III OSK 1236/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-05-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III SAB/Gl 190/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-11-22 Skarżony organ Dyrektor Szkoły Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 153, art. 190 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt III SAB/Gl 190/21 w sprawie ze skargi A.J. na bezczynność Dyrektora [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt III SAB/Gl 190/21, oddalił skargę A.J. na bezczynność Dyrektora [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: A.P., wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2018 r. zwróciła się do Dyrektora [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie projektu arkusza organizacyjnego na rok 2018/2019, wniosła przy tym udostępnienie tej informacji poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w pokoju nauczycielskim. Dyrektor decyzją z dnia 10 maja 2018 r. udostępnił wnioskodawczyni żądany arkusz organizacyjny w formie wydruku z programu "pabs". Jednocześnie Dyrektor wyjaśnił, że wnioskowany arkusz nie został jeszcze zatwierdzony przez organ prowadzący, a zatem nie jest zatwierdzonym dokumentem, gdyż dyrektor może być zobowiązany do wprowadzenia zmian w arkuszu, dlatego też żądany arkusz zostaje udostępniony poprzez przesłanie pocztą na adres domowy, a nie jak wnioskowała poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń. Następnie wnioskodawczyni, pismem z dnia 30 maja 2018 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Dyrektora w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 25 kwietnia 2018 r., podnosząc, że informacja publiczna powinna zostać udostępniona zgodnie z wnioskiem, a to oznacza, że w tej sytuacji organ winien był wywiesić arkusz organizacyjny na tablicy ogłoszeń w pokoju nauczycielskim. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 125/18, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 232 ze zm., dalej "P.p.s.a.") oddalił skargę A.J. na bezczynność Dyrektora [...]. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę wskazał, że bez wątpienia wniosek skarżącej z dnia 25 kwietnia 2018 r. został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, zaś przedmiot wniosku odnosił się do dokumentu wytworzonego przez ten organ, tym samym udostępnianego na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej "u.d.i.p."). W sprawie miał jednak zastosowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p., w myśl którego "przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi". W ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro skarżąca jest nauczycielem zatrudnionym w placówce prowadzonej przez organ, to jest członkiem Rady Pedagogicznej tej placówki. Jako członek tej Rady dysponuje prawem i jednocześnie obowiązkiem zapoznania się z dokumentem, którego udostępnienia się domagała w trybie dostępu do informacji publicznej. Zatem w odniesieniu do skarżącej zastosowanie mają przepisy szczególne, co oznacza, iż w niniejszej sprawie przepisy u.d.i.p. nie znajdą zastosowania. WSA w Gliwicach podkreślił także, że oceny tej nie zmienia fakt nieobecności skarżącej na posiedzeniu Rady Pedagogicznej. Skoro żądana informacja podlega udostępnieniu w innym trybie, a skarżąca nie skorzystała z możliwości zapoznania się z tą informacją, to skarga jest bezzasadna. Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że za bezzasadnością skargi przemawia fakt, iż organ doręczył skarżącej zanonimizowaną wersję projektu arkusza organizacyjnego placówki, wobec czego trudno mówić o bezczynności organu. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącej, wyrokiem z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III OSK 964/21, uchylił zaskarżony wyrok z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 125/18 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu NSA podniósł, że uzasadnienie Sądu pierwszej instancji nie spełnia wymagań określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. W uzasadnieniu bowiem WSA w Gliwicach nie wskazał w ogóle jakie przepisy innych ustaw regulujące odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi mają zastosowanie do rozpoznania wniosku z dnia 25 kwietnia 2018 r. Ponadto NSA zauważył, że skarżąca nie kwestionowała, iż organ decyzją z dnia 10 maja 2018 r. orzekł, że projekt arkusza organizacyjnego zostanie jej udostępniony w formie wydruku na adres domowy. Nie jest też sporne między stronami, że projekt arkusza organizacyjnego w zanonimizowanej formie został przesłany skarżącej na jej adres domowy. Jednak skarżąca twierdziła w skardze, że organ pozostaje w bezczynności, ponieważ we wniosku jako formę udostępnienia arkusza organizacyjnego wskazała "wywieszenie w pokoju nauczycielskim", a nie przesłanie informacji na jej adres domowy. Skarżąca upatrywała też bezczynności organu w przesłaniu jej tylko części żądanej informacji, bowiem brak było podstaw prawnych do anonimizacji części danych (wszystkich nazwisk ujętych w arkuszu, poza jej danymi) w przesłanym jej projekcie arkusza. Podnosiła też kwestię braku podstaw prawnych do wydania decyzji o udostępnieniu informacji publicznej. Skarżąca bardzo szeroko z powołaniem się na orzecznictwo i doktrynę uzasadniła te zarzuty. Sąd pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do tych kwestii, stwierdzając jedynie, że skarżącej udostępniono żądaną informację. To nie wyjaśnia wątpliwości skarżącej. Ta okoliczność dodatkowo czyni uzasadnionym zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. W związku z tym NSA, stwierdził że, skoro niemożliwe jest zajęcie stanowiska co do zastosowania do wniosku skarżącej odmiennych zasad i trybu dostępu do żądanych przez nią informacji (w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), a dodatkowo Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do podstawowych zarzutów sformułowanych w skardze, przedwczesnym, a częściowo niemożliwym, byłoby odniesienie się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W konsekwencji NSA uznał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji oceni zasadność skargi i uzasadni swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami zawartymi w art. 141 § 4 P.p.s.a. z uwzględnieniem przedstawionego stanowiska NSA, dodatkowo podając także podstawę formalnoprawną swojego rozstrzygnięcia, której w zaskarżonym wyroku również zabrakło. Powołanym na wstępie wyrokiem, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 P.p.s.a., uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarga na bezczynność organu ma na celu wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest zatem ustalenie, że organ był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Na gruncie spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej, bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął stosownej czynności, pomimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może zatem przybrać postać: 1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.; 4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej; 5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. o odmowie udostępnienia informacji, względnie umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji. Jak wynika z powyższego wybór właściwej formy załatwienia wniosku wymaga od podmiotu, do którego się zwrócono dokonania oceny, czy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądana informacja jest informacją publiczną. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Dyrektor jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a żądana informacja stanowi informację publiczną. Dlatego też organ był uprawniony do załatwienia wniosku, co uczynił w terminie ustawowym. Nie można mu tym samym skutecznie postawić zarzutu bezczynności. Kluczowym zagadnieniem determinującym ocenę postępowania organu, okazało się ustalenie trybu w jakim należy udostępnić wnioskowaną przez skarżącą informację publiczną. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania tryb udostępniania informacji publicznej przewidziany w u.d.i.p. W sprawie ma bowiem zastosowanie ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm., dalej jako "Prawo oświatowe"). Zgodnie z art. 70 ust. 1 Prawa oświatowego, do kompetencji stanowiących rady pedagogicznej należy: 1. zatwierdzanie planów pracy szkoły lub placówki po zaopiniowaniu przez radę szkoły lub placówki; 2. podejmowanie uchwał w sprawie wyników klasyfikacji i promocji uczniów; 3. podejmowanie uchwał w sprawie eksperymentów pedagogicznych w szkole lub placówce, po zaopiniowaniu ich projektów przez radę szkoły lub placówki oraz radę rodziców; 4. ustalanie organizacji doskonalenia zawodowego nauczycieli szkoły lub placówki; 5. podejmowanie uchwał w sprawach skreślenia z listy uczniów; 6. ustalanie sposobu wykorzystania wyników nadzoru pedagogicznego, w tym sprawowanego nad szkołą lub placówką przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny, w celu doskonalenia pracy szkoły lub placówki. Ponadto zgodnie z art. 70 ust. 2 Prawa oświatowego, rada pedagogiczna opiniuje w szczególności: 1. organizację pracy szkoły lub placówki, w tym tygodniowy rozkład zajęć edukacyjnych, oraz organizację kwalifikacyjnych kursów zawodowych, jeżeli szkoła lub placówka takie kursy prowadzi; 2. projekt planu finansowego szkoły lub placówki; 3. wnioski dyrektora o przyznanie nauczycielom odznaczeń, nagród i innych wyróżnień; 4. propozycje dyrektora szkoły lub placówki w sprawach przydziału nauczycielom stałych prac i zajęć w ramach wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatkowo płatnych zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Wobec powyższych kompetencji rady pedagogicznej, której nauczyciel jest z mocy prawa członkiem, mimo, iż nie wydaje on żadnych decyzji, niewątpliwie w sposób istotny oddziałuje na sferę spraw publicznych w systemie oświaty zwłaszcza w przedmiocie arkusza organizacyjnego. Rada pedagogiczna, na mocy art. 70 ust. 2 pkt 1 Prawa oświatowego, opiniuje organizację pracy szkoły lub przedszkola. Opiniowanie organizacji pracy szkoły lub przedszkola oznacza przede wszystkim prawo do opiniowania i zgłaszania uwag do arkusza organizacji szkoły lub przedszkola, o którym mowa w art. 110 Prawa oświatowego. Podstawę prawną opiniowania arkusza organizacji pracy szkoły przez radę pedagogiczną stanowi art. 70 ust. 2 pkt 1 Prawa oświatowego. Dyrektor szkoły lub przedszkola zwołuje zebranie rady pedagogicznej, na którym zasięga opinii rady pedagogicznej w sprawie planowanej organizacji pracy szkoły lub przedszkola w nowym roku szkolnym. Opinia rady pedagogicznej jest obligatoryjna, ale ma charakter pomocniczy. Oznacza to, że brak opinii pozytywnej nie musi stanowić przeszkody w zatwierdzeniu projektu arkusza organizacji pracy szkoły lub przedszkola przez organ prowadzący, a podstawą prawną uchwały będzie art. 70 ust. 2 pkt 1 Prawa oświatowego. Zgodnie z art. 110 ust. 3 Prawa oświatowego, arkusz organizacji szkoły i przedszkola zatwierdza organ prowadzący, po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Następnie Sąd pierwszej instancji, stwierdził, że organ udzielając informacji powinien jej dokonać czynnością materialną, a nie decyzją administracyjną. Zasadnie organ przyjął, iż w analizowanej sprawie brak było podstaw do udzielenia żądnej informacji publicznej poza zakresem przyjętym również przez Sąd pierwszej instancji. Tym samym, w ocenie Sądu, zasadnie organ ograniczył zakres udostępnianej informacji i nie był tym samym w bezczynności. Natomiast w kwestii udostępniania arkusza organizacyjnego Sąd wskazał, że szczegółowa, odrębna procedura jest określona w art. 70 ust. 2 pkt 1 oraz art. 110 Prawa oświatowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty poprzez stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze, nakazanie organowi rozpoznania wniosku skarżącej i orzeczenie o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Gliwicach. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych oraz zrzekła się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1. art. 190 i art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a., przez niezastosowanie się przez WSA w Gliwicach do wytycznych i wykładni przepisów zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III OSK 964/21; 2. art. 141 § 4 P.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia w sposób wewnętrznie sprzeczny i niepozwalający na jego kontrolę kasacyjną; 3. art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 70 ust. 2 pkt 1 i art. 110 ust. 3 Prawa oświatowego, przez niezasadne przyjęcie, że wskazane przepisy Prawa oświatowego przewidują jakiś odrębny tryb dostępu do wnioskowanej przez skarżącą informacji publicznej, podczas gdy przepisy te dotyczą kompetencji rady pedagogicznej oraz trybu opracowywania arkusza organizacji szkoły i przedszkola. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że głównym zastrzeżeniem NSA pod adresem pierwotnego orzeczenia WSA w Gliwicach był brak wskazania jaki to odrębny w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. tryb udostępniania informacji publicznej ma na myśli WSA w Gliwicach w odniesieniu do informacji wnioskowanych przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny podnosił również, iż WSA w Gliwicach w swym pierwotnym orzeczeniu nie wyjaśnił w należyty sposób dlaczego to ten rzeczony szczególny tryb miałby mieć zastosowanie. WSA w Gliwicach nie zrealizował wytycznych zawartych w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca kasacyjnie podniosła, że przytoczone przez WSA w Gliwicach przepisy Prawa oświatowego nie tworzą żadnego odrębnego trybu udostępniania informacji publicznej, a jedynie określają kompetencje rady pedagogicznej oraz tryb opracowywania arkusza organizacji szkoły i przedszkola. Nie można tych unormowań porównywać z odrębnym trybem określonym chociażby w ramach K.p.k. Zważywszy na fakt, iż WSA w Gliwicach powtórnie błędnie uznał, iż informacja publiczna wnioskowana przez skarżącą winna być jej udostępniana w szczególnym trybie - który nie istnieje - to zagadnienie nienależytego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do kwestii anonimizacji danych i kwestii niewłaściwego sposobu udostępniania informacji (to jest listownego, a nie w pokoju nauczycielskim) pozostaje zagadnieniem ubocznym, choć również istotnym. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje oceny zaskarżonego orzeczenia w granicach przedstawionych w skardze kasacyjnej. Rozpatrując skargę kasacyjną w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Jako niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 190 i art. 153 P.p.s.a. poprzez brak zrealizowania wskazań co do dalszego postępowania Sądu pierwszej instancji zawartych w wydanym w tej sprawie kasatoryjnym wyroku NSA z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III OSK 964/21. Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Nie można też oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Związanie wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez NSA oznacza, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę nie może nie dostosować się do zapatrywania prawnego wyrażonego przez NSA. Przy czym wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Stosownie zaś do treści art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami, co do dalszego postępowania obliguje sąd, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, do wykonania wytycznych sądu kasacyjnego. Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sąd pierwszej instancji podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd drugiej instancji. Analiza zaskarżonego obecnie wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 22 listopada 2021 r., III SAB/Gl 190/21, wskazuje, że WSA w Gliwicach obowiązkom określonym we wskazanych przepisach sprostał. W świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2021 r., III OSK 964/21, obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było wskazanie podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia i przekonywującego jego wyjaśnienia, gdyż Sąd pierwszej instancji w swoim wyroku z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 125/18 w ogóle nie wskazał jakie przepisy innych ustaw regulujące odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi mają zastosowanie do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 25 kwietnia 2018 r. (s. 5 uzasadnienia). Naczelny Sąd Administracyjny zauważył ponadto, że "skarżąca twierdziła w skardze, że organ pozostaje w bezczynności, ponieważ we wniosku jako formę udostępnienia arkusza organizacyjnego wskazała "wywieszenie w pokoju nauczycielskim", a nie przesłanie informacji na jej adres domowy. Skarżąca upatrywała też bezczynności organu w przesłaniu jej tylko części żądanej informacji, bowiem brak było podstaw prawnych do anonimizacji części danych (wszystkich nazwisk ujętych w arkuszu, poza jej danymi) w przesłanym projekcie arkusza. Podnosiła też kwestię braku podstaw prawnych do wydania decyzji o udostępnieniu informacji publicznej. (...) Sąd pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do tych kwestii, stwierdzając jedynie, że skarżącej udostępniono żądaną informację" (s. 6 uzasadnienia). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22 listopada 2021 r., Sąd pierwszej instancji ustosunkował się do wytycznych wynikających z wyroku NSA z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III OSK 964/21. WSA w Gliwicach podał bowiem, jaki, w jego ocenie, należy w sprawie zastosować szczególny tryb do udostępnienia żądanej informacji. Wskazał, że szczegółowy, odrębny tryb udostępnienia informacji określony został w art. 70 ust. 2 pkt 1 oraz w art. 110 Prawa oświatowego. Powyższe świadczy, że Sąd ten wypowiedział się co do istnienia w sprawie przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznym. Zgodzić się należy ze skarżącą kasacyjnie, że przywołane przepisy Prawa oświatowego nie stanowią odrębnego trybu udostępnienia informacji publicznej, a jedynie określają kompetencje rady pedagogicznej oraz tryb opracowywania arkusza organizacji szkoły. Jednak fakt błędnego przyjęcia, przez Sąd pierwszej instancji, istnienia w sprawie trybu szczególnego do udostępnienia informacji nie stanowi podstawy do uznania, że Sąd nie wykonał w tym zakresie wytycznych NSA zawartych w wyroku z dnia 22 września 2021 r. WSA w Gliwicach odniósł się również do kwestii podstawy prawnej do wydania decyzji o udostępnieniu informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji w swoim uzasadnieniu wskazał, jaką postać może przybrać załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak również stwierdził, że organ, udzielając informacji powinien jej dokonać czynnością materialną, a nie decyzją administracyjną. Sąd ten wyartykułował zatem, że w sprawie brak było podstaw prawnych do wydania decyzji o udostępnieniu informacji. Decyzja administracyjna jest bowiem zastrzeżona do odmowy udostępnienia informacji publicznej względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji. W niniejszej sprawie, Dyrektor wydał decyzję o udostępnieniu informacji publicznej, tzn. doręczył skarżącej żądany arkusz organizacyjny na rok 2018/2019. Przypomnieć w tym miejscu należy, że rozpoznawana sprawa dotyczy bezczynności organu, a nie skargi na decyzję. Celem skargi na bezczynność, jest wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest zatem ustalenie, że organ był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji ustalił, że Dyrektor był organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a wnioskowana informacja jest informacją publiczną. Stwierdził ponadto, że żądana informacja została skarżącej udostępniona. To, że organ uczynił to w formie decyzji, nie mogło być przedmiotem rozważań Sądu. Sąd pierwszej instancji miał bowiem tylko ocenić, czy podmiot, który był zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji, żądaną informację udostępnił. Skoro Dyrektor uczynił zadość żądaniu skarżącej, to WSA w Gliwicach nie miał podstaw do uznania, że Dyrektor pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Ponadto podkreślić należy, że skarżąca nie kwestionuje otrzymania wnioskowanej informacji. Sąd pierwszej instancji nie wypowiedział się co do zaleceń wyroku NSA z dnia 22 września 2021 r. w zakresie udostępnienia informacji publicznej niezgodnie z żądaniem wnioskodawczyni, tj. przesłania informacji na adres domowy zamiast wywieszenia jej w pokoju nauczycielskim. Nie można jednak uznać, że doręczenie projektu arkusza na adres domowy stanowi w tej konkretnej sprawie podstawę do uznania, że Dyrektor pozostaje w bezczynności. Zasadnie bowiem Dyrektor przesłał skarżącej żądany arkusz organizacyjny na adres domowy, gdyż, jak wskazał w swojej decyzji, arkusz ten stanowi jedynie projekt tego dokumentu. Dokument ten nie był jeszcze zatwierdzony przez organ prowadzący szkołę, bowiem mógł być zmieniony. Nie był on więc dokumentem wiążącym, który podlegałby udostępnieniu w drodze wywieszenia. Żądana przez skarżącą forma udostępnienia nie była zatem możliwa w dniu wydania projektu arkusza organizacyjnego. WSA w Gliwicach w zaskarżonym wyroku odniósł się również do wytycznych NSA w zakresie udostępnienia arkusza w formie zanonimizowanej. Sąd ten podał, że Dyrektor zasadnie ograniczył zakres udostępnianej informacji i nie był tym samym w bezczynności. Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku i ma charakter formalny. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie wyroku nie spełnia określonych w nim warunków. W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 9/09 ONSAiWSA 2010/3/39) bądź uniemożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala zatem na prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na mocy art. 184 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Pełny tekst orzeczenia
III OSK 1236/22
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.