III KO 246/25

III KO 246/25 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 17 lutego 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Kazimierz Klugiewicz 
  
w sprawie z zażalenia Z. J. ,  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,  
w dniu 17 lutego 2026 r.,  
wniosku Sądu Rejonowego w Przeworsku  
z dnia 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II Kp 117/25,  
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,  
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,  
na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario,  
  
          p o s t a n o w i ł :  
wniosku nie uwzględnić.  
  
  
  
UZASADNIENIE 
 
Sąd Rejonowy w Przeworsku postanowieniem z dnia 9 grudnia 2025 r., sygn. 
akt II Kp 117/25, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z 
zażalenia Z. J. , na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Strzyżowie 
o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k.  
innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. 
Uzasadniając 
swój 
wniosek 
wskazał, 
że 
sprawa 
dotyczy 
zażalenia na 
postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynności 
prokuratora Prokuratury Rejonowej w Dębicy, który wydał postanowienie o 
odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo z zawiadomienia Z. J. . 

III KO 246/25              
2 
 
 
Zaakcentował również stanowisko autora zażalenia, który podawał w wątpliwość 
możliwość obiektywnego rozpoznania sprawy przez jakikolwiek sąd z Podkarpacia. 
W przekonaniu Sądu, w świetle powyższych okoliczności dobro wymiaru 
sprawiedliwości wymaga, aby dla zachowania warunków do bezstronnego i 
rzetelnego rozpoznania sprawy została ona przekazania innemu sądowi 
równorzędnemu. 
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. 
Inicjatywa Sądu Rejonowego nie zasługuje na uwzględnienie. 
Należy podkreślić, że instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter 
wyjątku od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego 
względu jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy 
przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru 
sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla 
kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy 
przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w 
odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku 
warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169). W 
orzecznictwie wskazuje się jednak, że „autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości 
wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w 
zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego 
procesu. Racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się 
pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy, minimalizując tym samym 
wątpliwości co do obiektywizmu i niezawisłości w rozpoznawaniu przyszłych spraw, 
ograniczając tendencję do nadużywania stosowania właściwości delegacyjnej w 
związku z inicjatywami sądów na tle wątpliwości co do respektowania gwarancji 
sprawiedliwego procesu” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 
2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; por. postanowienie Sądu Najwyższego z 
dnia 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010/2/20, LEX nr 551465). 
Aprobując powyższe poglądy, należy stwierdzić, że sama okoliczność, iż 
osobą której dotyczy sprawa z zażalenia Z. J.  jest prokurator Prokuratury  

III KO 246/25              
3 
 
 
Rejonowej w Dębicy nie może uzasadniać skorzystania przez Sąd Najwyższy z tzw. 
właściwości delegacyjnej, mającej charakter wyjątku od zasady rozpoznania 
sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Nie jest w tym zakresie obojętny charakter 
sprawy przed sądem, która dotyczy jedynie kontroli postanowienia prokuratora o 
odmowie wszczęcia śledztwa, nie zaś rozstrzygnięcia o odpowiedzialności karnej 
prokuratora. Wprawdzie zagadnienie to może teoretycznie zaważyć o postawieniu 
prokuratora w stan oskarżenia, jednak jest to już tylko kontrola decyzji procesowej i 
to podjętej na wstępnym etapie postępowania karnego. W tego typu sprawach 
wystarczającymi gwarancjami obiektywizmu sędziów orzekających w sprawie, które 
powinny znaleźć zastosowanie w pierwszej kolejności, są unormowania określone 
w art. 40-43 k.p.k. Dopiero, jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie 
sprawy w danym sądzie nie byłoby możliwe, sąd wyższego rzędu zobligowany 
będzie do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 
43 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2021 r., III 
KO 78/21, LEX nr 3342056; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 
2022 r., V KO 53/22, LEX nr 3395020). Warto na koniec zaznaczyć, że wprawdzie 
do wystąpienia przez sąd z wnioskiem o skorzystanie przez Sąd Najwyższy z 
uprawnienia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.k. może skłonić inicjatywa strony 
podjęta w trybie art. 9 § 2 k.p.k., jednak tego rodzaju wnioski, co oczywiste, nie są 
wiążące dla sądu, podobnie jak i wyrażona w nich ocena realiów procesowych 
sprawy w kontekście wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 37 § 1 k.p.k. Co 
więcej, jak wskazuje się w literaturze: „w sytuacji, gdy czynność może być 
przeprowadzona wyłącznie z urzędu, organ procesowy nie ma obowiązku 
ustosunkowania się do wniosku” (J. Kosonoga, w: Kodeks postępowania karnego. 
Tom I, red. R.A. Stefański, S. Zabłocki, Warszawa 2017, teza 12 do art. 9). 
 
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.  
 
[J.J.] 
[a.ł] 
  

III KO 246/25              
4