Orzeczenie · 2025-06-12

III OSK 1449/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-06-12

NSAAdministracyjneWysokansa

dostęp do informacji publicznejtajemnica postępowania przygotowawczegosądyskarżący kasacyjnyNSAWSAochrona danychpostępowanie karne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego, które uchyliło decyzję o umorzeniu śledztwa i przekazało sprawę do dalszego prowadzenia. Skarżący M. B. domagał się dostępu do tego uzasadnienia, jednak organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówiły, powołując się na ochronę tajemnicy postępowania przygotowawczego (art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 241 § 1 Kodeksu karnego). W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 3 § 1 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 241 § 1 k.k.). Kwestionował m.in. brak wystarczającego uzasadnienia odmowy, dowolność ustaleń organów oraz błędne zastosowanie przepisów o tajemnicy śledztwa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne. Wskazał, że WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a uzasadnienie wyroku było wystarczające do kontroli instancyjnej. Sąd podkreślił, że ochrona tajemnicy postępowania przygotowawczego, zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. i art. 241 § 1 k.k., jest nadrzędna i nie wymaga udowodnienia popełnienia przestępstwa w celu odmowy udostępnienia informacji. Ujawnienie uzasadnienia mogłoby zagrozić postępowaniu przygotowawczemu, udaremnić jego cele, a także narazić uczestników postępowania na ujawnienie wrażliwych danych. NSA stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, a odmowa udostępnienia informacji publicznej była uzasadniona ochroną tajemnicy śledztwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej w kontekście tajemnicy postępowania przygotowawczego oraz zakresu stosowania art. 241 § 1 k.k.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wnioskowana informacja publiczna jest częścią akt postępowania karnego i jej ujawnienie może naruszyć jego tok.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uzasadnienie postanowienia sądu uchylającego decyzję o umorzeniu śledztwa stanowi informację publiczną, czy też podlega ochronie w ramach tajemnicy postępowania przygotowawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uzasadnienie postanowienia sądu uchylającego decyzję o umorzeniu śledztwa podlega ochronie w ramach tajemnicy postępowania przygotowawczego, a jego ujawnienie może zagrozić dobru tego postępowania i udaremnić jego cele.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ochrona tajemnicy postępowania przygotowawczego, wynikająca z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. i art. 241 § 1 k.k., jest nadrzędna. Ujawnienie uzasadnienia mogłoby narazić uczestników postępowania na ujawnienie wrażliwych danych i uniemożliwić pociągnięcie do odpowiedzialności osób trzecich, a także udaremnić cele postępowania.

Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na potencjalne naruszenie tajemnicy śledztwa wymaga udowodnienia popełnienia przestępstwa z art. 241 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę tajemnicy postępowania przygotowawczego nie wymaga udowodnienia, że udostępnienie informacji zrealizuje znamiona przestępstwa z art. 241 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest postępowaniem karnym. Ochrona tajemnicy postępowania przygotowawczego ma na celu ochronę jego dobra i celów, a nie udowodnienie popełnienia konkretnego przestępstwa. Wymaganie takiego dowodu uniemożliwiłoby skuteczne zachowanie tajemnicy.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczająco szczegółowe, aby umożliwić kontrolę kasacyjną?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do przeprowadzenia kontroli instancyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało informacje o stanie faktycznym, ocenę prawną oraz rozważania dotyczące wykładni przepisów, co umożliwiło kontrolę instancyjną. Fakt, że skarżący nie zgadzał się z oceną prawną, nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (17)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, w tym tajemnicy postępowania przygotowawczego.

k.k. art. 241 § § 1

Kodeks karny

Penalizuje publiczne rozpowszechnianie bez zezwolenia wiadomości z postępowania przygotowawczego przed ich ujawnieniem w postępowaniu sądowym.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 80