III OSK 1278/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, potwierdzając możliwość realizacji farmy fotowoltaicznej na terenie parku krajobrazowego, jeśli spełnione są przesłanki z art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA uchylającego decyzję odmawiającą zgody na realizację farmy fotowoltaicznej na terenie K. Parku Krajobrazowego. SKO argumentowało, że ustawa o ochronie przyrody zakazuje takich inwestycji na terenie parku, a wyjątek z art. 17 ust. 3 nie ma zastosowania, jeśli nie jest powtórzony w uchwale Sejmiku. NSA oddalił skargę, podkreślając prymat ustawy nad aktem niższego rzędu i możliwość zastosowania wyjątku, jeśli raport oceny oddziaływania na środowisko wykaże brak negatywnego wpływu.
Przedmiotem skargi kasacyjnej było orzeczenie WSA w Gdańsku, które uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy farmy fotowoltaicznej na terenie K. Parku Krajobrazowego. SKO argumentowało, że realizacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jest zakazana na terenie parku, a wyjątek przewidziany w art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody nie ma zastosowania, ponieważ nie został powtórzony w uchwale Sejmiku Województwa Pomorskiego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zastosował prawo materialne. Sąd podkreślił konstytucyjną hierarchię źródeł prawa, zgodnie z którą ustawa ma pierwszeństwo przed aktem niższego rzędu (uchwałą Sejmiku). Oznacza to, że wyjątek od zakazu, o którym mowa w art. 17 ust. 3 ustawy, może być stosowany nawet jeśli nie został powtórzony w uchwale lokalnej. NSA zaznaczył, że kluczowe jest wykazanie w raporcie o oddziaływaniu na środowisko braku negatywnego wpływu przedsięwzięcia na przyrodę i krajobraz parku, a także możliwość zastosowania działań minimalizujących lub kompensujących ewentualne negatywne skutki. Sąd uznał, że SKO bezzasadnie pominęło unormowanie ustawowe i błędnie zinterpretowało pojęcie "braku niekorzystnego wpływu", nie opierając swojej oceny na wystarczających dowodach specjalistycznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wyjątek ten może być stosowany, ponieważ ustawa ma pierwszeństwo przed aktem niższego rzędu, a brak powtórzenia w uchwale nie wyłącza możliwości zastosowania przepisu ustawowego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił konstytucyjną hierarchię źródeł prawa, zgodnie z którą ustawa ma pierwszeństwo przed aktem niższego rzędu. Brak powtórzenia przepisu ustawowego w uchwale Sejmiku nie oznacza, że przepis ten nie obowiązuje i nie może być stosowany.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.o.p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. Prawo o ochronie przyrody
Statuuje zakaz realizacji na terenie parku krajobrazowego przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
u.o.p. art. 17 § 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. Prawo o ochronie przyrody
Wprowadza możliwość odstępstwa od zakazu z ust. 1, jeśli raport o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowy i wykazano brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.o.o.ś.
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Definiuje przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia decyzji lub postanowienia organu.
Konstytucja RP art. 87 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Hierarchia źródeł prawa powszechnie obowiązującego.
Konstytucja RP art. 92 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Hierarchia źródeł prawa powszechnie obowiązującego.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prymat ustawy o ochronie przyrody nad uchwałą Sejmiku Województwa w kwestii stosowania wyjątku od zakazu realizacji przedsięwzięć na terenie parku krajobrazowego. Możliwość zastosowania art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, jeśli raport oceny oddziaływania na środowisko wykaże brak negatywnego wpływu, nawet jeśli uchwała Sejmiku nie zawiera takiego wyjątku. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Odrzucone argumenty
Argumentacja SKO o braku możliwości zastosowania wyjątku z art. 17 ust. 3 u.o.p. z powodu jego braku w uchwale Sejmiku. Argumentacja SKO o konieczności braku jakiegokolwiek negatywnego wpływu na środowisko, bez uwzględnienia działań minimalizujących i kompensujących. Zarzuty SKO dotyczące naruszenia przez WSA zasady dwuinstancyjności i ograniczenia kompetencji organu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
Konstytucyjna hierarchiczność źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej lex superior derogat legi inferiori Wykonawczy charakter przepisu uchwały sejmiku województwa wobec ustawy nie może bowiem odmiennie normować kwestii uregulowanych w ustawie Raport jest dokumentem umożliwiającym analizę kryteriów wskazanych w art. 62 ust. 1 u.o.o.ś. Sąd kontroluje tylko ustalenia faktyczne dokonane w tym zakresie przez właściwe organy na podstawie kryterium legalności
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Sławomir Pauter
sprawozdawca
Jerzy Stelmasiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady pierwszeństwa ustawy nad aktem prawa miejscowego w zakresie ochrony środowiska, stosowanie wyjątku od zakazu realizacji inwestycji na terenach chronionych, zakres kontroli sądowej nad raportami środowiskowymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy farmy fotowoltaicznej na terenie parku krajobrazowego i interpretacji konkretnych przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz uchwały Sejmiku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem energetyki odnawialnej a ochroną cennych przyrodniczo terenów, co jest aktualnym i ważnym tematem. Wyjaśnia zasady stosowania prawa ochrony środowiska.
