Orzeczenie · 2022-03-18

III KO 23/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-03-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejWysokanajwyższy
zniesławienieart. 212 k.k.przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościobiektywizmbiegły sądowySąd Najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w R. o przekazanie sprawy karnej przeciwko J. K., oskarżonemu o zniesławienie (art. 212 § 1 i 2 k.k.), innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy uzasadnił swój wniosek tym, że mąż oskarżycielki prywatnej, A. L.– C., jest wieloletnim biegłym sądowym z zakresu neurologii przy Sądzie Okręgowym w R., co w odbiorze społecznym mogłoby rodzić przeświadczenie o braku zdolności sądu do obiektywnego przeprowadzenia postępowania. Sąd Najwyższy uznał jednak wniosek za oczywisty i bezzasadny. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i powinna być stosowana tylko w sytuacjach faktycznie wpływających na swobodę orzekania lub stwarzających pozory braku obiektywizmu. Sąd Najwyższy zaznaczył, że same kontakty zawodowe sędziów z osobami związanymi z wymiarem sprawiedliwości (jak biegli) nie uzasadniają przekazania sprawy, chyba że istnieją dodatkowe okoliczności wskazujące na częstotliwość i regularność takich kontaktów. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy ograniczył się do ogólnikowej argumentacji, nie wykazując, w jaki sposób powiązanie rodzinne biegłego z oskarżycielką miałoby wpłynąć na obiektywizm sądu. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że przewód sądowy został już otwarty, a sędzia sprawozdawca złożył oświadczenie o braku znajomości stron i braku podstaw do wyłączenia. Sąd Najwyższy uznał, że obawy o „odbiór społeczny” są nieuzasadnione, a obowiązkiem sądu jest prowadzenie spraw w sposób budujący autorytet, a nadmierne korzystanie z art. 37 k.p.k. podważa ten autorytet.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, interpretacja art. 37 k.p.k., znaczenie obiektywizmu sądu i unikanie nadmiernego korzystania z instytucji przekazania sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy karnej w kontekście powiązań rodzinnych biegłego z oskarżycielką.

Zagadnienia prawne (2)

Czy powiązania rodzinne biegłego sądowego z oskarżycielką prywatną uzasadniają przekazanie sprawy karnej innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo istnienie takich powiązań, bez dodatkowych okoliczności wskazujących na rzeczywisty wpływ na obiektywizm sądu, nie uzasadnia przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa. Wystarczające jest wykazanie rzeczywistych okoliczności, a nie tylko potencjalnych obaw o odbiór społeczny. Kontakty zawodowe z biegłym nie są wystarczające, jeśli nie ma dowodów na ich częstotliwość i wpływ na sędziego.

Czy obawy o 'odbiór społeczny' mogą stanowić samodzielną podstawę do przekazania sprawy karnej innemu sądowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obawy o odbiór społeczny, jeśli nie są poparte konkretnymi dowodami na brak obiektywizmu, nie stanowią racjonalnej podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Obowiązkiem sądu jest prowadzenie spraw w sposób budujący autorytet, a nadmierne korzystanie z możliwości przekazania sprawy podważa ten autorytet i jest sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w R. (wniosek oddalony)

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaoskarżony
A. L.– C.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania rzeczywistych okoliczności wpływających na swobodę orzekania lub stwarzających pozory braku obiektywizmu.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § 1 i 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów na wpływ powiązań rodzinnych biegłego na obiektywizm sądu. • Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i wymaga ścisłej interpretacji. • Obawy o odbiór społeczny nie są wystarczającą podstawą do przekazania sprawy. • Sędzia sprawozdawca złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia.

Odrzucone argumenty

Mąż oskarżycielki jest biegłym sądowym, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu.

Godne uwagi sformułowania

„To w odbiorze społecznym rodzić może przeświadczenie o niezdolności tego Sądu do obiektywnego i rzetelnego przeprowadzenia postępowania” • „dobro wymiaru sprawiedliwości” • „dobro wymiaru sprawiedliwości domaga się tego, aby tą sprawę, w której te okoliczności zaistniały, rozstrzygał inny sąd aniżeli właściwy.” • „autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie unikały prowadzenia spraw dla nich trudnych, czy kłopotliwych” • „sam w sobie” wysoce niewystarczający dla zastosowania instytucji procesowej o której przepis art. 37 k.p.k. stanowi • „Owe sygnalizowane przez Sąd obawy o „odbiór społeczny” są więc niczym racjonalnym nieuzasadnione.”

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, interpretacja art. 37 k.p.k., znaczenie obiektywizmu sądu i unikanie nadmiernego korzystania z instytucji przekazania sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy karnej w kontekście powiązań rodzinnych biegłego z oskarżycielką.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii potencjalnych konfliktów interesów i jak ważne jest obiektywne uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy, co jest istotne dla zrozumienia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Czy powiązania rodzinne biegłego mogą uniemożliwić sądowi sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst