III OSK 106/24Naruszenie kompetencji uchwała regulamin wody ścieki
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Gminy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy z dnia 7 września 2012 r. w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę, zarzucając jej istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie upoważnienia ustawowego. WSA uznał skargę za zasadną i stwierdził nieważność szeregu paragrafów regulaminu, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz Konstytucji RP. Rada Gminy w skardze kasacyjnej zarzuciła Sądowi I instancji m.in. błędną wykładnię art. 8 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez uznanie prawa prokuratora do wniesienia skargi oraz naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a. przez niezasadne stwierdzenie nieważności części regulaminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo ocenił zgodność uchwały z prawem. Sąd podkreślił, że prokurator ma niezależne uprawnienie do zaskarżania uchwał, a kontrola sądowa dotyczy stanu prawnego z daty podejmowania uchwały. NSA potwierdził, że Rada Gminy przekroczyła swoje kompetencje ustawowe, powtarzając lub modyfikując definicje ustawowe, nieprawidłowo regulując kwestie umowne oraz powielając przepisy ustawowe w akcie prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w zakresie kontroli aktów prawa miejscowego, kompetencji organów samorządu terytorialnego oraz roli prokuratury w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dotyczy specyficznej materii regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, ale zasady interpretacji przepisów kompetencyjnych mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prokurator ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prokurator ma niezależne uprawnienie do zaskarżania uchwał, w tym aktów prawa miejscowego, w celu ochrony praworządności.
Uzasadnienie
Uprawnienie prokuratora do wniesienia skargi wynika z art. 8 § 1 p.p.s.a. i ma charakter samoistny, nie zależy od uprawnień innych podmiotów. Działanie prokuratora służy ochronie obiektywnie pojętego porządku prawnego.
Czy rada gminy, uchwalając regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, przekroczyła swoje upoważnienie ustawowe zawarte w art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w wielu przypadkach rada gminy przekroczyła swoje kompetencje, powtarzając lub modyfikując definicje ustawowe, nieprawidłowo regulując kwestie umowne oraz powielając przepisy ustawowe w akcie prawa miejscowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że regulamin zawierał postanowienia wykraczające poza zakres delegacji ustawowej, np. poprzez powielanie definicji ustawowych, regulowanie treści umów cywilnoprawnych, czy powtarzanie przepisów ustawowych w akcie prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa.
Czy sąd administracyjny może stwierdzić nieważność części uchwały rady gminy, która została później zmieniona lub której część została skreślona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ocenia zgodność z prawem uchwały według stanu prawnego istniejącego w dacie jej podejmowania, a późniejsze zmiany nie mają wpływu na kontrolę legalności pierwotnej uchwały.
Uzasadnienie
Kontrola legalności uchwały dotyczy stanu faktycznego i prawnego z daty jej podjęcia. Późniejsze zmiany lub uchylenie części uchwały nie wpływają na ocenę legalności pierwotnego aktu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (46)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.z.w. art. 19 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Zakres spraw przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w formie regulaminu.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Upoważnienie rady gminy do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, w tym do uchwalania regulaminów.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego są upoważnione do stanowienia aktów prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.
u.z.z.w. art. 2 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja 'zbiorowego odprowadzania ścieków'.
u.z.z.w. art. 2 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja 'odbiorcy usług'.
u.z.z.w. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Forma pisemna umowy o dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków.
u.z.z.w. art. 6 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Minimalne postanowienia umowy o dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków.
u.z.z.w. art. 27 § ust. 1-6
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Zasady ustalania ilości dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Upoważnienie do określenia szczegółowych warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami usług.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Upoważnienie do określenia warunków przyłączania do sieci.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 2 pkt 9
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Upoważnienie do określenia warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.
u.z.z.w. art. 22
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Obciążanie gminy przez przedsiębiorstwo za pobór wody na cele publiczne.
u.z.z.w. art. 15 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Obowiązek przedsiębiorstwa przyłączenia nieruchomości do sieci.
u.z.z.w. art. 6 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Warunki zawarcia umowy o dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków.
p.p.s.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnienie prokuratora do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed WSA.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek przytoczenia i uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odrzucenie skargi w przypadku braku podstaw prawnych do jej wniesienia.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Kognicja sądów administracyjnych w zakresie orzekania o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania przed WSA.
p.p.s.a. art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o stwierdzeniu nieważności uchwały.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Zakres upoważnienia do uchwalenia regulaminu.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Kompetencje rady gminy w zakresie uchwalania regulaminów.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 2 pkt 1-9
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Katalog spraw, które mogą być przedmiotem regulaminu.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 5 pkt 9
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Warunki przyłączania do sieci.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności, nakazująca działanie organów w granicach i na podstawie prawa.
z.t.p. art. 118
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej
Akt prawa miejscowego powinien zawierać tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w upoważnieniu ustawowym i nie powtarzać przepisów ustaw.
z.t.p. art. 143
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej
Akt prawa miejscowego nie może powtarzać przepisów ustaw.
z.t.p. art. 137
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej
Akt prawa miejscowego nie może zawierać przepisów powszechnie obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej.
Konstytucja RP art. 171 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego.
u.s.g. art. 86
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nadzór nad działalnością gminną.
Konstytucja RP art. 175
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wymiar sprawiedliwości sprawowany przez sądy.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
z.t.p. art. 115
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej
Zakres regulacji aktu prawa miejscowego.
z.t.p. art. 137
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej
Zakres regulacji aktu prawa miejscowego.
z.t.p. art. 143
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej
Zakres regulacji aktu prawa miejscowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prokurator miał legitymację do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy. • Rada Gminy przekroczyła upoważnienie ustawowe przy uchwalaniu regulaminu, naruszając przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz Konstytucji RP. • Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił zgodność uchwały z prawem według stanu prawnego z daty jej podjęcia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Gminy kwestionująca prawo prokuratora do wniesienia skargi. • Argumentacja Rady Gminy dotycząca błędnej wykładni przepisów materialnych i procesowych przez Sąd I instancji. • Argumentacja Rady Gminy, że Sąd orzekał co do przepisów, które już nie obowiązywały lub nigdy nie weszły do obrotu prawnego. • Argumentacja Rady Gminy, że późniejsze zmiany uchwały lub jej części powinny wpływać na ocenę legalności pierwotnego aktu.
Godne uwagi sformułowania
Prokurator ma niezależne uprawnienie do zaskarżania uchwał... • Przy ocenie zgodności z prawem uchwały należy bowiem wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej podejmowania. • Akt prawa miejscowego powinien zawierać tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w upoważnieniu ustawowym i nie powtarzać przepisów ustaw.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sędzia
Arkadiusz Windak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie kontroli aktów prawa miejscowego, kompetencji organów samorządu terytorialnego oraz roli prokuratury w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, ale zasady interpretacji przepisów kompetencyjnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii przekraczania kompetencji przez organy samorządu terytorialnego przy tworzeniu prawa miejscowego, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa obywateli i funkcjonowanie usług publicznych.
“Rada Gminy przegrała z prokuratorem w NSA: kluczowe naruszenia przy tworzeniu regulaminu dostarczania wody i ścieków.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.