“Farma fotowoltaiczna na chronionym terenie? NSA rozstrzyga kluczowy spór o priorytety.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1278/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak Piotr Korzeniowski /przewodniczący/ Sławomir Pauter /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Ochrona przyrody Sygn. powiązane II SA/Gd 735/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-03-08 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 735/22 w sprawie ze skargi P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2022 r. nr SKO Gd/1070/22 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 735/22, którym po rozpatrzeniu skargi w/w spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2022 r., nr SKO Gd/1070/22 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uchylono zaskarżoną decyzję oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej P. Spółki z o. o. z siedzibą w W. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskiem złożonym 12 kwietnia 2021 r. P. spółka z o.o. w K. wystąpiła do Burmistrza K. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. budowa farmy fotowoltaicznej zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...] obr. B., gmina K. Łączna powierzchnia obu nieruchomości to 13,6ha, zaś planowana powierzchnia pod zabudowę to 5,09ha. Inwestycja obejmuje instalację 25 000 sztuk paneli o wysokości 4m każdy i łącznej mocy 10MW oraz 10 sztuk stacji transformatorowych wraz z niezbędną infrastrukturą. Wniosek wskazuje ponadto, iż zamierzenie to jest przedsięwzięciem opisanym w przepisie § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839). Postanowieniem z 2 czerwca 2021 r. organ I instancji stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...] obr. B. określając w nim zakres raportu. Postanowieniem z 19 sierpnia 2021 r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone do przedłożenia raportu. Przedmiotowy raport wnioskodawca złożył organowi I instancji w dniu 17 września 2021 r. Jednocześnie organ wystąpił o opinię w sprawie do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. Pierwszy z tych organów uzgodnił realizację przedsięwzięcia postanowieniem z 1 grudnia 2021 r., zaś drugi opinią z 26 października 2021 r. Organ I instancji w dniu 20 stycznia 2022 r. wydał decyzję określając środowiskowe warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, zawiadamiając społeczeństwo o fakcie jej wydania poprzez obwieszczenia. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli R.D. i L.D. oraz W.B. W uzasadnieniu decyzji Kolegium uznało, że inwestor w swoim wniosku prawidłowo zakwalifikował planowane przedsięwzięcie jako określone w przepisie § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) tj. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Nie budziło również wątpliwości Kolegium, że teren określony wnioskiem inwestora po pierwsze w całości znajduje się w granicach K. Parku Krajobrazowego, zaś po drugie łączny obszar wszystkich działek wskazanych we wniosku wynosi 13,6ha, z tego planowane przedsięwzięcie objąć ma 5,09ha. Planowane umiejscowienie przedsięwzięcia w granicach K. Parku Krajobrazowego zobowiązuje zarówno organ wydający decyzję środowiskową, jak i organy opiniujące przede wszystkim do oceny złożonego wniosku w kontekście możliwości realizacji i wpływu inwestycji na obszar podlegający ochronie przyrody. Przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 916) stanowią m.in., że chronioną formą przyrody są określone w art. 6 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody parki krajobrazowe. K. Park Krajobrazowy utworzony został na podstawie uchwały Nr 147A/II/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie K. Parku Krajobrazowego - zwanej dalej uchwałą. Zarówno w ustawie o ochronie przyrody, jak i w powyższej uchwale określone zostały zakazy obowiązujące na terenie parku. Zakazy te zostały sformułowane dla wykonania celów ochrony przyrody, które zostały opisane w art. 2 pkt 2 ustawy i § 2 w/w uchwały Sejmiku. Wśród szeregu zakazów, które mogą być wprowadzone na terenie parku krajobrazowego, strony odwołujące się wskazały na zakaz określony w art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, powtórzony w treści § 3 pkt 5 uchwały - czyli wykonywanie prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych. Zasadnym jest w tym miejscu wskazanie na podstawowy zakaz określony zarówno w treści art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, jak i przepisie § 3 pkt 1 uchwały, zgodnie z którym na terenie Parku wprowadza się zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 i Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 42, poz. 340 i Nr 84, poz. 700). Planowane przez inwestora przedsięwzięcie, jak już wcześniej Kolegium opisało, stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko - § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 r. Przedmiotowy zakaz lokalizowania na terenie chronionym przyrodniczo takich przedsięwzięć jest zasadą, od której ustawa o ochronie przyrody wprowadziła wyjątek (art. 17 ust. 3 - przyp. Kolegium). Zgodnie z tym przepisem zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego. Kolegium podkreśliło, iż obowiązująca uchwała w sprawie K. Parku Krajobrazowego nie zawiera w/w wyjątku od przedmiotowego zakazu. Skoro brak jest w treści obowiązującej uchwały Sejmiku ustawowego wyjątku od zakazu realizacji na terenie K. Parku Krajobrazowego opisanego we wniosku przedsięwzięcia, to zdaniem Kolegium nieuprawnione jest odwoływanie się do ustawowego wyjątku przy rozpatrywaniu złożonego wniosku zarówno przez organ I instancji, jak i organ opiniujący właściwy dla ochrony środowiska. W konsekwencji wskazany w treści przedłożonego Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - np. strona 28 załącznika nr 3 do raportu - ustawowy wyjątek od przedmiotowego zakazu nie może być stosowany w niniejszej sprawie z uwagi na to, że obowiązująca uchwała takiego wyjątku na terenie K. Parku Krajobrazowego nie wprowadza. Dopiero ewentualne wpisanie do treści obowiązującej uchwały Sejmiku odstępstwa od zakazu wynikającego z treści § 3 pkt 1, opisanego w art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, pozwalałoby na ustalanie w sprawie, czy przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu przedsięwzięcia na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego. W konsekwencji zdaniem Kolegium planowane przedsięwzięcie jako przedsięwzięcie opisane w treści § 3 pkt 1 w/w uchwały Sejmiku nie może być realizowane na terenie K. Parku Krajobrazowego, co uzasadnia odmowę ustalenia wnioskowanych środowiskowych uwarunkowań dla tego przedsięwzięcia. Ponadto Kolegium uznało, iż dokonana zarówno przez organ I instancji, jak i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku, ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym na cele ochrony przyrody obowiązujące na terenie K. Parku Krajobrazowego, pozwalająca na realizację planowanego przedsięwzięcia - w świetle treści przedłożonego raportu, w szczególności treści załącznika nr 3 pn. Inwentaryzacja przyrodnicza - jest nieuprawniona. Po zabudowaniu powierzchni 5,09 ha panelami i związanym z tym zacienieniem części powierzchni oraz porośnięciu reszty powierzchni roślinnością można spodziewać się wzrostu atrakcyjności terenu dla płazów, przede wszystkim dla żaby trawnej oraz ropuchy szarej. Inwestycja w trakcie trzydziestoletniej eksploatacji może negatywnie wpływać natomiast na gady. Stanie się tak w wyniku zacienienia części powierzchni. Już tylko powyższe ustalenia organów, zdaniem Kolegium, wskazują na istotny wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko chronione przyrodniczo, w istocie różnorodnie wpływającego na teren chroniony przyrodniczo (np. poprzez wzrost liczebności płazów i zmniejszenie liczebności gadów). Taki wpływ nie może być uznany za neutralny w zakresie chronionego przyrodniczo obszaru. Jednym z celów utworzenia K. Parku Krajobrazowego jest utrzymanie naturalnej różnorodności fauny. Natomiast zarówno z treści przedłożonego raportu, jak i powyższych ustaleń organów planowana farma fotowoltaiczna będzie miała istotny wpływ na utrzymanie naturalnej różnorodności fauny, co więcej będzie istotnie wpływać na istniejącą różnorodność fauny. Również organy biorące udział w wydaniu decyzji środowiskowej nie uzasadniły swojego twierdzenia, dlaczego posadowienie przedsięwzięcia na terenie korytarza ekologicznego (KaszubyKPn-20B) będzie bez wpływu na ten korytarz. Określone w zaskarżonej decyzji działania minimalizujące negatywny wpływ planowanego przedsięwzięcia na chronione środowisko w istocie stanowią potwierdzenie istnienia tego wpływu i to negatywnego, jeżeli takie działania są konieczne i nakładane na inwestora. Kolegium uznało w konsekwencji, iż cele ochrony przyrody w niniejszej sprawie, wynikające z takiego, a nie innego umiejscowienia planowanego przedsięwzięcia, stoją w pierwszej kolejności przed celem odejścia od energii wytwarzanej z paliw kopalnych na rzecz pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych, które może odbywać się na innych terenach niż chronione przyrodniczo. Na terenie parku można lokalizować tylko takie inwestycje, które dla tego parku nie stwarzają zagrożenia wynikającego z działalności człowieka. Natomiast o niemożności zaakceptowania określonej inwestycji na terenie parku krajobrazowego przesądza brak możliwości pogodzenia tej inwestycji z funkcją ochronną otuliny, tak jak ma to miejsce w ocenianej sprawie. Same ustawowo określone cele parku krajobrazowego stanowią podstawę do formułowania ograniczeń w sferze wykonywania własności nieruchomości położonych na terenie parku, dla zapobieżenia zniweczenia celów jego założenia. Z akt sprawy natomiast wynika, że wnioskowany sposób zagospodarowania nieruchomości zniweczy cele parku krajobrazowego poprzez widoczny wpływ np. na liczebność występującej w nim fauny oraz na naturalną jej różnorodność. Zgodziło się Kolegium z poglądem stron, że planowana zmiana sposobu korzystania z terenu całkowicie zmieni jego otoczenie. Inwestycja będzie miała charakter dominujący nad wszystkim co funkcjonuje w okolicy, a jej oddziaływanie przez co najmniej 30 lat będzie ciągłe i trwałe. We wniesionej skardze, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy wnioskowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz, a zatem wnioskowanego przedsięwzięcia nie dotyczy zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy środowiskowej; b) § 3 pkt 1 uchwały Nr 147/VII/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie K. Parku Krajobrazowego poprzez błędną wykładnie dokonaną w oderwaniu od art. 17 ust 3 ustawy o ochronie przyrody, co doprowadziło do błędnego wniosku, że pomimo iż wnioskowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz, realizacja wnioskowanego może być objęta zakazem realizacji; c) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegającego na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i przyjęciu, że realizacja wnioskowanej inwestycji byłaby nie do pogodzenia z funkcją ochrony otuliny, podczas gdy wnioskowana inwestycja nie będzie negatywnie wpływać i nie spowoduje pogorszenia warunków środowiskowych, o czym świadczy pozytywna opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku; d) art. 7, w zw. z art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza faktu, iż w przypadku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz, nie obowiązuje zakaz realizacji inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd na wstępie stwierdził, że w niniejszej sprawie nie jest sporne, że przedsięwzięcie, które zamierza zrealizować skarżąca Spółka wymagało wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż zostało ono zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, tj. jako zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia (§ 3 ust. 1 pkt 54a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), dalej jako rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć. Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.u.i.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. W niniejszej zaś sprawie uwzględnienie powyższych elementów procedury środowiskowej doprowadziło organ I instancji do wniosku, że planowane przedsięwzięcie nie narusza prawa w sposób, który uniemożliwia ustalenie środowiskowych warunków jego realizacji. Odmiennie stanowisko zajął organ odwoławczy, który zakwestionował odwołanie się przez organ I instancji oraz Dyrektora RDOŚ do ustawowego wyjątku co do możliwości realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia na terenie objętym ochroną krajobrazu zawartego w art. 17 ust 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r, o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022, poz. 916) przy rozpatrywaniu złożonego wniosku, skoro w uchwale o Parku owego wyjątku nie zamieszczono. Za błędne uznał Sąd stanowisko Kolegium skutkujące naruszeniem prawa materialnego, a polegający na odmowie stosowania przepisów ustawy o ochronie przyrody. Konstytucyjna hierarchiczność źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, określona w art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, nakazuje w wypadku odmiennej treści przepisów aktu wyższego rzędu (ustawy) i aktu niższego rzędu (rozporządzenia, aktu prawa miejscowego), stosować w pierwszej kolejności przepis zawarty w akcie wyższego rzędu (lex superior derogat legi inferiori). Wykonawczy charakter przepisu uchwały sejmiku województwa wobec ustawy nie może bowiem odmiennie normować kwestii uregulowanych w ustawie oraz nie może prowadzić do braku podstaw do zastosowanie przepisu obowiązującej ustawy. Stanowisko jak powyżej było prezentowane w wyrokach NSA z 25 sierpnia 2022 r. o sygn. akt: I OSK 1829/19, I OSK 1830/19, I OSK 1828/19, I OSK 1834/19, I OSK 1931/19, I OSK 1820/19, czy w wyroku z 23 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 2635/19. Brak powtórzenia zapisów ustawy o ochronie przyrody w uchwale w sprawie K. Parku Krajobrazowego nie powoduje, że organy mogą pominąć regulacje ustawowe na rzecz zastosowanie wyłącznie regulacji zawartych w uchwale. Na równi obowiązujące należy uznać przepisy zarówno ustawy o ochronie przyrody, jak i uchwały w sprawie Parku. Zdaniem Sądu organ I instancji zasadnie i zgodnie z regulacją ustawową wskazał na zapis art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody (i jednocześnie przepis ten został powielony w uchwale o Parku w § 3 pkt 1) statuujący zakaz na terenie Parku realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz na możliwość odstąpienia od tego zakazu wskazany w regulacji art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, że nie dotyczy on realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego. Uznanie za niedopuszczalną w tym zakresie argumentacji organu odwoławczego powoduje, że w toku ponownego rozpoznania sprawy aktualizuje się konieczność dokonania przez organ odwoławczy oceny czy wnioskowane przedsięwzięcie z punktu widzenia wymogów ochrony przyrody czy środowiska może zostać zrealizowane. Za błędne Sąd uznał także stanowisko Kolegium, że jedynie brak negatywnego oddziaływania na środowisko inwestycji może powodować wydanie decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań. Celem wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie bowiem wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Raport jest dokumentem umożliwiającym analizę kryteriów wskazanych w art. 62 ust. 1 u.o.o.ś., czyli m.in. bezpośredniego i pośredniego wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy oraz wzajemnych oddziaływań między powyższymi elementami (art. 62 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś.). Raport jest najważniejszym dowodem w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Mimo, że jest dokumentem prywatnym, sporządzanym na zlecenie inwestora, to niewątpliwie powinien zostać poddany starannej ocenie organów orzekających zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania dowodowego wyrażonymi w przepisach art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z uwagi na to, że zawiera on w zdecydowanej mierze informacje wymagające wiedzy specjalistycznej, jego merytoryczną ocenę przeprowadzają organy wyspecjalizowane w tym zakresie w ramach ich właściwości rzeczowej, głównie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, dając wyraz tej ocenie w postanowieniu w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. W związku z tym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że także sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznej kontroli treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sąd kontroluje tylko ustalenia faktyczne dokonane w tym zakresie przez właściwe organy na podstawie kryterium legalności oraz biorąc pod uwagę normy z art. 66 u.o.o.ś. (zob. wyroki NSA z dnia 29 września 2016 r., II OSK 662/15, 28 lipca 2016 r., II OSK 2661/14, 28 sierpnia 2014 r., II OSK 495/13). Powyższe oznacza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w sposób nieuprawniony dyskredytuje treść i ocenę raportu dokonaną w postanowieniu RDOŚ z 1 grudnia 2021 r. pomimo, że nie jest organem wyspecjalizowanym w tym przedmiocie i w istocie wiedzy specjalistycznej nie posiada. W świetle powyższych uwag Sąd uznał, że organ odwoławczy w niniejszej sprawie naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 173 § 1 i § 2 oraz art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 916 z późn. zm.) w zw. z § 3 pkt 1 uchwały Nr 147/VI1/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie K. Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Pomor. z 2011 r. Nr 66, poz. 1462 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., wyrażające się w niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd pierwszej instancji normy dopuszczającej wyjątek od zakazu realizacji na terenie K. Parku Krajobrazowego przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to jest przyjęciu, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wyjątek ten może znaleźć zastosowanie, podczas gdy prawidłowe zastosowanie normy wyrażonej przepisami art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w zw. z § 3 pkt 1 w/w uchwały w okolicznościach niniejszej sprawy winno prowadzić do wniosku, że w przypadku trenów położonych na obszarze K. Parku Krajobrazowego wyjątek określony w art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody nie znajduje zastosowania, które to naruszenie doprowadziło Sąd pierwszej instancji do błędnych ocen w zakresie podstaw prawnych zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji odnośnie podstaw do jej uchylenia, a w razie nieuwzględnienia powyższego zarzutu: - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., wyrażającą się w przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż norma ta w swej hipotezie zawiera nie tylko przypadki, gdy brak jest negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ale także przypadki, gdy negatywny wpływ na środowisko występuje, lecz można go zminimalizować, podczas gdy prawidłowo rozumiana norma wyrażona powyższym przepisem dopuszcza odstępstwo od zakazu realizacji na terenie parku krajobrazowego przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jedynie wobec przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe, a przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego, a zatem jakiegokolwiek negatywnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego, które to naruszenie doprowadziło Sąd pierwszej instancji do błędnych ocen w zakresie podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 80 oraz art. 142 w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z 80 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 77 ust. 1 pkt 1, a także art. 77 ust 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm., dalej jako u.o.o.ś.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. ustawy o ochronie przyrody wyrażające się w bezpodstawnym i naruszającym zasadę dwuinstancyjności postępowania, ograniczeniu przez Sąd pierwszej instancji kompetencji organu odwoławczego do dokonywania ocen zebranych w sprawie materiałów, w tym raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, co doprowadziło Sąd pierwszej instancji do zanegowania sformułowanych przez organ odwoławczy ocen okoliczności faktycznych sprawy, a w konsekwencji przypisania SKO w Gdańsku naruszeń prawa materialnego, to jest art. 3 pkt 8 oraz art. 80 ust. 1 u.o.o.ś. i procesowego, to jest art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które w sprawie nie miały miejsca oraz do naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez odmowę zastosowania wyrażonej nim normy w sprawie, które to naruszenia doprowadziły Sąd pierwszej instancji do: - naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy w sprawie nie doszło do naruszenia przez orzekający organ norm prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Żaden z podniesionych zarzutów kasacyjnych, niezależnie od wskazanej podstawy nie zasługuje na uwzględnienie. Pierwszy z podniesionych zarzutów kasacyjnych dotyczy naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zw. z § 3 pkt 1 uchwały Nr 147/VI1/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie K. Parku Krajobrazowego w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., wyrażające się w niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd pierwszej instancji normy dopuszczającej wyjątek od zakazu realizacji na terenie K. Parku Krajobrazowego przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to jest przyjęciu, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wyjątek ten może znaleźć zastosowanie, podczas gdy prawidłowe zastosowanie normy wyrażonej przepisami art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w zw. z § 3 pkt 1 w/w uchwały w okolicznościach niniejszej sprawy winno prowadzić do wniosku, zdaniem skarżącej kasacyjnie, że w przypadku terenów położonych na obszarze K. Parku Krajobrazowego wyjątek określony w art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody nie znajduje zastosowania, które to naruszenie doprowadziło Sąd pierwszej instancji do błędnych ocen w zakresie podstaw prawnych zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji odnośnie podstaw do jej uchylenia. Zarzut ten nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zasadnie Sąd I instancji podnosząc, iż w niniejszej sprawie Kolegium bezzasadnie pominęło unormowanie zawarte w art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody (odmówiło jego zastosowania) zwrócił uwagę na konstytucyjną hierarchiczność źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, określonej w art. 87 ust. 1 i ar. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Konstytucyjna hierarchiczność źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, określona w art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, nakazuje w wypadku odmiennej treści przepisów aktu wyższego rzędu (ustawy) i aktu niższego rzędu (rozporządzenia, aktu prawa miejscowego), stosować w pierwszej kolejności przepis zawarty w akcie wyższego rzędu (lex superior derogat legi inferiori). Wykonawczy charakter przepisów niższego rzędu wydanych w oparciu o delegację zawartą w ustawie nie może bowiem odmiennie normować kwestii uregulowanych w ustawie. Stanowisko jak powyżej było prezentowane także w wyrokach NSA z 25 sierpnia 2022 r. o sygn. akt: I OSK 1829/19, I OSK 1830/19, I OSK 1828/19, I OSK 1834/19, I OSK 1931/19, I OSK 1820/19. W niniejszej sprawie powyższe jest o tyle istotne, że dotyczy ograniczenia prawa własności, podlegającego szczególnej ochronie w konstytucji (art. 64 Konstytucji). Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody statuuje zakaz realizacji na terenie Parku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jednocześnie ustawodawca w art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody wprowadził możliwość odstępstwa od powyższego zakazu. Z treści art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody nie wynika, aby ustawodawca umożliwił innym organom w ramach posiadanych kompetencji wprowadzenie ograniczeń co do tej regulacji – wyłączenia jej stosowania. Tym samym nie jest uprawniony wniosek, że brak w akcie prawnym niższego rzędu powtórzenia regulacji wskazanej w art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody stanowi o braku możliwości jego zastosowania odnośnie możliwości realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w przypadku spełnienia przesłanek w nim określonych. Odmienne stanowisko, tożsame ze stanowiskiem Kolegium prowadziłoby do sytuacji, że organy zyskałyby możliwość ograniczenia prawa własności w aktach prawnych niższego rzędu niż ustawa oraz wprowadzania regulacji odmiennych niż zawarte w ustawie. Stanowiłoby to naruszenie nie tylko zasady hierarchiczności aktów prawnych, o której mowa w art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji, ale także art. 60 Konstytucji stanowiącego gwarancje nienaruszalności prawa własności. Takiej samej ocenie podlega zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Zdaniem skarżącej Spółki tylko w przypadku braku jakiegokolwiek negatywnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego przedsięwzięcia zaliczanego do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, mającego być realizowanego na terenie parku krajobrazowego, możliwa jest jego realizacja na takim terenie. Zgodzić się należy, że ustawodawca w ustawie o ochronie przyrody jak i też w innych aktach podejmowanych w oparciu o delegację zawartą w tej ustawie nie zdefiniował pojęcie "braku negatywnego oddziaływania na środowisko" zawartego w art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Jest to pojęcie nieostre, wymagające zdefiniowania przy uwzględnieniu realiów każdej sprawy. Racją regulacji zawartej w przepisie art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody jest ochrona walorów przyrodniczych krajobrazowych danego terenu. Powyższa regulacja ma zatem zabezpieczyć przez czymś niekorzystnym, złym lub niebezpiecznym. Należy jednak stwierdzić, że na terenie objętym ochroną należną parkom krajobrazowym mogą być w określonych sytuacjach realizowane także przedsięwzięcia nie zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Odnośnie realizacji takich inwestycji ustawodawca nie wprowadza generalnego zakazu ich realizacji, o którym mowa w art. 17 ust. 1 oraz nie wprowadza możliwości ich realizacji tylko w przypadku braku jakiegokolwiek negatywnego oddziaływania na środowisko w rozumieniu skarżącej kasacyjnie. Zatem mając na uwadze zasady wykładni nie tylko językowej, ale także celowościowej i funkcjonalnej należy stwierdzić, że mówiąc w art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody o "braku niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego" ustawodawca nakazał organom uwzględnienie wszelkich niekorzystnych wpływów (trudno sobie wyobrazić, że przedsięwzięcia zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z uwagi na ich skale, wielkość takiego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego mieć nie będą), dokonać określenia ich skali, wielkości, dokonać odniesienia tego do wartości dodatnich, jakie za sobą może mieć ewentualna realizacja przedsięwzięcia, w tym na realizację celów, dla których ustanowiono park krajobrazowy i w oparciu o taką wszechstronną ocenę ustalić, czy została spełniona przesłanka braku niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz terenu objętego ochroną jako park krajobrazowy. Nie może ujść uwadze, że w decyzji środowiskowej organ może, a nawet powinien nałożyć na inwestora obowiązki mające na celu czy to zminimalizowanie, czy też wręcz wyeliminowanie niekorzystnego wpływy przedsięwzięcia na środowisko zarówno na etapie realizacji, jak i jego eksploatacji. Powyższe również winno być uwzględnione przy ocenie spełnienia przesłanki braku niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że realizacja przedsięwzięcia wpłynie negatywnie na populację gadów, co ma wynikać ze sporządzonego raportu, bez dokonania oceny uwzględniającej powyższe kryteria wydaje się nie być wystarczającym do uznania, że nie zachodzą przesłanki do uznania braku jego niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku. W raporcie stwierdzono, że w trakcie użytkowania instalacji może występować negatywny wpływ na gady w wyniku zacienienia części powierzchni. Dotyczy to głównie dwóch gatunków, które mogą potencjalnie występować na obszarze farmy: jaszczurki zwinki i żyworódki. Z uwagi jednak na znaczną liczebność tych gatunków należy uznać, że budowa farmy nie wpłynie na zmniejszenie liczebności populacji gadów. Podkreślić należy, że w raporcie wskazując na powyższe jednocześnie stwierdzono, iż z uwagi na ilość gadów na terenie objętym ochroną realizacja przedsięwzięcia nie stanowi zagrożenia dla ich populacji. Opieranie zatem na powyższych stwierdzeniach, będącymi wysoce hipotetycznymi, wniosku, że realizacja farmy fotowoltaicznej wpłynie niekorzystnie na przyrodę i krajobraz parku wydaje się co najmniej przedwczesna, wymagająca dodatkowych ustaleń i wyjaśnień. Podkreślić należy, że w raporcie stwierdzono konieczność wykonania w odpowiednich miejscach dróg migracyjnych, które pozwolą na skuteczne zapobieganie lub zmniejszenie niekorzystnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Istotą postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej jest bowiem zadbanie o warunki jego realizacji zgodnie z obowiązującymi wymogami ochrony przyrody. Odpowiednio przeprowadzona ocena oddziaływania pozwala także na dobranie odpowiednich działań kompensacyjnych, które przyczynią się do odwrócenia negatywnych skutków jakie niesie dla środowiska dane przedsięwzięcie. Nie zasługuje także na uwzględnienie trzeci z podniesionych zarzutów kasacyjnych dotyczący naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 80 oraz art. 142 w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z 80 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 77 ust. 1 pkt 1, a także art. 77 ust. 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. ustawy o ochronie przyrody wyrażające się w bezpodstawnym i naruszającym zasadę dwuinstancyjności postępowania, ograniczeniu przez Sąd pierwszej instancji kompetencji organu odwoławczego do dokonywania ocen zebranych w sprawie materiałów, w tym raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, co doprowadziło Sąd pierwszej instancji do zanegowania sformułowanych przez organ odwoławczy ocen okoliczności faktycznych sprawy, a w konsekwencji przypisania SKO w Gdańsku naruszeń prawa materialnego, to jest art. 3 pkt 8 oraz art. 80 ust. 1 u.o.o.ś. i procesowego, to jest art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które w sprawie nie miały miejsca oraz do naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez odmowę zastosowania wyrażonej w nim normy w sprawie. Zgodzić się należy ze stwierdzeniem, że Sąd I instancji podkreślił, iż ocena raportu wymaga, w tym od organy wydającego merytoryczne rozstrzygnięcie wiedzy specjalistycznej. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z kluczowych dowodów w procedurze ocenowej, a jego zadaniem jest rozpoznanie, zidentyfikowanie i ujawnienie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. Merytorycznie rzecz biorąc raport i jego konkluzje warunkują przeprowadzenie prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport jest dowodem prywatnym, lecz o szczególnej mocy dowodowej. Zadaniem raportu jest kompleksowa ocena przedsięwzięcia, analiza jego aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych w powiązaniu ze sobą. Sądy wskazują, że szczególna moc dowodowa raportu powoduje możliwość oceny raportu wyłącznie pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności jego treści z przepisami określającymi sposób sporządzania, jego zawartości, logiki wywodów oraz weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną. Sąd nie może oceniać merytorycznie raportu, bowiem wymaga to wiedzy specjalnej (fachowej). Jak wskazano np. w sprawach II OSK 639/12 (wyrok z 11 lipca 2013 r.) oraz II OSK 495/13 (wyrok z 28 sierpnia 2014 r.) "Kwestionowanie ustaleń raportu przez uczestników postępowania jest co do zasady możliwe poprzez przedłożenie opinii sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne w danej dziedzinie wykształcenie i doświadczenie zawodowe. (...) Nie jest wystarczające same podważanie zawartych w nim ustaleń bez przedłożenia stosownych dowodów". Zauważyć należy, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgadniając realizację planowanego przedsięwzięcia stwierdził między innymi, że owo potencjalne i hipotetyczne oddziaływanie przedsięwzięcia w zakresie niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz nie wpłynie negatywnie na środowisko, w szczególności zaś, z uwagi na znaczną liczebność populacji występujących tam gadów. Inwestycja może wręcz pozytywnie wpłynąć na wzrost liczebności płazów w okolicy, "zaś zastosowane rozwiązania, w trakcie budowy i użytkowania, umożliwią dalszą migrację zwierząt, bez naruszenia ciągłości tras wędrówek" Nie może budzić wątpliwości, że organ ten jako organ wyspecjalizowany w dziedzinie ochrony środowiska posiada niezbędne kadry o odpowiednim przygotowaniu zawodowym i doświadczeniu pozwalającym określić rzeczywisty wpływ przedsięwzięcia na środowisko. Sąd I instancji kwestionując ocenę dokonaną przez Kolegium odnośnie niekorzystnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na przyrodę i krajobraz nie zakwestionował prawa tegoż organu odwoławczego do jego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie stwierdził, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego jest dowolna, a podważenie ustaleń zawartych w raporcie oraz przedstawionych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie została poparta żadnymi dowodami, czy też wykazaniem występujących sprzeczności w raporcie. Wynika ona także z błędnej interpretacji pojęcia użytego w art. 17 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku "brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego", o czym była już mowa przy ocenie drugiego z podniesionych zarzutów kasacyjnych. Zasada dwuinstancyjności nie oznacza arbitralności ze strony organu odwoławczego w trakcie dokonywania oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W szczególności dokonując odmiennej oceny tego materiału niż organ I instancji oraz inne organy współdziałające w wydawaniu decyzji winien powyższe wykazać nie tylko w drodze podniesionej w uzasadnieniu argumentacji, ale także wskazać na dowody uprawniające do takiej oceny, w szczególności gdy w tym zakresie jest wymagana wiedza specjalistyczna. Na podkreślenie zasługuje także okoliczność, że Kolegium podważając ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko - park krajobrazowy stwierdziło, że nie można uznać tego wpływu za neutralny w zakresie chronionego przyrodniczo obszaru. Będzie miała istotny wpływ na utrzymanie neutralnej różnorodności fauny. Jednocześnie nie podaje, w jaki sposób neutralność ta może zostać zakłócona przez realizację przedsięwzięcia. W innej części zakwestionowało ocenę organu I instancji w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na korytarz ekologiczny (organ I instancji - brak takiego wpływu) twierdząc, że organ ten tego stanowiska nie uzasadnił. Kolegium wydając decyzję merytoryczną nie podjęło próby oceny tego wpływu. Podniósł też brak możliwości pogodzenia realizacji inwestycji z funkcją ochronną otuliny, nie wskazując na konkretne w tym zakresie sprzeczności nie dające się pogodzić. Dalej mówi, że realizacja przedsięwzięcia zniweczy cele założenia parku, ponownie powołując się na wpływ na "liczebność występującej w nim fauny oraz naturalnej jej różnorodności". Trudno uznać tak ogólną ocenę, bez odniesienia do konkretnej sprawy za uzasadniającą wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego odmiennej treści niż decyzją organu I instancji. Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI