III SA/Gl 706/23
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę radnego na decyzję odmawiającą udostępnienia ugody między gminą a spółką, uznając ją za objętą tajemnicą skarbową.
Skarżący, radny T. K., domagał się udostępnienia ugody między Gminą M. a Spółką R. S.A. dotyczącej spłaty należności podatkowych. Organy administracji odmówiły, powołując się na tajemnicę skarbową. Sąd administracyjny uznał odmowę za zasadną, stwierdzając, że ugoda, jako dokument z postępowania podatkowego, jest objęta tajemnicą skarbową zgodnie z Ordynacją podatkową, co stanowi ograniczenie w dostępie do informacji publicznej.
Sprawa dotyczyła skargi radnego T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy M. o odmowie udostępnienia informacji publicznej w postaci ugody zawartej między gminą a Spółką R. S.A. Ugoda dotyczyła spłaty należności z tytułu nienależnie pobranego podatku od nieruchomości. Organy administracji odmówiły udostępnienia dokumentu, powołując się na tajemnicę skarbową, zgodnie z art. 293 § 1 i § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej, co stanowiło podstawę do ograniczenia dostępu do informacji publicznej na mocy art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący argumentował, że tajemnica skarbowa nie powinna być stosowana rozszerzająco, a ugoda nie jest dokumentem wymienionym w art. 293 § 2 Ordynacji podatkowej. Podkreślał również swoje prawo do informacji jako radnego, niezbędne do wykonywania obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że ugoda, jako dokument z akt postępowania podatkowego, jest objęta tajemnicą skarbową. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, zgodnie z którym art. 293 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej obejmuje wszelkie dane znajdujące się w aktach postępowań podatkowych. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom wynikającym z przepisów o ochronie tajemnic ustawowo chronionych, a skarżący nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania dokumentów objętych tajemnicą skarbową na podstawie art. 298 Ordynacji podatkowej. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia prawa międzynarodowego oraz wadliwości postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ugoda zawarta w ramach postępowania podatkowego, która została oznaczona jako "tajemnica skarbowa", jest objęta ochroną przewidzianą w Ordynacji podatkowej i stanowi ograniczenie w dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ugoda stanowi dokument z akt postępowania podatkowego, a zgodnie z art. 293 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej, dane zawarte w takich aktach są objęte tajemnicą skarbową. Ochrona ta, wynikająca z przepisów prawa, pozwala na odmowę udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
o.p. art. 293 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Indywidualne dane zawarte w deklaracjach i innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową.
o.p. art. 293 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Tajemnicą skarbową objęte są również dane zawarte w aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz aktach postępowań w sprawach o przestępstwa lub wykroczenia skarbowe.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
o.p. art. 298
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.k.o. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ugoda zawarta w postępowaniu podatkowym jest objęta tajemnicą skarbową na mocy art. 293 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Tajemnica skarbowa stanowi ustawowe ograniczenie prawa do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania dokumentów objętych tajemnicą skarbową na podstawie art. 298 Ordynacji podatkowej. Prawo do informacji publicznej nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom.
Odrzucone argumenty
Tajemnica skarbowa nie powinna być stosowana rozszerzająco. Ugoda nie jest dokumentem wymienionym w art. 293 § 2 Ordynacji podatkowej. Naruszenie prawa do informacji gwarantowanego przez Konstytucję RP, Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych oraz EKPC. Błędne przywołanie w podstawie prawnej decyzji Wójta art. 3 ust. 1 u.d.i.p. (informacja przetworzona).
Godne uwagi sformułowania
"...ugoda objęta wnioskiem Skarżącego stanowiła dokument postępowania podatkowego..." "...formalnie została objęta tajemnicą skarbowa, o której mowa w art. 293 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, to ma miejsce ograniczenie w dostępie do informacji publicznej..." "...tajemnicą skarbową objęte się dane zawarte w aktach, a więc wszelkie dane znajdujące się aktach..." "...obowiązek udostępnienia informacji publicznej nie ma (...) charakteru absolutnego..." "...sąd poprzestaje jednak na badaniu, czy dana informacja rzeczywiście jest informacją wchodzącą w wyżej wymieniony zakres odstępstw." "...przepisy u.d.i.p. przyznają jednakowo szeroki dostęp do informacji dla wszystkich zainteresowanych, bez wyodrębnienia szczególnych uprawnień bądź ich uszczuplenia w stosunku do radnych."
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący
Dorota Fleszer
sprawozdawca
Krzysztof Wujek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o tajemnicy skarbowej w kontekście dostępu do informacji publicznej oraz brak szczególnych uprawnień radnych do informacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ugody w postępowaniu podatkowym i jej oznaczenia jako tajemnicy skarbowej. Interpretacja art. 293 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej – oraz jego ograniczeń wynikających z tajemnicy skarbowej. Pokazuje, jak sądy interpretują te przepisy w praktyce.
“Czy ugoda między gminą a spółką może być ukryta przed opinią publiczną? Sąd rozstrzyga o tajemnicy skarbowej.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Gl 706/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-11-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Dorota Fleszer /sprawozdawca/ Krzysztof Wujek Małgorzata Herman /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 1089/24 - Wyrok NSA z 2025-05-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 293 par. 1 i par. 2 pkt 3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2022 poz 902 art. 5 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Wujek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 lipca 2023 r. nr SKO.IP/41.11/93/2023/14480 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 5 lipca 2023r., nr SKO.lP/41.11/93/2023/14480 Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję z 31 maja 2023r., nr [...] ([...]) Wójta Gminy M. (dalej: Wójt) w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej w zakresie ugody podpisanej w 2022 roku między Gminą M. a Spółką R. S.A. z siedzibą w B. dotyczącą spłaty należności głównej i odsetek od nienależnie pobranego podatku od nieruchomości ze względu na tajemnicę skarbową. Podstawa prawną wydanego rozstrzygnięcia był art. 1 ust. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U z 2023r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.). Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z 1 września 2022r. T. K. (dalej: Skarżący) zwrócił się z wnioskiem do Wójta o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanu ugody zawartej pomiędzy Gminą M. a Spółką R. S.A. z siedzibą w B. dotyczącej spłaty należności głównej i odsetek od nienależnie pobranego podatku od nieruchomości. Wójt decyzją z 26 października 2022r. odmówił Skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Od tej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, a po utrzymaniu jej w mocy złożył skargę na decyzję SKO z 18 listopada 2022r., nr [...]. W wyroku z 28 lutego 2023r., sygn. akt III SA/Gl 24/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję SKO z 18 listopada 2022r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta z 26 października 2022 r. Sąd stwierdził, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nie przeprowadzono w nich jednoznacznych ustaleń faktycznych w sprawie. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Skarżącego z 1 września 2022 r. Wójt decyzją z 31 maja 2023r. odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie ugody podpisanej w 2022r. między Gminą M. a Spółką R. S.A. z siedzibą w B. dotyczącą spłaty należności głównej i odsetek od nienależnie pobranego podatku od nieruchomości ze względu na tajemnicę skarbową. W jej uzasadnieniu Wójt powołał się na wskazanie Sądu co do tego, że ugoda znajdująca w aktach sprawy administracyjnej nie była klauzulowana jako "tajemnica skarbowa". Ten brak formalny Wójt uzupełnił. Wójt podniósł także, że ugoda objęta wnioskiem Skarżącego stanowiła dokument postępowania podatkowego w przedmiocie ustalenia prawa Spółki R. S.A. w B. do nadpłat w podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2008, wszczętego 26 marca 2019r. a zakończonego 15 czerwca 2022r. Jej ustalenia były podstawą do umorzenia postępowania podatkowego. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO utrzymało decyzję w mocy. W jego ocenie została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, chociaż w podstawie prawnej tej decyzji wadliwe (zbędnie) przywołano art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dotyczący informacji przetworzonej). Powyższe uchybienie jednak miało charakter nieistotny i nie wpływało na potrzebę uchylenia zaskarżonej decyzji. SKO podkreśliło, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego i może podlegać ograniczeniu, o czym stanowi między innymi art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej miał charakter indywidualnego działania Skarżącego, będącego radnym Rady Gminy M.. Natomiast informacje objęte wnioskiem tj. ugoda z dnia 3 czerwca 2022r. stanowiła integralny składnik akt postępowania w sprawie podatku od nieruchomości prowadzonego wobec Spółki R. S.A. w okresie od 26 marca 2019r. do 15 czerwca 2022r. Została ona przez Wójta oklauzulowana jako "tajemnica skarbowa". Skoro zatem przedmiotowa ugoda formalnie została objęta tajemnicą skarbową, o której mowa w art. 293 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, to ma miejsce ograniczenie w dostępie do informacji publicznej, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto Skarżący będąc radnym gminnym ale działając w przedmiotowej sprawie indywidualnie nie jest podmiotem wskazanym w art. 299 § 1 w zw. z art. 298 Ordynacji podatkowej oraz w art. 299 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej, uprawnionym do uzyskania dokumentów z akt podatkowych. W takiej sytuacji prawidłowo Wójt odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zarzucił wydanej przez SKO decyzji naruszenie: 1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskiej i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji; 2. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne przyjęcie, w ślad za organem I instancji, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej; 3. art. 15 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niezweryfikowanie decyzji administracyjnej organu I instancji. Wobec tego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że poprzez wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia żądanych informacji naruszone zostało jego prawo do informacji publicznej. Jest to jedno z praw człowieka, ale także prawo polityczne i kontrolne gwarantowane w art. 19 ust. 2 ratyfikowanego przez Rzeczpospolitą Polską Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Oznacza to, że podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej powinny więc mieć na uwadze szczególną rangę tego prawa dokonując wykładni i stosując przepisy. Zobowiązane są także do prowadzenia postępowania w sposób odpowiednio rzetelny i wnikliwy, aby nie naruszyć tego prawa w jakimkolwiek zakresie. Zdaniem Skarżącego tajemnicy skarbowej nie należy odczytywać rozszerzająco. Przedmiotem wniosku nie była ani deklaracja, ani żaden z dokumentów wskazanych w art. 293 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ nie wyjaśnił, z jakiej racji uznał zastosowanie przepisu za zasadne i dlaczego przedmiotem wniosku jest informacja będąca "integralną" częścią danych postępowania podatkowego. W aktach takiego postępowania mogą znaleźć się różne dokumenty o odmiennym charakterze, analogicznie do innych akt postępowań. Dla skutecznego stwierdzenia, że dana informacja w istocie jest objęta tajemnicą skarbową trzeba wykazać, iż wymogi art. 293 Ordynacji podatkowej odnoszą się bezpośrednio do przedmiotu wniosku. Nie można wywodzić tego z samego faktu, iż ta informacja jest częścią takiej a nie innej dokumentacji. Zdaniem Skarżącego również okoliczność, że żądana informacja łączy się z szeroko rozumianą sferą majątkową podmiotu, który może również występować jako płatnik, nie wystarczy do ograniczenia prawa do informacji publicznej na zasadach art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej. Gdyby przyjąć tok rozumowania Organu, to niemożliwa byłaby do udostępnienia żadna umowa, którą zawarłby podmiot prywatny z jednostką samorządu terytorialnego, bowiem zawsze mógłby powołać się na tajemnicę skarbową. Dodatkowo Skarżący wskazał, że jest radnym Rady Gminy M.. Informacje objęte wnioskiem są mu niezbędne do prawidłowego wykonywania swoich obowiązków, w tym do świadomego i rzetelnego głosowania nad uchwałą budżetową. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa realizacji wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej tj. ugody zawartej w 2022r. pomiędzy Gminą M. a Spółką R. S.A. z siedzibą w B. była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W wyroku z 28 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 24/23 Sąd uwzględniając skargę uchylił decyzję SKO z 18 listopada 2022r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta z 26 października 2022 r. Sąd wskazał, że ugoda z 3 czerwca 2022r. zawarta przez Spółkę R. S.A. z siedzibą w B. a Gminą M. znajduje się wprawdzie w aktach sprawy, ale jest jednym z jej dokumentów. Dodatkowo jest dokumentem jawnym i dostępnym dla Skarżącego, gdyby ten wyraził wolę zapoznania się z aktami sprawy. Taki sposób prowadzenia akt administracyjnych stoi w całkowitej sprzeczności ze stanowiskiem organów o konieczności objęcia tajemnicą skarbową ugody będącej przedmiotem wniosku Skarżącego z dnia 1 września 2022 r. Skoro przedmiotowa ugoda w jakikolwiek sposób nie została oznaczona jako dokument objęty tajemnicą skarbową, to okoliczność ta czyni rozważania organów w treści obu decyzji co do objęcia wnioskowanych informacji tajemnicą skarbową iluzorycznymi i nie mającymi pokrycia w obowiązujących przepisach prawa. Powinny być one w specjalny sposób oznakowane jako tajemnica skarbowa do wyłącznej wiedzy organów i Sądu. Niezależnie, w ocenie Sądu decyzja Wójta była wydana z naruszeniem prawa, ponieważ przywołując treść art. 293 Ordynacji podatkowej nie dokonał jego subsumpcji poprzez odniesienie do stanu faktycznego sprawy. Zatem wobec braku jednoznacznych ustaleń faktycznych w sprawie decyzje organów obu instancji nie mogły się ostać w obrocie prawnym, a w konsekwencji wydane zostały z naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że określone w art. 153 p.p.s.a. wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez sąd wiążą organy administracji publicznej i sąd w tej samej sprawie, tj. w sprawie tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W szczególności o tożsamości sprawy decyduje podstawa powstania danego stosunku prawnego, tj. podstawa prawna i okoliczności faktyczne. Istotna zmiana któregoś z tych elementów powoduje, że mamy do czynienia z nową sprawą. Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza zaś, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (m.in. wyrok NSA z 5 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 2107/19, wyrok NSA z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 911/18, wyrok NSA z 26 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1959/16). Mając powyższe na uwadze, Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta stwierdził, że nie zostały one wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, co mogłoby uzasadniać ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawną przesłanką żądania skarżącego są przepisy ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 poz.902; dalej: u.d.i.p.), będące rozwinięciem art. 61 Konstytucji RP. Bezsprzecznie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej statuuje prawo do informacji, w zakresie realizacji którego obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3). Konkretyzację tego prawa stanowi m.in. przywołana ustawa o dostępie do informacji publicznej. Już w art. 1 u.d.i.p. stanowi ona, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było zatem nie tyle to, czy dane, o których udostępnienie wnioskował Skarżący są informacją publiczną i czy organy administracji skarbowej są podmiotami zobowiązanym do udzielenia takiej informacji, co kwestia tego, czy ze względu na treść art. 293 § 1 w zw. z art. 293 § 2 pkt. 3 Ordynacji podatkowej zasadnie odmówiono udostępnienia ugody z 3 czerwca 2022r. zawartej przez Spółkę R. S.A. z siedzibą w B. a Gminą M. z powołaniem się na ograniczenie w dostępie do informacji publicznej wynikające z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. ze względu na tajemnicę skarbową. Podkreślenia wymaga okoliczność, że – co wynika z akt administracyjnych - dokument, którego udostępnienia domaga się Skarżący opatrzony został klauzulą "tajemnica skarbowa" i znajduje się w aktach postępowania w sprawie podatku od nieruchomości prowadzonego wobec Spółka R. S.A. w okresie od 26 marca 2019r. do 15 czerwca 2022r. Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia był art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Jak wynika z jego treści prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Jedną z tajemnic chronionych ustawowo jest tajemnica skarbowa, której zakres przedmiotowy uregulowany został w przepisach art. 293 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 poz.2383; dalej: o.p.). I tak, według art. 293 § 1 o.p. indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Z kolei z art. 293 § 2 pkt 3 o.p wynika, że przepis § 1 stosuje się również do danych zawartych w aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Zdaniem NSA z rezultatu wykładni językowej wynika, że przepis art. 293 § 2 pkt 3 o.p. stosuje się do wszystkich danych znajdujących się w aktach postępowań, o których mowa w jego treści, w tym informacji o ewentualnym wszczęciu postępowania kontrolnego, czy o ujawnieniu nieprawidłowości. Użyte sformułowania przesądzają bowiem jednoznacznie, że tajemnicą skarbową objęte się dane zawarte w aktach, a więc wszelkie dane znajdujące się aktach, a w takiej sytuacji, mimo że wniosek dotyczył informacji publicznej, zachodziły podstawy prawne wynikające z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. do odmowy jej udostępnienia (wyrok NSA z 7 października 2022 r., sygn. akt III OSK 1482/21). Zauważyć też należy stanowisko wyrażone w doktrynie, zgodnie z którym "zakres tajemnicy skarbowej jest bardzo szeroki" (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki Ordynacja podatkowa Unimex 2009, s. 1106). W art. 293 o.p. uregulowano w kazuistyczny jej zakres przedmiotowy - obejmujący wszystkie indywidualne dane zawarte we wszelkich dokumentach składanych przez podatników, płatników i inkasentów (S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Ordynacja podatkowa. Komentarz LexisNexis 2009, s. 977). Takie brzmienie przepisu art. 293 o.p. oznacza, że w trybie u.d.i.p. mogą być udzielane jedynie informacje zbiorcze o podatnikach, nie mogą być natomiast udzielane żadne informacje indywidualne (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1060/04). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Skarżący domaga się dostępu do dokumentu, odnoszącego się do w pełni zindywidualizowanego podmiotu, mających wynikać wprost z akt podatkowych postępowania prowadzonego przez organ podatkowy (Wójta). Dokument, ujawnienia którego domaga się Skarżący stanowi tajemnicę skarbową w rozumieniu art. 293 § 1 o.p. Skoro wyłączona jest jego jawność, to orzekające w sprawie organy zasadnie odmówiły Skarżącemu udostępnienia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W takim przypadku obowiązkiem organu było wydanie na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. W tym kontekście zwrócić uwagę przyjdzie na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2015 r., K 28/06, który dotyczył uznania, że art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 196, poz. 1631, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 149, poz. 1078, Nr 218, poz. 1592 i Nr 220, poz. 1600 oraz z 2008 r. Nr 171, poz. 1056) jest zgodny z zasadą poprawnej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W wyroku tym Trybunał wskazał, "że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nie ma, co wynika wprost z Konstytucji, charakteru absolutnego (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Ustawa o dostępie do informacji publicznej również wskazuje na istnienie odstępstw od zasady dostępu (art. 5 ust. 1). W razie odmowy udostępnienia informacji, z powołaniem się na jedną z normatywnie wymienionych wartości, bądź ze wskazaniem na ustawowe ograniczenie, organ władzy publicznej powinien wyraźnie oznaczyć podstawę decyzji odmownej. Decyzja taka może być następnie przedmiotem niezależnej kontroli ze strony organu sądowego. W wypadku kontroli decyzji odmownej, która opiera się na wyjątku przewidzianym w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, sąd poprzestaje jednak na badaniu, czy dana informacja rzeczywiście jest informacją wchodzącą w wyżej wymieniony zakres odstępstw". Nie znajduje zatem w okolicznościach tej sprawy uzasadnienia zarzut naruszenia art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskiej i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Jak wynika chociażby z art. 10 ust. 2 w/w Konwencji realizacja prawa do informacji może podlegać ograniczeniom, które są wyraźnie przewidziane przez ustawę. Należy także zwrócić uwagę na regulację art. 298 o.p., w której wyznaczony został katalog podmiotów, którym mogą być udostępniane akta objęte tajemnicą skarbową. Skarżący nie mieści się katalogu podmiotów w tej regulacji zawartym. Na taką ocenę nie ma wpływu okoliczność, że Skarżący jest jednocześnie radnym Rady Gminy M.. W ocenie Sądu skoro art. 2 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., każdemu, to nie ma uzasadnionych podstaw do zawężania katalogu podmiotów uprawnionych do jej uzyskania. Z faktu bycia radnym organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego dla danej osoby nie wynikają z przepisów u.d.i.p. żadne dodatkowe uprawnienia. Innymi słowy, przepisy u.d.i.p. przyznają jednakowo szeroki dostęp do informacji dla wszystkich zainteresowanych, bez wyodrębnienia szczególnych uprawnień bądź ich uszczuplenia w stosunku do radnych. Należy wyraźnie zaznaczyć, że u.s.g. nie tylko nie zawierają szczególnych uprawnień dla radnych w zakresie dostępu do informacji publicznej, ale również nie określają odmiennych zasad i trybu dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Taki pogląd wyraził na przykład WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 7 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 45/230. Nie jest zasadnym zarzut Skarżącego co do wadliwego przywołania w podstawie prawnej decyzji Wójta art. 3 ust. 1 u.d.i.p. dotyczącego informacji przetworzonej. Jego powołanie jest wprawdzie jego błędem, ale nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Poza tym z akt administracyjnych nie wynika, jakoby wnioskowana przez Skarżącego informacja uznana została przez Wójta jako informacja publiczna i w konsekwencji został zastosowany obowiązujący wobec tego rodzaju informacji stosowny tryb postępowania. W ocenie Sądu chybionym jest zarzut naruszenia art. 15 k.p.a., regulujący zasadę dwuinstancyjności postępowania. Wynika z niej, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej sprawy administracyjnej, która była rozstrzygnięta decyzją organu I instancji. W zaskarżonej decyzji SKO odniosło się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i zajęło stanowisko co do prawidłowości orzeczenia podjętego przez Wójta. Ocena tychże zarzutów i wskazanie argumentów, które przesądziły o braku ich zasadności zawarte zostało w uzasadnieniu decyzji SKO. W kontrolowanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy prawa materialnego, jak również naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę