III KS 29/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy skargi obrońcy oskarżonego M. N. na wyrok Sądu Okręgowego w Z., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 16 maja 2018 r. (sygn. akt VII K […]) warunkowo umarzający postępowanie karne z art. 178a § 1 k.k. (jazda motorowerem w stanie nietrzeźwości) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy orzekł warunkowe umorzenie na okres 2 lat próby, nałożył świadczenie pieniężne 5000 zł oraz zakaz prowadzenia pojazdów na 2 lata. Prokurator wniósł apelację, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uchylił wyrok, wskazując na dowolność w ocenie przez Sąd Rejonowy, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne. Obrońca oskarżonego złożył skargę kasacyjną, podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 437 § 2 k.p.k., argumentując, że nie było konieczności ponownego przeprowadzania przewodu sądowego w całości. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że choć Sąd Okręgowy nie powołał wprost podstaw z art. 437 § 2 zd. II k.p.k., to jego uzasadnienie wskazywało na konieczność ponownej oceny stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, co mogłoby prowadzić do wyroku skazującego. Sąd Najwyższy podkreślił, że reguła ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) uniemożliwiła sądowi odwoławczemu wydanie wyroku reformatoryjnego, a zatem uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione, a naruszenie art. 437 k.p.k. nie nastąpiło.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uchylania wyroków warunkowo umarzających postępowanie przez sądy odwoławcze oraz zastosowanie zasady ne peius w kontekście art. 437 § 2 k.p.k.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy nie może wydać wyroku reformatoryjnego z powodu zasady ne peius.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 437 § 2 k.p.k., jeśli nie było konieczności ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie naruszył art. 437 § 2 k.p.k., ponieważ jego uzasadnienie wskazywało na potrzebę ponownej oceny stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, co mogłoby prowadzić do wyroku skazującego, a reguła ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) uniemożliwiła mu wydanie wyroku reformatoryjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku formalnego powołania się na przesłanki z art. 437 § 2 zd. II k.p.k., Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że stopień winy i społeczna szkodliwość czynu mogły być znaczne, co uniemożliwiało warunkowe umorzenie. Ponieważ sąd odwoławczy nie mógł wydać wyroku reformatoryjnego z powodu zasady ne peius, uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione.
Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok warunkowo umarzający postępowanie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli stwierdzi, że stopień winy i społeczna szkodliwość czynu są znaczne, mimo że nie może samodzielnie wydać wyroku skazującego z powodu zasady ne peius?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może uchylić wyrok warunkowo umarzający i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli stwierdzi, że przesłanki do warunkowego umorzenia nie zostały spełnione, a reguła ne peius uniemożliwia mu wydanie wyroku reformatoryjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że jeśli sąd odwoławczy stwierdzi, iż stopień winy i społeczna szkodliwość czynu są znaczne, co jest warunkiem koniecznym do warunkowego umorzenia, a jednocześnie z powodu zasady ne peius nie może wydać wyroku skazującego, to uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest właściwym rozwiązaniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. N. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1, art. 454 lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, co do którego w pierwszej instancji warunkowo umorzono postępowanie (zasada ne peius).
k.p.k. art. 539a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres kontroli Sądu Najwyższego po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do orzekania kasatoryjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, iż stopień winy i społeczna szkodliwość czynu mogły być znaczne, co uniemożliwiało warunkowe umorzenie. • Reguła ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) uniemożliwiła sądowi odwoławczemu wydanie wyroku reformatoryjnego, co uzasadniało uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Obrońca oskarżonego argumentował, że Sąd Okręgowy naruszył art. 437 § 2 k.p.k., uchylając wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, gdyż nie było konieczności ponownego przeprowadzania przewodu sądowego w całości.
Godne uwagi sformułowania
zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego [...] ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do orzekania kasatoryjnego • reguła ne peius • przeszkodą do wydania orzeczenia reformatoryjnego przez Sąd odwoławczy była reguła ne peius, określona w art. 454 § 1 k.p.k., zgodnie z którą sąd ten nie może skazać oskarżonego, m.in. co do którego w pierwszej instancji warunkowo umorzono postępowanie.
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Rafał Malarski
członek
Zbigniew Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylania wyroków warunkowo umarzających postępowanie przez sądy odwoławcze oraz zastosowanie zasady ne peius w kontekście art. 437 § 2 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy nie może wydać wyroku reformatoryjnego z powodu zasady ne peius.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w prawie karnym, związanego z możliwością uchylenia wyroku warunkowo umarzającego postępowanie i zastosowaniem zasady ne peius, co jest istotne dla praktyków.
“Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok warunkowo umarzający? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.