III OSK 132/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. w Ł. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej za zniszczenie trzech drzew gatunku głóg dwuszyjkowy poprzez nadmierne przycięcie gałęzi. Sąd pierwszej instancji uznał, że doszło do zniszczenia drzew, ponieważ usunięto ponad 50% ich koron, co wykracza poza dopuszczalne zabiegi pielęgnacyjne (art. 87a ust. 2 i 5 ustawy o ochronie przyrody). Sąd odrzucił argumenty skarżącego o stanie wyższej konieczności oraz o tym, że zabieg miał charakter pielęgnacyjny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że nadmierne przycięcie gałęzi, nawet jeśli pracownik skarżącego dokonał go w celu usunięcia gałęzi suchych lub ze względów estetycznych, stanowi zniszczenie drzewa, a nie zabieg pielęgnacyjny. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując na wadliwość ich sformułowania oraz brak podstaw do prowadzenia dalszych dowodów, takich jak opinia biegłego. Sąd uznał, że nie zaistniał stan wyższej konieczności, a obawy skarżącego o bezpieczeństwo związane z silnym wiatrem nie usprawiedliwiały zniszczenia drzew. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zniszczenia drzew, zabiegów pielęgnacyjnych oraz stanu wyższej konieczności w kontekście ustawy o ochronie przyrody. Potwierdzenie związania sądu granicami skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o ochronie przyrody i ich stosowania w konkretnym stanie faktycznym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy nadmierne przycięcie gałęzi drzewa, przekraczające 50% korony, stanowi jego zniszczenie w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody, nawet jeśli miało na celu zabiegi pielęgnacyjne lub usunięcie zagrożenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, usunięcie ponad 50% korony drzewa, które rozwinęła się w całym okresie jego rozwoju, w celu innym niż określony w art. 87a ust. 2 u.o.p., stanowi zniszczenie drzewa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że usunięcie prawie wszystkich gałęzi drzewa, nawet jeśli pracownik skarżącego dokonał tego w celu usunięcia gałęzi suchych lub ze względów estetycznych, wykracza poza dopuszczalne zabiegi pielęgnacyjne i stanowi zniszczenie drzewa. Kluczowe jest, że usunięto ponad 50% korony rozwijającej się przez cały okres życia drzewa, a nie tylko tej istniejącej w momencie zabiegu.
Czy obawa przed połamanymi gałęziami drzew podczas silnego wiatru może stanowić stan wyższej konieczności uzasadniający ich zniszczenie i zwalniający z odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obawa przed możliwymi skutkami połamania gałęzi przez wiatr nie spełnia przesłanki stanu wyższej konieczności, jeśli nie stanowi nagłego i poważnego zagrożenia dla dóbr prawnych o wyższej wartości.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że stan wyższej konieczności wymaga nagłego i poważnego zagrożenia dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa. Subiektywne przekonanie o niebezpieczeństwie związanym z wiatrem, bez dowodów na naruszenie stabilności drzew lub inne poważne zagrożenie, nie uzasadnia zniszczenia drzew. Ponadto, działania zaplanowane nie mogą być uznane za stan wyższej konieczności.
Czy sąd administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i czy może samodzielnie konkretyzować zarzuty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i rozpoznaje sprawę w ich ramach, nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Nie jest upoważniony do samodzielnego uzupełniania lub konkretyzowania zarzutów przedstawionych przez stronę.
Czy wadliwie sformułowane zarzuty procesowe, w tym powołanie nieistniejących przepisów lub jednostek redakcyjnych, mogą być skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwie sformułowane zarzuty procesowe, które nie wskazują prawidłowo przepisów lub ich jednostek redakcyjnych, nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Uzasadnienie
NSA wskazał na błędy w sformułowaniu zarzutów procesowych skarżącego, w tym powołanie nieistniejącego art. 138 § 2 p.p.s.a. oraz nieprecyzyjne wskazanie jednostek redakcyjnych art. 151a p.p.s.a. Sąd uznał, że takie zarzuty, nawet po próbie ich interpretacji, nie mogłyby być skuteczne, zwłaszcza gdy powiązano je z normami o charakterze wynikowym.
Przepisy (17)
Główne
u.o.p. art. 87a § ust. 5
Ustawa o ochronie przyrody
Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w art. 87a ust. 2 u.o.p., stanowi zniszczenie drzewa.
u.o.p.
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Podstawa prawna sprawy dotyczącej kary pieniężnej za zniszczenie drzew.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.o.p. art. 87a § ust. 2
Ustawa o ochronie przyrody
Prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa.
u.o.p. art. 87a § ust. 4
Ustawa o ochronie przyrody
Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w art. 87a ust. 2 u.o.p., stanowi uszkodzenie drzewa.
u.o.p. art. 89 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Dotyczy kary pieniężnej za zniszczenie drzew.
u.o.p. art. 89 § ust. 7
Ustawa o ochronie przyrody
W przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie własnego przekonania.
p.p.s.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151a § § 1-3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie sprzeciwu od tzw. decyzji kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadmierne przycięcie gałęzi drzewa (ponad 50% korony) stanowi zniszczenie, a nie zabieg pielęgnacyjny. • Nie zaistniał stan wyższej konieczności uzasadniający zniszczenie drzew. • Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów. • Wadliwie sformułowane zarzuty procesowe są nieskuteczne.
Odrzucone argumenty
Zabieg miał charakter pielęgnacyjny. • Istniał stan wyższej konieczności (obawa przed silnym wiatrem). • Należało przeprowadzić dowód z opinii biegłego dendrologa. • Należało przesłuchać świadków. • Organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego. • Zastosowanie art. 151a w zw. z art. 138 § 2 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Usunięcie ponad 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w art. 87a ust. 2 u.o.p., stanowi zniszczenie drzewa. • Stan wyższej konieczności to zaistnienie nagłej, niespodziewanej, niedającej się przewidzieć sytuacji, w której zniszczenie drzew jest jedyną możliwością usunięcia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu i życiu czy też mieniu. • Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Pauter
członek
Teresa Zyglewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zniszczenia drzew, zabiegów pielęgnacyjnych oraz stanu wyższej konieczności w kontekście ustawy o ochronie przyrody. Potwierdzenie związania sądu granicami skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o ochronie przyrody i ich stosowania w konkretnym stanie faktycznym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przycinania drzew i kar za ich niszczenie, z ciekawą interpretacją pojęcia 'zniszczenia' oraz 'stanu wyższej konieczności'.
“Czy przycięcie drzewa to pielęgnacja, czy zniszczenie? NSA wyjaśnia, kiedy grozi za to kara.”
Dane finansowe
WPS: 77 860 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.