Orzeczenie · 2025-11-14

III OSK 1227/25

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-14

NSAAdministracyjneWysokansa

samorząd terytorialnyradnywygaśnięcie mandatudziałalność gospodarczamienie komunalnezakaz łączenia funkcjiustawa o samorządzie gminnymkodeks wyborczyNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę radnego na uchwałę Rady Miejskiej w U. stwierdzającą wygaśnięcie jego mandatu. Przyczyną wygaśnięcia mandatu było naruszenie przez radnego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat. Radny P. P., prowadzący działalność gospodarczą, wykonał odpłatną usługę rozbudowy systemu CCTV dla świetlicy wiejskiej, co Rada Miejska uznała za naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd pierwszej instancji potwierdził to stanowisko, uznając, że nawet incydentalne działanie polegające na odpłatnym świadczeniu usług na rzecz gminy stanowi naruszenie zakazu. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędnej wykładni art. 24f ust. 1 u.s.g., argumentując, że przepis ma charakter obiektywny i automatyczny, bez uwzględnienia winy, zamiaru czy wagi naruszenia. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że art. 24f ust. 1 u.s.g. ma charakter antykorupcyjny i jego celem jest zapobieganie wykorzystywaniu mandatu radnego do uzyskiwania korzyści majątkowych z mienia komunalnego. Sąd uznał, że wykładnia WSA była prawidłowa, a naruszenie zakazu następuje niezależnie od winy czy zamiaru, a także od skali naruszenia czy osiągniętych korzyści. Samo wykorzystanie mienia komunalnego w ramach działalności gospodarczej jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście wygaśnięcia mandatu radnego, zwłaszcza w przypadkach jednorazowych lub odpłatnych świadczeń na rzecz gminy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego prowadzącego działalność gospodarczą i wykonującego usługi na rzecz gminy. Kwestia wadliwości powołania sędziów jest szeroko komentowana i może być przedmiotem dalszych sporów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prowadzenie przez radnego działalności gospodarczej polegającej na odpłatnym świadczeniu usług na rzecz gminy, z wykorzystaniem mienia komunalnego, stanowi naruszenie zakazu z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skutkujące wygaśnięciem mandatu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie przez radnego działalności gospodarczej polegającej na odpłatnym świadczeniu usług na rzecz gminy z wykorzystaniem mienia komunalnego stanowi naruszenie zakazu z art. 24f ust. 1 u.s.g., co skutkuje wygaśnięciem mandatu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 24f ust. 1 u.s.g. ma charakter obiektywny i automatyczny. Samo wykorzystanie mienia komunalnego w ramach działalności gospodarczej, nawet jednorazowe i odpłatne, jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu, niezależnie od winy, zamiaru czy skali naruszenia.

Czy wadliwość procesu powołania sędziego WSA, wynikająca z udziału w nim Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., prowadzi do nieważności postępowania przed sądem administracyjnym?

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwość procesu powołania sędziego nie prowadzi automatycznie do nieważności postępowania, jeśli nie wystąpiły konkretne okoliczności naruszające niezawisłość i bezstronność sędziego, a strona nie skorzystała z możliwości przeprowadzenia testu niezawisłości.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że sama okoliczność udziału KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. w procesie powoływania sędziego nie jest wystarczająca do uznania jego powołania za sprzeczne z prawem. Konieczne jest wykazanie realnych wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziego, a także skorzystanie z dostępnych procedur prawnych, takich jak test niezawisłości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną P. P. od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (23)

Główne

u.s.g. art. 24f § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego ma charakter obiektywny i automatyczny, a jego naruszenie skutkuje wygaśnięciem mandatu.

k.w. art. 383 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Podstawa do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w przypadku naruszenia zakazów ustawowych.

k.w. art. 385 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Podstawa do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w przypadku naruszenia zakazów ustawowych.

k.w. art. 385 § 6

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Podstawa do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w przypadku naruszenia zakazów ustawowych.

Pomocnicze

u.s.g. art. 16

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 17

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Dotyczy czynności prawnych w sposób dorozumiany.

k.c. art. 65 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczeń woli.

k.c. art. 65 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczeń woli.

k.c. art. 61 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy skutków prawnych oświadczeń woli.

k.c. art. 888 § 1

Kodeks cywilny

Definicja umowy darowizny.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Dotyczy wymagalności świadczenia.

p.p.s.a. art. 174 § 1