Orzeczenie · 2026-05-19

III KS 52/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-19
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćkpkkrajowa rada sądownictwanominacje sędziowskieiudex suspectusiudex inhabilis

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.B. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego S.S. w sprawie o sygnaturze III KS 52/25. Wniosek o wyłączenie sędziego M.B. złożono w dniu 31 marca 2026 r., a jego uzasadnienie opierało się na okolicznościach związanych z powołaniem sędziego M.B. na zajmowane stanowisko, które miały budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności (iudex suspectus) oraz zdolności do orzekania (iudex inhabilis). Sąd Najwyższy, nie wdając się w szersze rozważania dotyczące procesu nominacyjnego sędziów, stwierdził, że w przedstawionym stanie faktycznym wniosek o wyłączenie sędziego M.B. jest zasadny. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd uznał, że okoliczności podniesione we wniosku o wyłączenie sędziego S.S., dotyczące niezawisłości sędziego i niezależności sądu w kontekście sposobu powołania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą nowelizującą, w równym stopniu odnoszą się do sędziego M.B. W związku z tym, zarówno z perspektywy odbioru zewnętrznego, jak i subiektywnego przekonania sędziego, istniała uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego M.B. w sprawie, której dotyczył wniosek o jego wyłączenie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego M.B. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego S.S.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście kontrowersji wokół Krajowej Rady Sądownictwa i sposobu powoływania sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w Sądzie Najwyższym i kontrowersji związanych z nominacjami sędziowskimi w Polsce.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w sprawie z powodu wątpliwości co do jego bezstronności, wynikających z okoliczności powołania na stanowisko?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.

Uzasadnienie

Okoliczności związane ze sposobem powołania sędziego na stanowisko, w tym sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, mogą budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, zarówno z perspektywy zewnętrznej, jak i subiektywnej.

Czy okoliczności związane z powołaniem sędziego na stanowisko przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą nowelizującą, mają wpływ na ocenę bezstronności sędziego w kontekście wniosku o jego wyłączenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, te okoliczności mają wpływ na ocenę bezstronności.

Uzasadnienie

W przypadku, gdy te same okoliczności dotyczące sposobu powołania dotyczą zarówno sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, jak i sędziego wyznaczonego do rozpoznania tego wniosku, istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności tego drugiego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego

Strony

NazwaTypRola
P.K. i in.inneoskarżyciel posiłkowy
M.F.innepełnomocnik oskarżyciela posiłkowego
S.S.innesędzia
M.B.innesędzia

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności związane z powołaniem sędziego M.B. na stanowisko budzą uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (iudex suspectus, iudex inhabilis). • Te same okoliczności dotyczące sposobu powołania dotyczą zarówno sędziego S.S., jak i sędziego M.B., co prowadzi do uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego M.B.

Godne uwagi sformułowania

iudex suspectus • iudex inhabilis • istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • zarówno z perspektywy odbioru zewnętrznego, jako i subiektywnego przekonania sędziego

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący

M.B.

sędzia

S.S.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście kontrowersji wokół Krajowej Rady Sądownictwa i sposobu powoływania sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w Sądzie Najwyższym i kontrowersji związanych z nominacjami sędziowskimi w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziego i jego niezależności, w kontekście aktualnych sporów prawno-politycznych w Polsce.

Czy sędzia SN może być stronniczy z powodu sposobu powołania? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst