III KK 81/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść D.F. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Oświęcimiu. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., polegające na wszczęciu i prowadzeniu postępowania o wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. przeciwko D.F., podczas gdy postępowanie w tej samej sprawie zostało już wcześniej prawomocnie zakończone innym wyrokiem nakazowym. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy w Oświęcimiu rażąco naruszył zasadę, zgodnie z którą nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeżeli postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte toczy się. W analizowanej sprawie doszło do sytuacji, w której Sąd Rejonowy wszczął nowe postępowanie (sygn. akt II W 40/25) w dniu 27 stycznia 2025 r., podczas gdy postępowanie w tej samej sprawie (sygn. akt II W 1055/24) zostało już wszczęte wcześniej (13 grudnia 2024 r.) i zakończone wyrokiem nakazowym, który uprawomocnił się 7 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że oba postępowania dotyczyły tego samego czynu – kradzieży alkoholu o wartości 53,99 zł, popełnionej przez D.F. w tym samym czasie i miejscu. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i umorzył postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie zasady ne bis in idem i lis pendens w postępowaniu o wykroczenia.
Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie w tej samej sprawie zostało już prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte toczy się.
Zagadnienia prawne (1)
Czy można wszcząć postępowanie o wykroczenie, jeśli postępowanie w tej samej sprawie zostało już wcześniej prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte toczy się?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeżeli postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte toczy się.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył przepis art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., wszczynając nowe postępowanie o wykroczenie, które dotyczyło tego samego czynu, co wcześniej zakończone postępowanie. Wystąpiła negatywna przesłanka procesowa w postaci zawisłości sprawy (lis pendens).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.F. | osoba_fizyczna | ukaranego |
Przepisy (10)
Główne
k.p.w. art. 5 § 1 pkt 8
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeżeli postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte toczy się.
k.p.w. art. 119 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Przepis określający znamiona wykroczenia kradzieży.
k.p.w. art. 104 § 1 pkt 7
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia - prowadzenie postępowania mimo istnienia przeszkody procesowej.
k.w. art. 119 § 1
Kodeks wykroczeń
Kto kradnie cudzą rzecz ruchomą, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.
Pomocnicze
k.p.w. art. 59 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy wszczęcia postępowania o wykroczenie.
k.p.w. art. 119
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy wymiaru kary za wykroczenie.
k.p.w. art. 624 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych.
u.o.p.s.k. art. 17 § 1 i 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Dotyczy opłat sądowych.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozpoznania kasacji na posiedzeniu.
k.w. art. 24 § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w tej samej sprawie zostało już wcześniej prawomocnie zakończone. • Sąd Rejonowy naruszył art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego • negatywna przesłanka procesowa w postaci zawisłości sprawy (lis pendens) • przedmiotem oceny obu sądów było popełnione przez D. F. w tym samym czasie i miejscu [...] wykroczenie • nie ulega wątpliwości, że powyższy wyrok – pomimo pewnych odmienności redakcyjnych, dotyczył w całości tożsamego podmiotowo i przedmiotowo zachowania
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady ne bis in idem i lis pendens w postępowaniu o wykroczenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie w tej samej sprawie zostało już prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte toczy się.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie podstawowych zasad procesowych, takich jak zakaz ponownego sądzenia za ten sam czyn (ne bis in idem), nawet w sprawach o wykroczenia. Ilustruje to błąd proceduralny sądu niższej instancji i jego naprawienie przez Sąd Najwyższy.
“Sąd Najwyższy: Nie można sądzić dwa razy za to samo wykroczenie!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.