Orzeczenie · 2000-09-06

III KKN 166/98Naruszenie zakazu reformationis in peius w sprawie karnej 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2000-09-06
SNKarneprawo karne materialneWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższyreformationis in peiuszakaz skazaniasąd odwoławczyuniewinnienieskazaniekodeks postępowania karnego

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonej A. A. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 17 grudnia 1996 r. Sąd Rejonowy w K. pierwotnie uniewinnił oskarżoną od zarzucanego jej czynu z art. 252 § 1 d.kk (utrudnianie postępowania przygotowawczego poprzez zacieranie śladów). Prokurator Rejonowy w K. złożył apelację, wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Wojewódzki w K., rozpoznając apelację, zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, uznając A. A. za winną popełnienia zarzucanego czynu i na podstawie art. 252 § 3 d.kk odstąpił od wymierzenia kary. Prokurator Generalny złożył kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisu prawa procesowego – art. 383 § 2 d.kpk (obecnie art. 454 § 1 kpk) – polegające na skazaniu oskarżonej, która została uniewinniona przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, podkreślając, że przepis ten zakazuje sądowi odwoławczemu skazania oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji. Sąd Najwyższy przywołał swoją konsekwentną linię orzeczniczą w tej kwestii i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w instancji odwoławczej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakazu reformationis in peius przez sąd odwoławczy w sprawach karnych, w szczególności w kontekście odstąpienia od wymierzenia kary.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy przepisów Kodeksu postępowania karnego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania (choć zasada została utrzymana w obecnym k.p.k.).

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd odwoławczy może skazać oskarżonego, który został uniewinniony przez sąd pierwszej instancji, nawet jeśli odstępuje od wymierzenia kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony przez sąd pierwszej instancji, nawet jeśli odstępuje od wymierzenia kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 383 § 2 d.kpk (obecnie art. 454 § 1 kpk), który wyraźnie zakazuje sądowi odwoławczemu skazania oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji. Odstąpienie od wymierzenia kary, mimo uznania winy, jest formą skazania w rozumieniu tego przepisu i stanowi naruszenie zakazu reformationis in peius.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżona A. A.

Strony

NazwaTypRola
A. A.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (4)

Główne

d.kk art. 252 § 1

Kodeks karny (dawny)

Czyn polegający na utrudnianiu postępowania przygotowawczego przez zacieranie śladów.

d.kpk art. 383 § 2

Kodeks postępowania karnego (dawny)

Zakaz skazania przez sąd odwoławczy oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji.

k.p.k. art. 454 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obecnie obowiązujący przepis zakazujący sądowi odwoławczemu skazania oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji.

Pomocnicze

d.kk art. 252 § 3

Kodeks karny (dawny)

Podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżony wyrok zapadł z rażącą obrazą przepisu art. 383 § 2 d.kpk, który zakazuje sądowi odwoławczemu skazania oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji • Orzeczenie o odstąpieniu od wymierzenia kary ma charakter sądowego potępienia czynu i jego sprawcy z jednoczesnym stwierdzeniem niecelowości stosowania względem niego środków represji karnej.

Skład orzekający

Feliks Tarnowski

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Deptuła

sędzia

Jerzy Steckiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu reformationis in peius przez sąd odwoławczy w sprawach karnych, w szczególności w kontekście odstąpienia od wymierzenia kary."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów Kodeksu postępowania karnego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania (choć zasada została utrzymana w obecnym k.p.k.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnej zasady procesowej w prawie karnym, która chroni oskarżonego przed pogorszeniem jego sytuacji prawnej w postępowaniu odwoławczym. Jest to kluczowe dla zrozumienia granic działania sądów odwoławczych.

“Sąd Najwyższy: Sąd odwoławczy nie może skazać uniewinnionego!”

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst