III OSK 1401/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-12
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznadostęp do informacjiRzecznik Praw Pacjentaopinie lekarskieochrona danych osobowychpostępowanie administracyjnesądy administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie o udostępnienie opinii wewnętrznego konsultanta Rzecznika Praw Pacjenta, uznając ją za informację niepubliczną.

Spółka domagała się udostępnienia opinii wewnętrznego konsultanta Rzecznika Praw Pacjenta oraz danych autora tej opinii, twierdząc, że stanowi to informację publiczną. Rzecznik odmówił, uznając wniosek za dotyczący sfery prywatnej. WSA oddalił skargę na bezczynność organu. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że opinia dotycząca konkretnego przypadku medycznego pacjenta oraz dane osobowe konsultanta nie są informacją publiczną.

Spółka złożyła wniosek o udostępnienie pełnej wersji opinii wewnętrznego konsultanta Rzecznika Praw Pacjenta, na której oparto rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie, a także danych osobowych autora opinii i numeru jego prawa wykonywania zawodu. Rzecznik Praw Pacjenta odmówił, uznając, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej, a jedynie sfery prywatnej i danych 'ad personam'. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na bezczynność Rzecznika, stwierdzając, że opinia konsultanta, dotycząca konkretnego przypadku medycznego, nie stanowi dokumentu urzędowego ani innych danych publicznych, a ma charakter prywatny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, podzielił stanowisko WSA i oddalił skargę. Sąd podkreślił, że opinia dotycząca konkretnego przypadku medycznego pacjenta nie jest informacją publiczną, ponieważ nie dotyczy spraw publicznych ani sposobu działania organu czy wydatkowania środków publicznych. Również dane osobowe konsultanta nie podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. NSA oddalił również wniosek Rzecznika o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona przez piastuna organu, a nie profesjonalnego pełnomocnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opinia taka oraz dane osobowe konsultanta nie stanowią informacji publicznej.

Uzasadnienie

Opinia konsultanta dotycząca konkretnego przypadku medycznego pacjenta ma charakter prywatny i nie dotyczy spraw publicznych ani sposobu działania organu. Dane osobowe konsultanta również nie podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

ustawa o prawach pacjenta art. 50 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

ustawa o prawach pacjenta art. 52 § ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

ustawa o prawach pacjenta art. 35 § ust. 1 pkt 2 i ust. 4

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia wewnętrznego konsultanta Rzecznika Praw Pacjenta dotycząca konkretnego przypadku medycznego pacjenta nie stanowi informacji publicznej. Dane osobowe autora opinii (konsultanta) nie stanowią informacji publicznej. Rzecznik Praw Pacjenta nie pozostaje w bezczynności, odmawiając udostępnienia informacji, która nie jest informacją publiczną.

Odrzucone argumenty

Opinia wewnętrznego konsultanta stanowi informację publiczną, ponieważ została wytworzona na wniosek organu, jest w jego posiadaniu i dotyczy działalności organu. Dane osobowe autora opinii stanowią informację publiczną, jako informacje o działalności organu. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie dokonując wnikliwej oceny charakteru opinii i roli w postępowaniu. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów skarżącego. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie przeprowadzając dowodu z opinii lub nie odnosząc się do jej treści.

Godne uwagi sformułowania

opinie i ekspertyzy, służące gromadzeniu informacji, które w przyszłości mogą zostać wykorzystane w procesie decyzyjnym nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej informacja ta dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

sędzia

Hanna Knysiak-Sudyka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że opinie konsultantów wewnętrznych w sprawach indywidualnych pacjentów oraz dane osobowe tych konsultantów nie są informacją publiczną, nawet jeśli powstały w ramach postępowania prowadzonego przez Rzecznika Praw Pacjenta."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji opinii konsultanta wewnętrznego w ramach postępowania Rzecznika Praw Pacjenta. Interpretacja może być różna dla innych rodzajów opinii lub dokumentów wewnętrznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej, co jest tematem często pojawiającym się w praktyce prawniczej i budzącym zainteresowanie. Wyjaśnia granice między informacją publiczną a prywatną w kontekście opinii medycznych.

Czy opinia lekarza w sprawie pacjenta to informacja publiczna? NSA wyjaśnia granice dostępu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1401/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Hanna Knysiak - Sudyka
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 305/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 305/23 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. [...] na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 305/23, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. [...] na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Wnioskiem z dnia 14 marca 2023 r. [...] Sp. z o.o. [...] zwrócił się do Rzecznika Praw Pacjenta z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1) pełnej wersji opinii wewnętrznego konsultanta Biura Rzecznika Praw Pacjenta, na której oparto rozstrzygnięcie w sprawie [...];
2) ujawnienie danych osobowych autora ww. opinii oraz numeru jego prawa wykonywania zawodu.
W odpowiedzi Rzecznik Praw Pacjenta, pismem z dnia 20 marca 2014 r., odmówił udzielenia żądanej informacji argumentując, iż "zapytanie" w nim zawarte nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej, gdyż stanowi wniosek o informacje "ad personam". Z tych względów Rzecznik uznał, iż nie jest obowiązany do udostępnienia żądanych informacji. Organ wyjaśnił, że w sprawie [...] pismem z dnia 1 lutego 2023 r., zgodnie z przepisami ustawy, Rzecznik poinformował podmiot leczniczy o stwierdzeniu naruszenia praw indywidualnego pacjenta. Przy czym zwrócił uwagę, że podmiot leczniczy otrzymuje tylko końcową informację o wynikach postępowania (stwierdzenie) i może zająć w stosunku do niej stanowisko. Zdaniem organu, wniosek nie ma na celu uzyskania informacji o sprawach publicznych, ale o skonkretyzowanej sprawie administracyjnej, której wynikiem podmiot leczniczy jest zainteresowany (w związku z naruszeniem praw pacjenta istnieje możliwość orzeczenia zadośćuczynienia na drodze cywilnej za stwierdzenie naruszenia prawa pacjenta). Opinia medyczna zaś dotyczy stanu faktycznego, o którym podmiot leczniczy wiedzę już posiada, gdyż ma dostęp do dokumentacji medycznej swojego pacjenta. Podmiot leczniczy nie był stroną tego postępowania. Organ uznał, że zapytanie wnioskodawcy ma na celu obejście przepisów prawa.
Pismem z dnia 9 maja 2023 r. wnioskodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w zakresie rozpatrzenie wniosku z dnia 14 marca 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uznał, że skarga nie jest zasadna.
Sąd I instancji podniósł, że z wyjaśnień stron wynika, że opinia medycznego konsultanta wewnętrznego z dnia 3 stycznia 2023 r. sporządzona w sprawie [...] została wytworzona w toku prowadzonego przez Rzecznika Praw Pacjenta postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2023 r., poz. 1545 ze zm., dalej "ustawa o prawach pacjenta") Rzecznik wszczyna postępowanie wyjaśniające, jeżeli poweźmie wiadomość co najmniej uprawdopodabniającą naruszenie praw pacjenta. W toku takiego postępowania Rzecznik może zlecać sporządzanie ekspertyz i opinii (art. 52 ust. 1 pkt 4 ustawy o prawach pacjenta). Opinia konsultanta wewnętrznego dotyczy konkretnego przypadku medycznego. Zawiera przedstawienie aktualnego stanu wiedzy medycznej w zakresie tego przypadku, jego opis oraz ocenę działań diagnostycznych i leczniczych prowadzonych w tym przypadku.
W ocenie WSA w Warszawie, opinia ta nie stanowi informacji publicznej, ponieważ nie jest dokumentem urzędowym w myśl art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej "u.d.i.p."). Zawiera ona oświadczenie wiedzy, jednakże nie została sporządzona przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. Tymczasem w doktrynie wskazuje się, że charakteru dokumentu urzędowego nie posiadają w szczególności dokumenty wydane przez osoby pełniące funkcje eksperckie lub udzielające niewiążących prawnie opinii czy analiz (zob. T. R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie informacji publicznej, Warszawa 2002, s. 144). Opinii nie można także uznać za inne dane publiczne określone w art. art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Nie jest to stanowisko w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu Karnego bądź treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit b i c u.d.i.p.). Nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne, przy czym dokumenty te muszą dotyczyć sprawy publicznej. Niewątpliwie objęta wnioskiem opinia została przygotowana przez konsultanta wewnętrznego w ramach prowadzonego przez Rzecznika Praw Pacjenta postępowania wyjaśniającego, jednakże opinia ta dotyczy konkretnego przypadku medycznego związanego z konkretnym pacjentem i w związku z tym nie zawiera żadnych danych publicznych, a tylko przedstawienie stanu wiedzy medycznej w określonym zakresie, opis konkretnego przypadku oraz opis i ocenę działań diagnostycznych i leczniczych prowadzonych w tym przypadku, a więc dotyczącym indywidualnego pacjenta. To zaś powoduje, że opinia ta nie dotyczy spraw publicznych ani też nie stanowi stanowiska w sprawach publicznych. Wręcz przeciwnie, treść tejże opinii i jej przedmiot powodują, że ma ona charakter całkowicie prywatny. Nadto Sąd pierwszej instancji przypomniał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że organom władzy publicznej niezbędna jest możliwość podejmowania decyzji dopiero po zebraniu zasobu niezbędnych informacji i uzgodnieniu stanowisk. Dlatego od dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. odróżnia się dokumenty wewnętrzne służące wprawdzie realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nie przesądzające o kierunku działania organu. Dokumentami wewnętrznymi są dokumenty, które organ wytworzył, lub które powstały na jego zlecenie, które służą gromadzeniu i wymianie informacji oraz uzgadnianiu stanowisk i poglądów, jednak nie są wiążące dla organu i służą wypracowaniu ostatecznej decyzji lub stanowiska organu. Charakter taki mają również opinie i ekspertyzy, służące gromadzeniu informacji, które w przyszłości mogą zostać wykorzystane w procesie decyzyjnym. W ocenie WSA w Warszawie, taki właśnie charakter ma wnioskowana opinia, która nie przesądza o kierunkach działania organu. Dopiero podjęte na podstawie tej opinii rozstrzygnięcia bądź wystąpienia będą niewątpliwie stanowiły informację publiczną. Tak więc, gdy wnioskowana opinia nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, to również informacja o tym kto sporządził tę opinię nie ma takiego charakteru a zatem właściwą formą odniesienia się do wniosku jest pismo organu zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów ustawy, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Organ nie pozostaje zatem w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 14 marca 2023 r.
W dniu 25 marca 2024 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiodła [...] Sp. z o.o. [...], zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. oraz w zw. z art. 50 ust. 1 oraz art. 52 ust. 2 pkt 4 ustawy o prawach pacjenta, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że opinia wewnętrznego konsultanta Biura Rzecznika Praw Pacjenta nie stanowi informacji publicznej, gdyż nie jest dokumentem urzędowym, nie można jej uznać za "inne dane publiczne", ani też nie stanowi stanowiska w sprawach publicznych, podczas gdy zakres pojęcia informacji publicznej został określony szeroko - zakres przedmiotowy informacji publicznej został w art. 6 u.d.i.p. określony przykładowo, a nie wyczerpująco, a nadto sporna opinia została wytworzona na wniosek Rzecznika Praw Pacjenta w ramach prowadzonego przez niego postępowania wyjaśniającego, jest w jego posiadaniu oraz została przygotowana przez konsultanta wojewódzkiego i zrealizowana ze środków publicznych;
2. art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i.p. w zw. z art. 50 ust. 1, art. 52 ust. 2 pkt 4 i art. 53 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o prawach pacjenta, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że opinia konsultanta wewnętrznego jest dokumentem wewnętrznym nie przesądzającym o kierunku działania organu oraz nie stanowiącym stanowiska w sprawach publicznych, lecz ze względu na to, że dotyczy konkretnego przypadku medycznego, związanego z konkretnym pacjentem i zawiera opis i ocenę działań diagnostycznych i leczniczych prowadzonych w tym przypadku, nie dotyczy ona spraw publicznych, ani też nie stanowi stanowiska w sprawach publicznych, gdy tymczasem stwierdzając naruszenie praw pacjenta Rzecznik Praw Pacjenta może zobowiązać podmiot leczniczy do realizacji zaleceń odnoszących się do diagnostyki i leczenia innych pacjentów, a także może żądać wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub zastosowania sankcji służbowych;
3. art. 141 §4 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu i niedokonaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnikliwej, wszechstronnej oceny charakteru opinii konsultanta i roli tej opinii w wydaniu na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o prawach pacjenta, stwierdzenia naruszenia praw pacjenta, w szczególności pominięcie, iż stwierdzając naruszenie praw pacjenta Rzecznik Praw Pacjenta może zawrzeć zalecenia wiążące podmiot leczniczy odnoszące się do diagnostyki i leczenia innych pacjentów;
4. art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na pominięciu w uzasadnieniu wyroku odniesienia się do twierdzeń skarżącego, iż dane osobowe autora opinii - konsultanta oraz numer jego prawa wykonywania zawodu stanowią informację publiczną, bowiem są to informacje o działalności organu, który się tą opinią posługuje. Konsekwencją wskazanych uchybień jest utrudnienie kontroli instancyjnej, poprzez uniemożliwienie ustalenia jednoznacznych przesłanek, jakimi kierował Sąd wydając wyrok;
5. art. 106 § 3 oraz art. § 4 P.p.s.a., polegające na jego niezastosowaniu i nieprzeprowadzeniu dowodu z dokumentu w postaci opinii stanowiącej przedmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej na okoliczność czy w istocie zawiera ona wyłącznie - jak twierdził Rzecznik Praw Pacjenta - oświadczenia o charakterze indywidualnym, czy też są w niej zawarte informacje wypełniające kryteria danych publicznych, w szczególności, czy zawarte są w niej zalecenia co do postępowania leczniczego wobec pacjentów, ewentualnie - jeśli dowód ten został przeprowadzony - naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu do treści tej opinii.
- a w konsekwencji niezastosowanie przepisu art. 149 § 1 oraz § 1a P.p.s.a. i oddalenie skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rzecznik Praw Pacjenta wniósł o jej oddalenie jako całkowicie niezasadnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.
Dokonując takiej oceny Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż tylko w przypadku prawidłowo przeprowadzonego postępowania przez Sąd I instancji, możliwe było wydanie zaskarżonego wyroku.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. dotyczący ich niezastosowania i niedokonania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wnikliwej, wszechstronnej oceny charakteru opinii konsultanta i roli tej opinii w wydaniu, na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o prawach pacjenta, i z jednoczesnym nieodniesieniem się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze jest bezzasadny.
Przypomnieć bowiem należy, że uzasadnienie sporządzone z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy tylko w przypadku, jeżeli zawarta w nim ocena prawna (art. 153 P.p.s.a.) miałaby pierwszoplanowe znaczenie dla wadliwego, końcowego załatwienia sprawy. Zatem błędne uzasadnienie orzeczenia stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jeżeli prowadzi do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy. W tym kierunku idzie zdecydowana większość orzeczeń NSA. Zauważa się przede wszystkim, że jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, a więc sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, to niemniej tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa - wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., II FSK 325/05, LEX nr 177476. Można w nim przy tym znaleźć liczne przykłady wad uzasadnienia, polegające na naruszeniu art. 141 § 4, które mogą stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. I tak w wyroku NSA z 7 marca 2006 r., I OSK 990/05 stwierdzono, że takim naruszeniem może być brak uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, jak i przypadek, gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Z kolei w wyroku NSA z 14 marca 2006 r., I OSK 1032/05 za taką wadę uzasadnienia uznano naruszenie obowiązku wskazania przyczyn, z powodu których sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom, w oparciu o które organy administracji przyjęły okoliczności, stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji. W szczególności za wadę uzasadnienia orzeczenia, skutkującą uwzględnieniem skargi kasacyjnej, należy uznać nieustosunkownie się w nim do zarzutów podniesionych w skardze lub w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, których trafność zobowiązywałaby sąd do uwzględnienia skargi. Przykładowo, skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a w uzasadnieniu wyroku nie ma rozważań świadczących o tym, że sąd rozpoznał ten zarzut - por. szerzej wyrok NSA z 18 maja 2011 r., I OSK 1323/10. Uogólniając należy stwierdzić, że do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Zatem - co do zasady - lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji także wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, może być naruszeniem komentowanego przepisu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Takich wadliwości nie ma w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ponieważ zawiera ono wszystkie obligatoryjne elementy treści wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a., a zawarty w nim wywód prawny pozwala na jednoznaczną ocenę w toku kontroli instancyjnej, jakie znaczenie normy prawnej wynikającej z art. 1 ust. 1 w zw. art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 50 ust. 1, art. 52 ust. 2 pkt 4, art. 35 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o prawach pacjent przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, i co zatem stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej.
Oceniając zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. oraz art. § 4 P.p.s.a przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle przytoczonego już art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Tymczasem podniesiony zarzut jest błędnie sformułowany, ponieważ skarżący kasacyjnie wiąże naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a. z nie znanym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi § 4, który to przepis nie istnieje, co nawet po lekturze uzasadnienia skargi kasacyjnej powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zrekonstruować na czym w istocie polega zarzut skargi kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego sprowadzają się do zakwestionowania poglądu Sądu pierwszej instancji uznającego, że żądane przez skarżącą kasacyjnie dane w postaci pełnej wersji opinii wewnętrznego konsultanta Biura Rzecznika Praw Pacjenta, na której oparto rozstrzygnięcie w sprawie [...] oraz danych osobowych autora tej opinii jak i numeru jego prawa wykonywania zawodu nie stanowią informacji publicznej. W tym zakresie Naczelny sąd Administracyjny podziela w pełni stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt I OSK 446/18, w którym wskazano, że przygotowana przez eksperta w ramach jego ustawowych kompetencji na wniosek Rzecznika Praw Pacjenta w ramach prowadzonego przez niego postępowania wyjaśniającego opinia nie stanowi informacji publicznej, ponieważ "istotny jest jednak przedmiot i treść tejże opinii. Opinia ta dotyczy konkretnego przypadku medycznego związanego z konkretnym pacjentem i nie zawiera żadnych danych publicznych, a tylko przedstawienie stanu wiedzy medycznej w określonym zakresie (opis konkretnego przypadku oraz opis i ocenę działań diagnostycznych i leczniczych prowadzonych w tym przypadku). To zaś powoduje, że opinia ta nie dotyczy spraw publicznych ani też nie stanowi stanowiska w sprawach publicznych. Wręcz przeciwnie, treść tejże opinii i jej przedmiot powodują, że ma ona charakter całkowicie prywatny". Cechą informacji publicznej jest, że dotyczy ona zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. "spraw publicznych", a więc takich, które dotyczą szeroko pojętej sfery działania Państwa. Tymczasem opinia wydana w postępowaniu, o którym mowa w art. 50 ustawy o prawach pacjenta dotyczy ściśle określonego przypadku naruszenia uprawień jednostkowych konkretnego pacjenta. Nie dotyczy zatem wykonywania powierzonych kompetencji przez organ jakim jest Rzecznik Prawa Pacjenta czy też sposobu wydatkowania przez niego środków publicznych. Nadto, jak słusznie podkreślono w zaskarżonym wyroku, pytanie dotyczące danych osobowych eksperta jest pytaniem o informację dotyczącą sfery ad personam, co jak wynika z ustalonego już orzecznictwa sądów administracyjnym oznacza, że nie mieści się ono w pojęciu informacji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10; z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3429/18; z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2710/17; z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2434/16; z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1586/16; z dnia 19 grudnia 2017 r., I OSK 1380/17 i z dnia 25 października 2024 r., sygn. akt III OSK 573/23).
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 2 wyroku oddalił wniosek Rzecznika Praw Pacjenta zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, bowiem zwrot kosztów postępowania kasacyjnego związany ze sporządzeniem i wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną dotyczy wyłącznie przypadku, w którym tego rodzaju pismo sporządził profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy – art. 175 P.p.s.a.) oraz wniósł je w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej (art. 179 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną sporządził i podpisał piastun organu. Pismo to nie mogło zatem stanowić podstawy do zwrotu na rzecz Rzecznika Praw Pacjenta kosztów postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI