Pełny tekst orzeczenia

III KK 70/26

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

III KK 70/26 
 
 
 
 
  
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
  
Dnia 13 maja 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący) 
SSN Antoni Bojańczyk 
SSN Adam Roch (sprawozdawca) 
  
w sprawie M.M.  
w przedmiocie wyroku łącznego  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej  
na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.  
w dniu 13 maja 2026 r.  
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego  
od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu  
z 22 listopada 2024 r., sygn. II Ka 455/24,  
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Sączu  
z 2 lipca 2024 r., sygn. II K 561/23 i umarzającego postępowanie  
  
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego 
rozpoznania 
Sądowi 
Okręgowemu 
w 
Nowym 
Sączu 
w 
postępowaniu odwoławczym.  
  
Antoni Bojańczyk                          Zbigniew Kapiński                             Adam Roch 
  
UZASADNIENIE 
 

III KK 70/26              
2 
 
M.M. został prawomocnie skazany: 
1. wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z 22 lutego 2021 r., 
sygn. II K 1166/20, za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k. popełnione w okresie od 
1 sierpnia 2019 r. do 8 września 2020 r., na karę 10 miesięcy ograniczenia 
wolności; 
2. wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z 24 stycznia 2022 r., 
sygn. II K 1046/21, za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k. popełnione w okresie od 
9 września 2020 r. do 11 sierpnia 2021 r., na karę 1 roku i 6 miesięcy 
ograniczenia wolności; 
3. wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z 5 września 2022 r., sygn. II K 
1613/21, za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 
k.k. popełnione z 23/24 listopada 2021 r., na karę 3 miesięcy pozbawienia 
wolności oraz karę 6 miesięcy ograniczenia wolności; 
4. wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z 23 stycznia 2023 r., sygn.  
K 589/22, za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k. popełnione w okresie od sierpnia 
2021 r. do 21 stycznia 2022 r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności. 
Wyrokiem łącznym z 2 lipca 2024 r., sygn. II K 561/23, Sąd Rejonowy w 
Nowym Sączu: 
1. na podstawie art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k. i art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 i § 
2 k.k., art. 86 § 1 i § 3 k.k. połączył skazanemu M.M. kary ograniczenia wolności 
orzeczone w sprawach o sygn. II K 1166/20 i II K 1046/21 i w ich miejsce 
wymierzył mu karę łączną 2 lat ograniczenia wolności, polegającą na 
wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 
24 godzin miesięcznie; 
2. pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach podlegających połączeniu 
pozostawił do odrębnego wykonania; 
3. na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie o objęcie wyrokiem łącznym 
skazań ze spraw o sygn. akt II K 1613/21 i II K 589/22. 
 
Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone apelacją przez prokuratora w 
całości na niekorzyść skazanego. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu wyrokiem z 22 

III KK 70/26              
3 
 
listopada 2024 r., sygn. II Ka 455/24, uchylił zaskarżony wyrok łączny i na podstawie 
art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie. 
Kasację od wyroku sądu odwoławczego na korzyść skazanego M.M. wywiódł 
Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku 
naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego – art. 572 k.p.k., art. 85 § 
1 k.k. w zw. z art. 87 § 1 i § 2 k.k. i w zw. z art. 37b k.k. poprzez oparcie się na błędnej 
wykładni wymienionych norm prawa materialnego i w konsekwencji niesłuszne 
przyjęcie, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Sączu, sygn. II K 1613/21, przy 
zastosowaniu art. 37b k.k. wymierzono de facto jedną karę sekwencyjną – 
pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, odrębną od kar jednostkowych 
pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, z którymi kara ta nie może być 
połączona, jako stanowiąca inny rodzaj sankcji i umorzenie postępowania w 
przedmiocie wydania wyroku łącznego w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia 
wskazanych norm winna była prowadzić do uznania, że na podstawie powyższej 
regulacji za popełnienie jednego czynu zabronionego, wymierzono dwie odrębne 
kary, to jest karę 3 miesięcy pozbawienia wolności i karę 6 miesięcy ograniczenia 
wolności, które nadawały się do połączenia z karami wymierzonymi wyrokami Sądu 
Rejonowego w Nowym Sączu o sygn. akt II K 1046/21 i II K 589/22 – odpowiednio: 
karą 1 roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności i karą 5 miesięcy pozbawienia 
wolności, orzeczonymi za przestępstwa pozostające ze sobą w realnym zbiegu. 
Podnosząc powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie 
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Nowym Sączu 
do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 
 
Sąd Najwyższy zważył co następuje. 
 
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwoliło na 
uwzględnienie jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Wydane przez sąd 
okręgowy rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku 
łącznego zapadło bowiem z rażącym naruszeniem przepisów prawa wskazanych w 
zarzucie kasacji.  

III KK 70/26              
4 
 
 
W części motywacyjnej swego orzeczenia sąd odwoławczy mylnie wywiódł,  
że orzekana na podstawie art. 37b k.k. kara sekwencyjna jest karą odrębną od 
jednostkowych kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, albowiem przepis 
ten nakazuje obie te kary wymierzyć jednocześnie i są one ściśle ze sobą związane. 
Kwintesencją tego było stwierdzenie, że kara sekwencyjna może zostać połączona 
karą łączną w trybie art. 87 § 2 k.k. jedynie z inną karą sekwencyjną, natomiast nie z 
karami jednostkowymi pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności. 
 
Powyższe założenie nie było trafne, co doprowadziło do naruszenia art. 85 § 
1 k.k. w zw. z art. 87 § 1 i § 2 k.k. poprzez brak połączenia kar ograniczenia wolności 
orzeczonych w wyrokach II K 1046/21 i II K 1613/21 oraz kar pozbawienia wolności 
wymierzonych w sprawach II K 1613/21 i II K 589/22. Zauważyć należy, że dodany 
ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych 
innych ustaw (Dz. U. 2015, poz. 396) przepis art. 37b k.k. umożliwia sądowi 
jednoczesne orzeczenie za każdy występek zagrożony karą pozbawienia wolności, 
niezależnie od dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego w ustawie za 
dany czyn, dwóch kar, a to krótkoterminowej kary pozbawienia wolności oraz kary 
ograniczenia wolności. W uzasadnieniu do projektu ustawy zakładającej 
wprowadzenie omawianej regulacji wskazano: „Istotnym novum przewidzianym w 
projekcie jest instytucja kary mieszanej, jako kombinowanej formy represji 
prawnokarnej, 
która 
powinna 
być 
szczególnie 
atrakcyjna 
w 
przypadku 
poważniejszych występków” (zob. uzasadnienie rządowego projektu ustawy o 
zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy Sejmu 
VII kadencji nr 2393, s. 11). Powyższy zapis (użycie liczby pojedynczej) może zatem 
sugerować, że chodzi tu o jedną karę o cechach mieszanych przynależnych 
częściowo karze pozbawienia wolności, a częściowo karze ograniczenia wolności, a 
więc, że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie nowego rodzaju kary do 
systemu prawa karnego. Tak jednak nie jest. W przepisie art. 37b k.k. nie chodzi 
bowiem o jedną, ale o dwie wymierzane kary, z których każda zachowuje swój 
odrębny byt. Sytuacja jest tu analogiczna jak w wypadku orzekania za przestępstwo 
kary pozbawienia wolności i grzywny. Takie stanowisko jest też prezentowane 
zresztą w piśmiennictwie (zob. np. J. Majewski (w:) Kodeks karny. Część ogólna. 
Tom I. Komentarz do art. 1-52, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2016, s. 745; B. 

III KK 70/26              
5 
 
J. Stefańska (w:) Kodeks karny. Komentarz, red. M. Filar, LEX/el. 2016, komentarz 
do art. 37b, teza 1). Odmiennie przebiega jedynie wykonywanie tych kar. W wypadku 
orzeczenia kar pozbawienia wolności i grzywny, są one wykonywane jednocześnie. 
Natomiast w przypadku orzeczenia kary pozbawienia wolności i kary ograniczenia 
wolności, w pierwszej kolejności – co do zasady – wykonywana jest kara 
pozbawienia wolności (art. 37b k.k. in fine i art. 17a § 1 k.k.w.). Przedstawiony 
powyżej pogląd wspiera też wykładnia językowa art. 37b k.k. Zdanie trzecie tego 
przepisu wskazuje bowiem, że w razie zastosowania omawianej tu regulacji, w 
pierwszej kolejności wykonuje się karę pozbawienia wolności, chyba że ustawa 
stanowi inaczej. Zasadą jest więc wykonywanie najpierw kary pozbawienia wolności, 
a dopiero następnie kary ograniczenia wolności.  
Unormowanie to potwierdza zatem pełną odrębność omawianych kar. 
Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 17a k.k.w., który zakłada, że w razie orzeczenia 
wobec skazanego kary pozbawienia wolności oraz kary ograniczenia wolności na 
podstawie art. 37b k.k. (lub art. 87 § 2 k.k.), karę ograniczenia wolności kieruje się 
do wykonania w pierwszej kolejności tylko wówczas, gdy zachodzą przeszkody 
prawne do niezwłocznego wykonania kary pozbawienia wolności. Zatem i wykładnia 
systemowa zewnętrza wskazuje na odrębność omawianych kar. Nie sposób pominąć 
też i tego, że przyjmując regulację art. 37b k.k. ustawodawca nie poszerzył 
jednocześnie katalogu kar z art. 32 k.k., a przecież wprowadzając nową karę taki 
zabieg byłby niezbędny. Art. 32 k.k. nie przewiduje zaś kary sekwencyjnej jako 
rodzajowo odrębnej. 
Wszystkie te względy przemawiają za tym, że na podstawie art. 37b k.k. sąd 
wymierza jednocześnie dwie odrębne kary, tj. krótkoterminową karę pozbawienia 
wolności oraz karę ograniczenia wolności, które wykonywane są kolejno. 
Tym samym, art. 85 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 87 § 1 k.k., również i w odniesieniu 
do kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczonych w oparciu o 
przepis art. 37b k.k., formułują obowiązek połączenia ich węzłem jednej kary, jeżeli 
karę pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności wymierzono również za inne 
przestępstwo pozostające w zbiegu (por. wyrok SN z 7 marca 2023 r., V KK 474/22; 
J. Majewski, Kodeks karny. Komentarz do zmian 2015, LEX/el. 2015, komentarz do 
zmiany  

III KK 70/26              
6 
 
art. 87, teza 3). Przeszkody w tym względzie nie stanowi regulacja art. 87 § 2 k.k. 
Powyższy przepis stanowi jedynie, że jeżeli za zbiegające się przestępstwa 
wymierzono kary pozbawienia wolności oraz ograniczenia wolności i kara łączna 
pozbawienia wolności nie przekroczyłaby 6 miesięcy, a kara łączna ograniczenia 
wolności  
– 2 lat, sąd może orzec te kary łączne jednocześnie, jeżeli cele kary zostaną w ten 
sposób spełnione. Tym samym obowiązek połączenia przez sąd orzeczonych wobec 
skazanego kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności oraz wymierzenia kary 
łącznej pozbawienia wolności aktualizuje się dopiero wówczas, gdy nie zostaną 
spełnione formalne przesłanki wskazane w art. 87 § 2 k.k., tj. jednoczesnego wymiaru 
dwóch kar łącznych pozbawienia wolności i ograniczenia wolności oraz gdy pomimo 
spełnienia formalnych przesłanek stwarzających podstawy do wymiaru sekwencji 
dwóch kar łącznych sąd uzna, iż w razie orzeczenia jednocześnie kary łącznej 
pozbawienia wolności oraz ograniczenia wolności nie zostałyby spełnione cele kary. 
Uzasadnienie łączenia kar różnorodzajowych w trybie i na zasadach określonych w 
art. 87 § 1 k.k. odnosi się więc do sytuacji, w której nie jest możliwe lub nie jest 
zasadne z uwagi na cele kary skorzystanie przez sąd z rozwiązania przewidzianego 
w art. 87 § 2 k.k., tj. wyłącznie w sytuacji, gdy brak jest możliwości wymierzenia na 
podstawie art. 87 § 2 k.k. dwóch kar łącznych – pozbawienia wolności oraz 
ograniczenia wolności, które ze swojej istoty nie będą wykonywane jednocześnie, 
lecz sekwencyjnie. 
W konsekwencji rację przyznać należy Prokuratorowi Generalnemu, że 
podjęta przez Sąd Okręgowy w Nowym Sączu decyzja o umorzeniu postępowania o 
wydanie wyroku łącznego wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa 
karnego materialnego, art. 85 § 1 k.k. w zw. z 87 § 1 k.k., która miała przy tym istotny 
wpływ na treść orzeczenia. Konsekwencją zaistniałego uchybienia było bowiem 
niezasadne umorzenie postępowania na podstawie art. 572 k.p.k., dokonane także 
z rażącym naruszeniem tego przepisu. Powyższe względy przesądzają o 
konieczności uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu i przekazania 
sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 
W ponownym postępowaniu sąd odwoławczy rozpoznając apelację 
prokuratora mieć będzie na względzie poczynione wyżej uwagi. 

III KK 70/26              
7 
 
  
  
Antoni Bojańczyk                         Zbigniew Kapiński                               Adam Roch 
[WB] 
[a.ł]