III OSK 1532/26

III OSK 1532/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-07-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Wa 698/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-03-18
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 61 § 3 i § 4 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia 24 lutego 2025 r. oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego nr [...] z dnia 23 grudnia 2024 r. w sprawie ze skargi K.M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 24 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia 24 lutego 2025 r. oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego nr [...] z dnia 23 grudnia 2024 r.
Uzasadnienie
Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: "KGSG", "organ drugiej instancji") decyzją nr [...] z 24 lutego 2025r . na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez K.M. (dalej: "skarżąca") od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z 23 grudnia 2024 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącej z 31 stycznia 2025 r. z zajmowanego stanowiska służbowego kierownika Sekcji Ekonomicznej Wydziału Łączności i Informatyki [...] Oddziału Straży Granicznej i przeniesienia z 1 lutego 2025 r. do dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w związku z przewidywanym wyznaczeniem na inne stanowisko służbowe oraz wyznaczenia do wykonywania zadań w Placówce Straży Granicznej w [...] kat. II, postanowił: uchylić zaskarżony rozkaz personalny w zakresie daty zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej; ustalić datę zwolnienia skarżącej z zajmowanego stanowiska służbowego na 31 marca 2025 r. oraz ustalić datę przeniesienia do dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w związku z przewidywanym wyznaczeniem na inne stanowisko służbowe na 1 kwietnia 2025 r.; uchylić zaskarżony rozkaz w zakresie wyznaczenia skarżącej do wykonywania, w okresie pozostawiania w dyspozycji, zadań w Placówce SG w [...] kat. II odpowiadających posiadanym przez funkcjonariusza kwalifikacjom, a określonych przez Komendanta Placówki SG w [...] kat. II i umorzyć postępowanie w tym zakresie; w pozostałym zakresie utrzymać zaskarżony rozkaz personalny w mocy.
Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 marca 2026 r. II SA/Wa 698/25 oddalił skargę na decyzję KGSG z 24 lutego 2025 r. nr [...].
Od powyższego wyroku skarżąca wywiodła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadniony z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżona decyzja nie wywołała jednorazowego, zakończonego skutku personalnego. Jej wykonanie doprowadziło do pozostawienia skarżącej w dyspozycji, a następnie zostało wykorzystane jako podstawa dalszych działań personalnych, w tym przedstawienia jej propozycji stanowiska w niższej grupie uposażenia i wszczęcia postępowania zmierzającego do zwolnienia jej ze służby.
Dalej wskazano, że brak wstrzymania wykonania decyzji może doprowadzić do faktycznego zwolnienia skarżącej ze służby przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej. Skutek ten byłby szczególnie dolegliwy, ponieważ skarżąca posiada wieloletni przebieg służby, wysokie kwalifikacje, aktualne pozytywne opinie służbowe i prawomocne uniewinnienia w postępowaniach dyscyplinarnych, które organy wykorzystywały jako tło dla utraty zaufania.
Końcowo podkreślono, że w tych warunkach dalsze wykonywanie decyzji personalnej może prowadzić do nieodwracalnego pogorszenia sytuacji służbowej i zawodowej skarżącej, w tym do zakończenia stosunku służbowego przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie.
Kluczowy w sprawie jest fakt, że instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności stanowi tymczasową ochronę osoby, która wniosek taki składa, przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przez sąd działania organu administracji publicznej. Objęcie ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. W sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie może prowadzić do przyznania stronie dodatkowych uprawnień lub restytucji praw, które utraciła.
W niniejszej sprawie należy podkreślić, że zaskarżone akty zostały już wykonane, a zatem nie można wstrzymać ich wykonania. W chwili orzekania przez Sąd w przedmiocie zastosowania tzw. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym skutek wynikający z zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego już nastąpił. Orzeczenie dotyczące wstrzymania ich wykonania jest w takim przypadku bezprzedmiotowe. Nie może ono bowiem "odwrócić" skutku decyzji i rozkazu personalnego, który już nastąpił i spowodować, że skarżąca zostanie przywrócona na określone stanowisko służbowe. W dacie orzekania przez Sąd skutek wynikający z zaskarżonej decyzji już nastąpił. Natomiast instytucja wstrzymania wykonania nie służy odwróceniu już zaistniałych następstw wykonania aktu administracyjnego. Rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozkazu personalnego jest zatem bezprzedmiotowy.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i § 4 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.