III NS 111/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPostępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po A. S. zostało zainicjowane przez wnioskodawczynię J. K., która wniosła również o ustanowienie kuratora dla uczestnika postępowania, M. S. (brata spadkodawczyni), ponieważ jego adres był nieznany. Sąd ustalił, że M. S. posiadał zameldowanie w S. przy ul. (...), na które próbowano doręczyć odpis wniosku. Przesyłka nie została odebrana, mimo dwukrotnego awizowania. Informacje z urzędów (pracy, skarbowego, NFZ, ZUS) potwierdzały, że M. S. wskazywał ten adres jako miejsce zamieszkania. Zgodnie z art. 139 § 1 k.p.c., sąd zobowiązał wnioskodawczynię do doręczenia odpisu wniosku za pośrednictwem komornika i przedstawienia potwierdzenia lub aktualnego adresu, pod rygorem zawieszenia postępowania. Wnioskodawczyni jednak podniosła, że nie zna adresu uczestnika, nie wie, jakiego komornika wybrać, i ponownie wniosła o ustanowienie kuratora. Sąd, powołując się na art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c., zawiesił postępowanie, uznając, że wnioskodawczyni nie podjęła wystarczających czynności do ustalenia adresu uczestnika ani do doręczenia pisma przez komornika. Sąd podkreślił, że ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu jest środkiem ostatecznym i powinno nastąpić dopiero po wyczerpaniu wszelkich możliwości ustalenia adresu i doręczenia pisma, aby zapewnić uczestnikowi prawo do obrony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProcedury związane z doręczaniem pism stronom o nieznanym miejscu pobytu, w tym przesłanki i moment ustanowienia kuratora.
Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu nieprocesowym, ale zasady dotyczące doręczeń i kuratora są szersze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji, gdy strona zobowiązana do wskazania adresu uczestnika postępowania nie uczyniła temu zadość, a próby doręczenia na wskazany adres okazały się bezskuteczne, sąd powinien ustanowić kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, czy też zawiesić postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd powinien zawiesić postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c., jeśli strona zobowiązana do wskazania adresu uczestnika nie uczyniła temu zadość, a ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu jest przedwczesne przed wyczerpaniem niezbędnych czynności zmierzających do zapewnienia możliwości osobistego uczestniczenia w postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie podjęła wystarczających kroków do ustalenia adresu uczestnika ani do doręczenia mu pisma przez komornika. Wskazano, że ustanowienie kuratora jest środkiem ostatecznym, a jego pochopne zastosowanie narusza prawo uczestnika do obrony. Obowiązek uprawdopodobnienia, że miejsce pobytu strony nie jest znane, spoczywa na osobie zainteresowanej ustanowieniem kuratora.
Jaka jest rola i zakres obowiązków strony w postępowaniu w zakresie ustalenia adresu uczestnika i zapewnienia mu możliwości obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Strona ma obowiązek podjęcia realnych czynności zmierzających do ustalenia adresu uczestnika lub doprowadzenia do skutecznego doręczenia korespondencji przez komornika. Obowiązek ten ma na celu uprawdopodobnienie w stopniu zbliżonym do pewności, że adres uczestnika jest nieznany i niemożliwy do ustalenia pomimo podjętej staranności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że aktywność wnioskodawczyni powinna polegać na realnych czynnościach, a nie tylko na zgłoszeniu braku wiedzy o adresie. Dopiero ewentualna bezskuteczność doręczenia komorniczego uzasadnia rozważenie ustanowienia kuratora.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. S. | osoba_fizyczna | spadkodawczyni |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zawiesza postępowanie, m.in. gdy strona zobowiązana do wskazania adresu pozwanego (uczestnika postępowania) obowiązkowi temu nie uczyni zadość.
Pomocnicze
k.p.c. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący doręczenie zastępcze i jego konsekwencje, w tym możliwość ustanowienia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu.
k.p.c. art. 144 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek uprawdopodobnienia, że miejsce pobytu strony nie jest znane, spoczywa na osobie zainteresowanej ustanowieniem kuratora.
k.p.c. art. 143
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do ustanowienia kuratora dla strony, której miejsce pobytu nie jest znane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające działania wnioskodawczyni w celu ustalenia adresu uczestnika. • Ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu jest środkiem ostatecznym i wymaga wyczerpania innych możliwości. • Pochopne ustanowienie kuratora narusza prawo strony do obrony.
Odrzucone argumenty
Adres uczestnika jest nieznany wnioskodawczyni. • Brak możliwości ustalenia właściwego komornika. • Konieczność ustanowienia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu.
Godne uwagi sformułowania
jest to więc rodzaj sankcji procesowej za niewypełnienie obowiązku należytego prowadzenia procesu • ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, przed wyczerpaniem niezbędnych czynności zmierzających do zapewnienia mu możliwości osobistego uczestniczenia w postępowaniu – jest przedwczesne • Pochopne wykorzystywanie instytucji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu naraża prawo uczestnika postępowania do reprezentowania przed sądem własnych interesów i podjęcia skutecznej obrony.
Skład orzekający
Grażyna Sienicka
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Procedury związane z doręczaniem pism stronom o nieznanym miejscu pobytu, w tym przesłanki i moment ustanowienia kuratora."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu nieprocesowym, ale zasady dotyczące doręczeń i kuratora są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy z doręczaniem pism procesowych i pokazuje, kiedy sąd może zawiesić postępowanie, co jest częstym zagadnieniem dla praktyków.
“Kiedy sąd zawiesza postępowanie o spadek? Kluczowe zasady doręczania pism i ustanawiania kuratora.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.