Orzeczenie · 2024-01-18

III KK 592/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-01-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnerecydywaprowadzenie pojazdustan nietrzeźwościzakaz prowadzenia pojazdówkasacjaSąd Najwyższybłąd kwalifikacji prawnej

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść Ł. K., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Stargardzie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.) oraz za popełnienie tego czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, co stanowiło kwalifikowany typ przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd Rejonowy orzekł wobec skazanego karę 7 miesięcy pozbawienia wolności, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że zakaz prowadzenia pojazdów, na podstawie którego skazano Ł. K. za recydywę, został orzeczony za wykroczenie (kierowanie pojazdem w stanie po użyciu alkoholu), a nie za przestępstwo. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że zachowanie Ł. K. nie wypełniło znamion przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k., ponieważ zakaz prowadzenia pojazdów nie był orzeczony w związku ze skazaniem za przestępstwo. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Stargardzie do ponownego rozpoznania, mając na uwadze wskazania Sądu Najwyższego. Uchylenie to spowodowało również rozwiązanie z mocy prawa kary łącznej pozbawienia wolności oraz łącznego środka karnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. w kontekście zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego za wykroczenie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zakaz prowadzenia pojazdów nie był orzeczony w związku ze skazaniem za przestępstwo.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, gdy zakaz prowadzenia pojazdów został orzeczony za wykroczenie, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. (recydywa)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie wypełnia.

Uzasadnienie

Znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. wymagają, aby zakaz prowadzenia pojazdów był orzeczony w związku ze skazaniem za przestępstwo, a nie za wykroczenie. W analizowanej sprawie zakaz został orzeczony na podstawie art. 87 § 3 k.w. za wykroczenie.

Jaki jest wpływ błędnej kwalifikacji prawnej czynu na treść orzeczenia, w szczególności w zakresie orzeczenia środka karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Błędna kwalifikacja prawna czynu jako przestępstwa kwalifikowanego (recydywa) ma istotny wpływ na treść orzeczenia, prowadząc do obligatoryjnego orzeczenia surowszych środków karnych, takich jak dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów.

Uzasadnienie

Kwalifikacja czynu jako przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. jest kwalifikowanym typem przestępstwa, zagrożonym surowszą karą i obligującym do orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów na podstawie art. 42 § 3 k.k. Błąd w tej kwalifikacji miał zatem istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Ł. K. (w części dotyczącej czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k.)

Strony

NazwaTypRola
Ł. K.osoba_fizycznaskazany
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca kasacji
A. S.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 178a § 1 i 4

Kodeks karny

Przepis ten dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego przez osobę, która była wcześniej prawomocnie skazana za takie przestępstwo lub dopuściła się czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo.

k.k. art. 42 § 3

Kodeks karny

Przepis ten stanowi podstawę do orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.

Pomocnicze

k.k. art. 244

Kodeks karny

k.k. art. 284 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 42 § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 43a § 2

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 63 § 1

Kodeks karny

k.w. art. 87 § 3

Kodeks wykroczeń

Przepis ten dotyczy kierowania pojazdem w stanie po użyciu alkoholu.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 442 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 575 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 568a § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, na podstawie którego Ł. K. został skazany za recydywę, został orzeczony za wykroczenie, a nie za przestępstwo, co wyklucza zastosowanie art. 178a § 4 k.k.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie skazanego nie wypełniło znamion wymienionego przestępstwa • nie doszło do zrealizowania znamion przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. • kwalifikacja prawna czynu zarzuconego Ł. K. w pkt I aktu oskarżenia była więc błędna • błąd prawa materialnego miał zatem istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. w kontekście zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego za wykroczenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zakaz prowadzenia pojazdów nie był orzeczony w związku ze skazaniem za przestępstwo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego – prawidłowej kwalifikacji czynu i rozróżnienia między przestępstwem a wykroczeniem, co ma bezpośrednie przełożenie na surowość kary i orzekane środki karne.

Czy zakaz za wykroczenie to to samo co zakaz za przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej: 10 000 PLN

świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej: 5000 PLN

naprawienie szkody: 5900 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst