III KO 465/23Odrzucenie wniosku o odszkodowanie za represje powojenne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Białymstoku rozpoznał wniosek J. B. o odszkodowanie i zadośćuczynienie w związku z pozbawieniem wolności w lipcu i sierpniu 1946 r. Wnioskodawca twierdził, że zatrzymanie miało związek z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i opinii biegłych, oddalił wniosek. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazały się opinie biegłego historyka, który szczegółowo analizował dokumentację i podważył twierdzenia wnioskodawcy dotyczące jego przynależności do Armii Krajowej czy Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". Biegły wskazał na nieścisłości w podawanych przez wnioskodawcę pseudonimach, dowódcach i obszarach działania organizacji, a także na fakt, że zatrzymany wraz z wnioskodawcą A. M. został wkrótce potem przyjęty do Milicji Obywatelskiej, co wykluczało jego działalność w podziemiu niepodległościowym. Sąd uznał, że brak jest dowodów na wykazanie związku pomiędzy pozbawieniem wolności J. B. a działalnością niepodległościową, co stanowiło podstawę do oddalenia żądań odszkodowania i zadośćuczynienia. Na podstawie art. 230 § 2 k.p.k. orzeczono zwrot akt rentowych do KRUS, a kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, ocena dowodów w sprawach o odszkodowanie za represje powojenne, znaczenie opinii biegłych historyków.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie kluczowe okazały się szczegółowe analizy historyczne i dowodowe.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pozbawienie wolności wnioskodawcy w 1946 r. miało związek z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest dowodów na taki związek.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opiniach biegłego historyka, który szczegółowo analizował dokumentację i podważył twierdzenia wnioskodawcy dotyczące jego przynależności do organizacji niepodległościowych oraz przyczyn zatrzymania. Brak było wiarygodnych dowodów potwierdzających tezę wnioskodawcy.
Czy wnioskodawcy przysługuje odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Ponieważ nie wykazano związku pozbawienia wolności z działalnością niepodległościową, nie zostały spełnione przesłanki do przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie wskazanej ustawy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. B. (3) | osoba_fizyczna | świadek |
| A. M. | osoba_fizyczna | osoba zatrzymana |
| C. N. | osoba_fizyczna | świadek |
| S. B. | osoba_fizyczna | świadek |
| Z. B. | osoba_fizyczna | świadek |
| K. S. | osoba_fizyczna | świadek |
| T. W. | osoba_fizyczna | świadek |
| F. H. (1) | osoba_fizyczna | historyczna postać |
| J. G. | osoba_fizyczna | historyczna postać |
| O. | osoba_fizyczna | historyczna postać |
| W. B. (1) | osoba_fizyczna | osoba zatrzymana |
| B. K. | osoba_fizyczna | funkcjonariusz UB |
| Joanna Bąkowska | osoba_fizyczna | prokurator |
Przepisy (5)
Główne
ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń... art. 11 § 2
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Przepis ten stanowi podstawę do ubiegania się o odszkodowanie i zadośćuczynienie, jednakże wymaga wykazania związku pozbawienia wolności z działalnością niepodległościową.
ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń... art. 1 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Określa cel ustawy - uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych.
Pomocnicze
ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń... art. 8 § 3
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Dotyczy zwrotu akt rentowych.
k.p.k. art. 230 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zwrotu akt rentowych.
ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń... art. 13
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Podstawa obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na związek zatrzymania z działalnością niepodległościową. • Opinie biegłego historyka podważające twierdzenia wnioskodawcy. • Niespójności w zeznaniach wnioskodawcy i świadków. • Przyjęcie A. M. do Milicji Obywatelskiej jako dowód braku przynależności do podziemia.
Odrzucone argumenty
Twierdzenie o zatrzymaniu w związku z działalnością niepodległościową. • Przynależność do Armii Krajowej lub Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". • Współpraca z partyzantką radziecką jako podstawa do represji.
Godne uwagi sformułowania
nie zaistniała [związek między pozbawieniem wolności a działalnością niepodległościową] • nie jest to dokument sensu stricto • typowa notatka służbowa nieformalna • nie sposób przyjąć, że powodem pozbawienia wolności była jego działalność niepodległościowa
Skład orzekający
Mariusz Kurowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, ocena dowodów w sprawach o odszkodowanie za represje powojenne, znaczenie opinii biegłych historyków."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie kluczowe okazały się szczegółowe analizy historyczne i dowodowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy trudnego okresu powojennych represji i próby dochodzenia sprawiedliwości po latach, co ma duży ładunek emocjonalny i historyczny. Analiza dowodów i opinii biegłych jest pouczająca dla prawników zajmujących się podobnymi sprawami.
“Czy zatrzymanie w 1946 roku było karą za walkę o wolną Polskę? Sąd analizuje trudną historię J. B.”
Dane finansowe
WPS: 251 387,96 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.