III OSK 1550/25

III OSK 1550/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Bk 535/24 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2025-04-17
III OZ 1/25 - Postanowienie NSA z 2025-01-22
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. A. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej X.X od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 535/24 w sprawie ze skargi X.X. na decyzję Rektora Uniwersytetu w [...] z dnia 5 czerwca 2024 r. nr DSSD-SOSD.542.1.2024 w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 17 kwietnia 2025 r., II SA/Bk 535/24 oddalił skargę X.X. na decyzję Rektora Uniwersytetu w [...] z 5 czerwca 2024 r. nr DSSD-SOSD.542.1.2024 w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem X.X.. (dalej: "skarżąca") złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej zawarła wniosek, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji znacznie utrudni jej sfinalizowanie postępowania związanego z pracą doktorską, a także może generować koszty, które mogą stać się realną przeszkodą, by uzyskać stopień doktora.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie.
Kluczowy w sprawie jest fakt, że instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności stanowi tymczasową ochronę osoby, która wniosek taki składa, przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przez sąd działania organu administracji publicznej. Objęcie ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. W sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie może prowadzić do przyznania stronie dodatkowych uprawnień lub restytucji praw, które utraciła. Jeżeli zatem skarżąca utraciła status uczestnika studiów doktoranckich na skutek skreślenia jej z listy, to Naczelny Sąd Administracyjny w ramach udzielenia ochrony tymczasowej nie może przywrócić tego statusu i to jedynie na czas trwania postępowania kasacyjnego. Dopiero wyeliminowanie przez sąd administracyjny z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o skreśleniu z listy doktorantów może zniweczyć skutki decyzji, powodując odzyskanie statusu doktoranta, a zatem restytucję sytuacji prawnej skarżącej. Orzekanie w tych okolicznościach o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowe, gdyż przy wykorzystaniu tej instytucji nie ma możliwości odwrócenia dokonanych już czynności (por. postanowienia NSA z: 11 czerwca 2013 r., II OZ 435/13; 27 czerwca 2012 r., I OZ 451/12; 6 września 2011 r., I OZ 625/11).
Jednakże, nawet gdyby przyjąć dopuszczenie możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie oznacza to, że wniosek skarżącej zasługiwałby na uwzględnienie. Jak zostało to już wcześniej podkreślone, wykazanie że konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na stronie. W takiej sytuacji, żądając udzielenia ochrony tymczasowej należy starannie uzasadnić wniosek oraz w miarę potrzeby i możliwości przedstawić stosowne dowody.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie wywiązała się odpowiednio z powyższego wymogu. W uzasadnieniu wniosku jedynie ogólnie wskazano, że wykonanie decyzji "utrudni sfinalizowanie całego postępowania związanego z pracą (rozprawą) doktorską", a także może generować bliżej niesprecyzowane "koszty, pobierane przez Uniwersytet, a związane z realizacją procesu obrony doktorskiej poza studiami doktorskimi".
Skarżąca nie wskazała na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego rodzaju ogólna argumentacja nie może zostać uznana za wystarczającą do stwierdzenia zaistnienia ustawowych przesłanek, umożliwiających wstrzymanie wykonania decyzji.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.