Orzeczenie · 2025-02-12

III OSK 1442/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-12
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona przyrodydrzewanasadzenia zastępczepostępowanie administracyjneprawo ochrony środowiskaNSAWSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję SKO zezwalającą na usunięcie drzew. WSA uznał, że SKO nie wykazało należycie, czy stan faktyczny sprawy uzasadniał nałożenie obowiązku nasadzeń zastępczych oraz nie wyjaśniło racjonalności tych warunków. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na niespójność uzasadnienia wyroku z jego sentencją, w szczególności w zakresie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W związku z tym, NSA uchylił punkt 1 zaskarżonego wyroku w części dotyczącej uchylenia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy. W pozostałym zakresie skarga kasacyjna została oddalona, a NSA potwierdził prawidłowość oceny WSA co do uchybień SKO w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, w tym braku należytego uzasadnienia decyzji dotyczącej nasadzeń zastępczych i opłat za usunięcie drzew. NSA podkreślił, że obowiązek nasadzeń zastępczych jest uznaniowy i wymaga uwzględnienia wartości przyrodniczych, kulturowych, krajobrazowych oraz lokalizacji usuwanych drzew, a także dostępności miejsc do nasadzeń.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku nasadzeń zastępczych przy usuwaniu drzew, wymogów formalnych uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych oraz zakresu kontroli instancyjnej.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych przepisów ustawy o ochronie przyrody i procedury sądowoadministracyjnej, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie w innych dziedzinach prawa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy prawidłowo uzasadnił nałożenie obowiązku nasadzeń zastępczych przy zezwoleniu na usunięcie drzew, uwzględniając stan faktyczny i prawne przesłanki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie wyjaśnił wystarczająco zasadności nałożenia obowiązku nasadzeń zastępczych, nie odnosząc się do wartości przyrodniczych, kulturowych, krajobrazowych i lokalizacji usuwanych drzew, ani do stanu ich zdrowia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że SKO nie wykazało należycie, dlaczego w konkretnej sprawie konieczne są nasadzenia zastępcze, zwłaszcza gdy skarżąca wskazywała na zły stan drzew i brak wartości dla ekosystemu. Brak było również wyjaśnienia wymagań co do nowych drzew.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było spójne z jego sentencją, w szczególności w zakresie uchylenia decyzji organów obu instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było niespójne z sentencją, ponieważ odnosiło się głównie do decyzji organu odwoławczego, pomijając uzasadnienie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i kierując wytyczne tylko do SKO.

Uzasadnienie

NSA stwierdził naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA, ponieważ wyrok uchylał decyzje organów obu instancji, a uzasadnienie skupiało się na błędach SKO i nie wyjaśniało przyczyn uchylenia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy.

Czy brak obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie drzew wyklucza możliwość nałożenia obowiązku nasadzeń zastępczych?

Odpowiedź sądu

Nie, brak obowiązku opłaty nie jest równoznaczny z brakiem możliwości uzależnienia zezwolenia od nasadzeń zastępczych, jednakże ocena stanu drzew ma znaczenie dla obu tych kwestii.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że ocena stanu drzew (obumarcie, brak szans na przeżycie) wpływa na możliwość zwolnienia z opłaty, ale także na ocenę potrzeby nasadzeń zastępczych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Wyrok WSA uchylono w części dotyczącej uchylenia decyzji organu I instancji. W pozostałym zakresie skarga kasacyjna oddalona.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p. art. 83 ust 1 pkt 1, art. 83 ust. 3, art. 83a ust. 1, art. 83c ust. 1, 3, 4, art. 83d ust. 1, art. 83d ust. 2, art. 83d ust. 4, art. 86 ust. 1 pkt 4 i pkt 10, art. 86 ust. 2 i art. 86 ust. 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83c ust. 3 i 4

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Możliwość uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu.

u.o.p. art. 83c ust. 4

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Przy wydawaniu zezwolenia uzależnionego od nasadzeń zastępczych organ bierze pod uwagę dostępność miejsc oraz wartość przyrodniczą, kulturową, krajobrazową i lokalizację usuwanego drzewa/krzewu.

u.o.p. art. 86 ust. 1 pkt 10

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Nie nalicza się opłat za usunięcie drzew lub krzewów, które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 83 ust 1 pkt 1, ust 3i 4, 83a ust 1, 86 ust 1 pkt 10

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na niespójność uzasadnienia wyroku z sentencją w zakresie uchylenia decyzji organu I instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez WSA (art. 83c ust. 3 i 4, art. 86 ust. 1 pkt 10 u.o.p.). • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie wyroku niezgodne z sentencją. • Organ nie wyjaśnił należycie swojego rozstrzygnięcia z odniesieniem do konkretnych ustaleń i okoliczności rozpoznawanej sprawy. • Obowiązek nasadzenia zastępczego połączony z obowiązkiem bieżącej pielęgnacji powinien być wynikiem kompromisu pomiędzy interesem społecznym a jego słusznym interesem.

Skład orzekający

Arkadiusz Windak

sprawozdawca

Rafał Stasikowski

przewodniczący

Sławomir Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku nasadzeń zastępczych przy usuwaniu drzew, wymogów formalnych uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych oraz zakresu kontroli instancyjnej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów ustawy o ochronie przyrody i procedury sądowoadministracyjnej, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie w innych dziedzinach prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne uzasadnienie decyzji administracyjnych i wyroków sądowych, a także jak skomplikowane mogą być kwestie związane z ochroną przyrody i kompensacją przyrodniczą.

Nawet w sprawach o drzewa liczy się precyzja: NSA koryguje błędy WSA w uzasadnieniu wyroku.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst