III OSK 1357/23

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej Z.D. i M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 2193/22 w sprawie ze skargi Z. D. i M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 września 2022 r., nr KOA 2779/Oś/20 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie oddalił skargę skarżących na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 7 września 2022 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wnieśli skarżący. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że wnoszą o wstrzymanie wykonania skarżonej w niniejszej sprawie decyzji powodującej po ich stronie obowiązek zapłaty kwoty 172 949 zł wraz z odsetkami. Podkreślili, że wykonanie decyzji określającej obowiązek zapłaty ww. znacznej kwoty, skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia im znacznej szkody majątkowej. Stwierdzili, że nie posiadają środków pieniężnych do zapłaty tak wysokiej kwoty. W stanie faktycznym sprawy, zarówno sytuacja finansowa skarżących, jak również sama okoliczność obciążenia ich zobowiązaniem o znacznej wysokości, uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W przypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, która powinna zostać uchylona w całości, skarżący niewątpliwie poniosą znaczną szkodę majątkową. Co więcej, wszczęta egzekucja mogłaby wyrządzić im trudne do odwrócenia skutki, z uwagi na brak środków pieniężnych do zapłaty ww. kwoty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; zwanej dalej "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Z powyższego wynika, że strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody.

Z kolei zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do zmiany zapadłego w sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy. Również i w tym przypadku sąd drugiej instancji orzeka na podstawie okoliczności przytoczonych we wniosku, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności stanowiących podstawę do zmiany prawomocnego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy.

W okolicznościach niniejszej sprawy postanowieniem z 12 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jako przyczynę odmownego rozpoznania wniosku sąd ten podał dwie kwestie. Po pierwsze zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem nienadającym się do wykonania - decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nie wywołuje bowiem żadnych skutków w obrocie prawnym, pozostawiając stan spraw takim, jakim był on przed jej wydaniem, ewentualne wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności nie miałoby żadnego wpływu na byt, a tym samym ewentualną egzekucję, decyzji dotyczących wymierzenia opłaty. Po drugie podniósł, że nawet gdyby skarżący skierowali swój wniosek wobec decyzji SKO w Warszawie z 26 kwietnia 2019 r. lub decyzji Marszałka z 20 grudnia 2016 r., niemożliwym byłoby jego uwzględnienie w przedstawionym kształcie, bowiem w treści wniosku nie uprawdopodobniono w żaden sposób, że wykonanie decyzji może spowodować skutki określone w ww. przepisie - uzasadnienie wniosku nie przedstawia żadnych informacji ani żadnej dokumentacji dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej skarżących, w związku z czym brak jest obiektywnych przesłanek i faktów pozwalających na przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji w istocie spowodowałoby wystąpienie znacznej szkody.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należało, że rozpoznawany wniosek nie dawał podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 stycznia 2023 r., z uwagi na brak wykazania, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasowej. Podobnie, jak na wcześniejszym etapie postępowania, skarżący po pierwsze skierowali wniosek o wstrzymanie wykonania do zaskarżonej decyzji, a więc aktualne pozostają wyżej przedstawione wywody sądu pierwszej instancji o tym, że decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nie wywołuje żadnych skutków w obrocie prawnym i nie nadaje się do wykonania - wprawdzie dopuszcza się w orzecznictwie wstrzymanie wykonania tego typu decyzji, to uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy. Po drugie, co przesądza o bezskuteczności przedmiotowego wniosku, skarżący ograniczyli uzasadnienie wniosku o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 stycznia 2023 r. do ogólnikowego stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia im znacznej szkody majątkowej - stwierdzili, że nie posiadają środków pieniężnych do zapłaty tak wysokiej kwoty. Niestety skarżący w żaden sposób nawet nie opisali swojej sytuacji majątkowej. Nie przedstawili też żadnych dokumentów świadczących o tym jakim majątkiem dysponują i czy faktycznie zapłata kwoty 172 949 zł może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Powyższe braki przedmiotowego wniosku w istocie uniemożliwiły Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jego merytoryczne rozpoznanie.

Wskazując na powyższe, wobec ponownego braku uprawdopodobnienia przez skarżących przyczyn wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzić należało, że nie było podstaw w okolicznościach rozpoznawanej sprawy do zmiany zapadłego w sprawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a.

W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., oddalił rozpoznawany wniosek.