Orzeczenie · 2026-05-28

III KO 125/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-28
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćwyłączenie sędziegowłaściwość sądukpkoskarżony

Sąd Rejonowy w Wadowicach, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2026 r. (sygn. II K 1/26), zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnienie wniosku opierało się na wcześniejszym przekazaniu sprawy przez Sąd Najwyższy z Sądu Rejonowego w Chrzanowie do Wadowic z powodu pokrzywdzenia sędziów z Chrzanowa. Sąd Rejonowy w Wadowicach wskazał, że obecnie oskarżony kwestionuje możliwość orzekania przez wyznaczonego asesora sądowego, podnosząc, że jego status „ucznia na sędziego” oraz powiązania między pokrzywdzonymi a innymi sędziami w okręgu krakowskim uniemożliwiają bezstronne rozpoznanie sprawy. Sąd Rejonowy podkreślił również, że wniosek o wyłączenie sędziego referenta został już oddalony. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za niezasadny. Stwierdził, że zmiana właściwości miejscowej sądu może nastąpić tylko w sytuacjach jednoznacznie świadczących o sprzeczności pozostawienia sprawy w gestii danego sądu z dobrem wymiaru sprawiedliwości, a takich okoliczności sąd wnioskujący nie wykazał. Sąd Najwyższy podkreślił, że inicjatywa zmiany właściwości pochodziła od oskarżonego i nie może ona być podyktowana jego subiektywnymi twierdzeniami. Podkreślono, że instytucja z art. 37 k.p.k. nie służy uwzględnianiu woli jednej ze stron procesu, a oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego potwierdza brak obaw o możliwość rozpoznania sprawy w wyznaczonym składzie. Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym subiektywne odczucia stron co do bezstronności sądu nie mogą stanowić podstawy do przekazania sprawy, zwłaszcza gdy są wykorzystywane instrumentalnie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy strona próbuje instrumentalnie wykorzystać procedury sądowe do zmiany właściwości miejscowej lub wyłączenia sędziego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, gdzie oskarżony podważa bezstronność sądu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy obawy oskarżonego dotyczące braku bezstronności sędziów w okręgu krakowskim, wynikające z powiązań między pokrzywdzonymi sędziami a innymi sędziami, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obawy oskarżonego nie uzasadniają przekazania sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że argumenty oskarżonego są subiektywne i nie mogą stanowić podstawy do zmiany właściwości miejscowej sądu. Instytucja z art. 37 k.p.k. nie może być wykorzystywana instrumentalnie przez stronę procesową w celu zmiany sądu lub odsunięcia od orzekania konkretnego sędziego. Oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego potwierdza brak podstaw do obaw o możliwość rozpoznania sprawy w wyznaczonym składzie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wniosek nie uwzględniony
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w Wadowicach (wniosek oddalony)

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja z art. 37 k.p.k. nie może prowadzić do zmiany właściwości miejscowej sądu z uwagi na wolę jednej ze stron procesu. Podstawy do przekazania sprawy nie mogą stanowić subiektywne odczucia stron dotyczące oceny bezstronności sądu, zwłaszcza gdy do tego sprowadzają się ich procesowe stanowiska. "Aktywność" procesowa strony, przejawiająca się nieraz w instrumentalnym wykorzystywaniu przysługujących jej uprawnień, nie może uzasadniać przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja z art. 37 k.p.k. nie może być wykorzystywana instrumentalnie przez stronę procesową. • Subiektywne odczucia stron co do bezstronności sądu nie stanowią podstawy do przekazania sprawy. • Oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego potwierdza brak podstaw do obaw o możliwość rozpoznania sprawy w wyznaczonym składzie.

Odrzucone argumenty

Oskarżony podważa możliwość orzekania przez asesora sądowego z uwagi na jego status. • Powiązania pokrzywdzonych sędziów z innymi sędziami w okręgu krakowskim uniemożliwiają bezstronne rozpoznanie sprawy. • Każde rozstrzygnięcie wydane przez sąd okręgu krakowskiego będzie przez oskarżonego kwestionowane.

Godne uwagi sformułowania

każde rozstrzygnięcie wydane przez którykolwiek sąd okręgu krakowskiego będzie przez oskarżonego kwestionowane • Instytucja z art. 37 k.p.k. nie może prowadzić do zmiany właściwości miejscowej sądu z uwagi na wolę jednej ze stron procesu. • Jakakolwiek „aktywność” procesowa strony postępowania, przejawiająca się nieraz w instrumentalnym wykorzystywaniu przysługujących jej uprawnień, a zatem podejmowaniu czynności mających wyłącznie na celu odsunięcie od orzekania konkretnego sędziego lub zmianę sądu właściwego, nie może jednak uzasadniać ani wyłączenia sędziego, ani przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy strona próbuje instrumentalnie wykorzystać procedury sądowe do zmiany właściwości miejscowej lub wyłączenia sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, gdzie oskarżony podważa bezstronność sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje granice wykorzystania przez strony procedur sądowych, szczególnie w kontekście zarzutów o brak bezstronności, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy można zmusić sąd do zmiany właściwości, powołując się na "brak zaufania" do sędziów?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst