Jeżeli jednak objęta wnioskiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej, organ ma obowiązek powiadomić o tym pisemnie wnioskodawcę. Poinformowanie to, wbrew argumentacji skargi, nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy WSA wskazał, że istotnym dla sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazanym w skardze dotyczy informacji publicznej czy też w istocie informacji w sprawie prywatnej. W przypadku gdyby żądana informacja nie stanowiła informacji publicznej nie można by bowiem zarzucić organowi, że pozostaje w bezczynności.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji w sprawie bezsporne jest, że Rektor decyzją z [...] sierpnia 2022 r., nr [...], odmówił skarżącym udostępnienia informacji publicznej w zakresie przesłania kopii rachunków/faktur wystawionych przez dr. hab. J. H. i dr. M. S. za wydanie opinii w sprawie [...] (pkt 5 złożonego wniosku). Ponadto wraz z pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], organ udostępnił kopię zapytania ofertowego Prokuratury Regionalnej w [...] sygn. [...] z dnia [...] grudnia 2021 r., kopię odpowiedzi ofertowej Zakładu [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. wraz z kosztorysem, kopię faktury nr [...] Uniwersytetu z dnia [...] marca 2022 r. za wydanie wnioskowanej opinii oraz kopie zanonimizowanych umów z dnia [...] marca 2022 r. i dnia [...] stycznia 2021 r. zawartych przez Uniwersytet z dr hab. J. H. i dr M. S. (udostępniając tym samym dokumenty wymienione w pkt 1, 2, 4 i 6 wniosku). Skarżący powyższych okoliczności nie kwestionują i nie są one objęte zakresem przedmiotowej skargi na bezczynność.
Dokonując funkcjonalnej wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p., WSA w Poznaniu wskazał, że żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej, musi dotyczyć "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. U.d.i.p. ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się więc pogląd, że wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej".
Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił zaprezentowane powyżej poglądy, podkreślając przy tym, że u.d.i.p, nie jest środkiem do występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Oznacza to, że zakres przedmiotowy u.d.i.p. wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji. W ocenie WSA w Poznaniu zasadnie zatem Rektor uznał, że wydana we wnioskowanej sprawie opinia Zakładu [...] nie dotyczyła spraw publicznych i sprawozdanie z jej wykonania nie stanowi informacji publicznej. Wnioskowane przez skarżących sprawozdanie biegłych z wykonania opinii z dnia [...] marca 2022 r. w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Regionalną w [...] w sprawie o sygn. [...] oraz informacje objęte zakresem pytań dotyczących tej opinii nie podlegają więc udostępnieniu w trybie udzielenia informacji publicznej.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji kwestie objęte zakresem przedmiotowej skargi koncentrują się wokół wykonania opinii biegłych dotyczącej śmierci dziecka skarżących, co powoduje, że żądane informacje nie mają charakteru informacji w sprawie publicznej. Nie zmienia tego argumentacja prezentowana w skardze, prowadząca faktycznie do konstatacji, iż skarżący przez opisany wniosek chcą zidentyfikować ewentualne nieprawidłowości przy sporządzaniu wspomnianej opinii, opłacanej ze środków publicznych na zlecenie Prokuratury Regionalnej w [...]. Okoliczność ta podlega bowiem ewentualnemu badaniu w sprawie prowadzonej przez organy ścigania oraz przed sądem powszechnym i nie może stanowić uzasadnienia do występowania z wnioskiem w trybie u.d.i.p.
Według WSA w Poznaniu nie sposób nie zauważyć, że wszystkie informacje, o które występują skarżący, potencjalnie mają być wykorzystane na własny ich użytek w toczącym się postępowaniu karnym. Ich intencją jest ewidentnie przede wszystkim zamiar uzyskania materiałów na poparcie swego stanowiska procesowego, a pytania dotyczące składu osobowego zespołu biegłych w istocie mają na celu podważenie miarodajności opinii. W ocenie WSA w Poznaniu oznacza to, że Rektor nie udostępniając żądanej informacji w trybie u.d.i.p. i udzielając wnioskodawcom stosownej informacji pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], nie popadł w bezczynność, co uzasadniało oddalenie skargi w tym przedmiocie.
Skarżący, reprezentowani przez adwokata, wywiedli skargę kasacyjną od powołanego wyroku WSA, wnosząc o jego zmianę i zobowiązanie organu do złożenia kopii sprawozdania biegłych z wykonania opinii z dnia [...] marca 2022 r. w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Regionalną w [...], w sprawie o sygn. [...], które to sprawozdanie będzie obejmowało, w szczególności wykaz oraz czas czynności (pkt 1) oraz do odpowiedzi na pytania (pkt 2):
a) kto ustalił specjalizacje i skład osobowy biegłych mających wydać opinię w imieniu Z[...] w sprawie o sygn. [...] prowadzonej przez Prokuraturę Regionalną w [...]?
b) na jakich zasadach w wydaniu opinii wziął dr hab. med. J. H., prof. UM, skoro nie jest wymieniony w składzie osobowym Z[...]?
c) dlaczego w opiniowaniu wziął udział dr n. med. M. S., gdy według danych dostępnych w Centralnym Rejestrze Lekarzy Naczelnej Izby Lekarskiej od 2003 r. ma status lekarza niewykonującego zawodu?
d) kto i na jakiej podstawie reprezentował Z[...], skoro dr hab. med. J. H., prof. UM, nie jest wymieniony w składzie osobowym Z[...], a dr n. med. M. S. jest emerytowanym pracownikiem?
e) dlaczego w ww. opinii dr hab. med. J. H., prof. UM, został określony jako specjalista chirurgii dziecięcej i urologii, a według danych dostępnych w Centralnym Rejestrze Lekarzy Naczelnej Izby Lekarskiej, dr hab. med. J. H., prof. UM, ukończył specjalizację z chirurgii dziecięcej st. II i ww. rejestrze brak danych, aby był także specjalistą urologiem dziecięcym?
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że informacje dotyczące ustalenia składu biegłych do wydania opinii finansowanej ze środków publicznych na zlecenie prokuratury w sprawie dotyczącej przestępstwa ściganego z oskarżania publicznego nie stanowią informacji publicznej.
Skarżący oświadczyli, że zrzekają się rozprawy i wnoszą o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Wnieśli ponadto o zasądzenie na ich rzecz od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Odpowiadając na skargę kasacyjną Rektor, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżących na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1599/23, Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] do udziału w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę jedynie zakres wyznaczony podstawą skargi kasacyjnej, określoną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Wobec powyższego na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa zostały naruszone przez sąd zaskarżanym orzeczeniem. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia (por. wyroki NSA z dnia: 26 marca 2014 r., o sygn. akt I GSK 1047/12 i 29 sierpnia 2012 r., o sygn. akt I FSK 1560/11). Innymi słowy związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia.
Powyższe uwagi są uzasadnione z uwagi na konstrukcję skargi kasacyjnej, która uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu pełną kontrolę zaskarżonego wyroku. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego.
Strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p., poprzez dokonanie błędnej wykładni wskazanego przepisu, polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że "informacje dotyczące ustalenia składu biegłych do wydania opinii finansowanej ze środków publicznych na zlecenie prokuratury w sprawie dotyczącej przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego nie stanowią informacji publicznej". Tymczasem analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wykazuje, że Sąd pierwszej instancji nie wyraził takiego poglądu, a zatem nie mógł takim poglądem naruszyć jakiegokolwiek przepisu prawa, w tym i art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Z uzasadnienia wyroku wynika natomiast, że w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu intencją skarżących nie było uzyskanie informacji publicznej, a wykorzystanie żądanych informacji na ich własny użytek w toczącym się postępowaniu karnym, z zamiarem uzyskania materiałów na poparcie swego stanowiska procesowego, zaś pytania dotyczące składu osobowego zespołu biegłych w istocie mają na celu podważenie miarodajności opinii, co - zdaniem Sądu pierwszej instancji - powoduje, iż informacje objęte zakresem pytań z wniosku z dnia [...] lipca 2022 r. nie podlegają udostępnieniu w trybie udzielenia informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji nie przyjął zatem, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, że informacje dotyczące ustalenia składu biegłych do wydania opinii finansowanej ze środków publicznych na zlecenie prokuratury w sprawie dotyczącej przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego nie stanowią informacji publicznej, uznał natomiast, że kwestie związane z motywacją skarżących żądających spornych danych stoją na przeszkodzie ich udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie jest zatem tożsame ze stanowiskiem przypisywanym Sądowi pierwszej instancji przez stronę skarżącą kasacyjnie, co czyni omawiany zarzut nieskutecznym.
Z tych względów, wobec braku innych zarzutów, skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).