III KK 538/25
POSTANOWIENIE
Dnia 10 grudnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 10 grudnia 2025 r.,
w sprawie R.G.
skazanego z art. 299 § 1 k.k. i in.
kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z dnia 20 marca 2025 r., sygn. akt II AKa 233/24,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 18 marca 2024 r., sygn. akt III K 65/23,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
[WB]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Kielcach, orzekając w sprawie R.G. oraz innych
oskarżonych, wyrokiem z dnia 18 marca 2024 r., sygn. akt III K 65/23 uznał R.G za
winnego:
III KK 538/25
2
1.
tego, że w okresie od dnia bliżej nieustalonego czerwca 2022 r. do 5
października 2022 r., w Z., woj. […] i innych miejscowościach na terenie
kraju, brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej kierowanej przez
nieustaloną osobę, do której należeli S.G., D.M., K.K., P.R., A.R., A.K. i inne
nieustalone osoby, mającej na celu popełnianie przestępstw polegających na
doprowadzeniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim
wprowadzeniu w błąd, osób do niekorzystnego rozporządzenia własnym
mieniem oraz praniu pieniędzy pochodzących z korzyści związanych z
popełnieniem tych przestępstw, co stanowi przestępstwo z art. 258 § 1 k.k. w
brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2023 r. i za to wymierzył mu
karę 2 lat pozbawienia wolności (pkt I wyroku);
2.
ciągu jedenastu przestępstw, popełnionych w krótkich odstępach czasu, z
wykorzystaniem tej samej sposobności, zanim zapadł pierwszy wyrok
chociażby nieprawomocny co do któregokolwiek z nich, kwalifikowanych z
art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 §
1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., art. 91 § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę 4 lat
pozbawienia wolności (pkt II wyroku);
3.
ciągu dziesięciu przestępstw, popełnionych w krótkich odstępach czasu, z
wykorzystaniem tej samej sposobności, zanim zapadł pierwszy wyrok
chociażby nieprawomocny co do któregokolwiek z nich, kwalifikowanych z
art. 299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz art. 13 § 1 k.k. w zw. z art.
299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., art. 91 § 1 k.k. i za to wymierzył mu
karę 4 lat pozbawienia wolności (pkt III wyroku);
4.
przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w
zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 65 § 1 k.k. i za to
wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności (pkt IV wyroku).
Następnie, na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone
w wobec oskarżonego R.G. kary pozbawienia i wymierzył mu karę łączną 7 lat
pozbawienia wolności (pkt V wyroku). Orzekł wobec oskarżonego także obowiązek
naprawienia szkody.
III KK 538/25
3
Powyższy wyrok w części dotyczącej oskarżonego R.G. został zaskarżony
apelacją obrońcy: co pkt I, II, IV i V wyroku co do rozstrzygnięcia o karze, zaś co do
pkt III – o winie. Skarżący zarzucił orzeczeniu:
1.
obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wyroku, tj.: art. 2 §
2 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej,
a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w sposób uzasadniający
twierdzenie, że ocena miała służyć z góry przyjętej przez Sąd tezie o
zawinieniu oskarżonego R.G. w zakresie, w jakim nie przyznał się do zarzutu
prania brudnych pieniędzy, gdy tymczasem Sąd orzekający nie poczynił
żadnych
ustaleń
faktycznych
mogących
skutkować
przypisaniem
oskarżonemu winy i sprawstwa w zaskarżonym zakresie;
2.
obrazę art. 424 § 1 i 2 k.p.k. poprzez sporządzenie uzasadnienia
zaskarżonego wyroku z pominięciem obligatoryjnych elementów treściowych
uzasadnienia, które uniemożliwiają instancyjną kontrolę rozstrzygnięcia;
3.
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że oskarżony swym
zachowaniem zrealizował znamiona przestępstwa prania brudnych pieniędzy,
gdy tymczasem oprócz powołania przesłanek kodeksowych Sąd w ogóle nie
wykazał po stronie R.G. świadomości, iż swoim zachowaniem faktycznie
podjął
czynności
mogące
udaremnić
stwierdzenie
przestępnego
pochodzenia środków pieniężnych uznając m.in., iż znaleziona podczas
przeszukania kwota 71 900 zł stanowi korzyść związaną bezpośrednio z
popełnienia oszustwa lub oszustw metodą na „policjanta” i „prokuratora”;
4.
rażącą niewspółmierność orzeczonej kary 7 lat pozbawienia wolności oraz
orzeczonego solidarnie obowiązku naprawienia szkody.
Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o uniewinnienie oskarżonego
R.G. od zarzutu popełnienia ciągu przestępstw z art. 299 § 1 i 5 k.k., zaś w
pozostałym zakresie o wymierzenie mu kar mniej surowych.
Wyrok zaskarżył także prokurator, na niekorzyść oskarżonego R.G. w części
dotyczącej rozstrzygnięcia z pkt. III wyroku, zarzucając mu obrazę przepisów
postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.,
polegającą na pominięciu w pkt. III sentencji wyroku czynu zarzuconego R.G. w pkt.
XIV aktu oskarżenia, w następstwie czego doszło do wydania wyroku, który nie
III KK 538/25
4
zawiera w części dyspozytywnej odniesienia do czynu stanowiącego faktyczną
podstawę skazania mimo, jak należy domniemywać uwzględnienia go w liczbie
ciągu 10 przestępstw z art. 299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz 13§ 1 k.k. w
zw. z art. 299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i art. 91 § 1 k.k., za który na
podstawie art. 299 § 5 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Sąd I
instancji wymierzył R.G. karę 4 lat pozbawienia wolności. Mając na względzie
powyższe prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku.
Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 marca 2025 r., sygn. II AKa
233/24, w zakresie dotyczącym oskarżonego R.G. uchylił rozstrzygnięcie o karze
łącznej pozbawienia wolności, jak również uzupełnił rozstrzygnięcie z pkt III,
ustalając, iż ciąg przestępstw dotyczy także czynu wskazanego w pkt. XIV aktu
oskarżenia na szkodę Z.K. i J.K., a orzeczoną karę za ten ciąg przestępstw obniżył
do 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 §
1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonego i
wymierzył mu karę łączną 6 lat pozbawienia wolności. W pozostałym zakresie,
dotyczącym oskarżonego R.G., utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego,
zaskarżając wyrok w zakresie, w jakim utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej
instancji, zarzucając:
1.
rażące naruszenie prawda karnego procesowego, które miało oczywisty
wpływ na treść wydanego wyroku, a to art. 4 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k.
polegające na ocenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z
zasadami
prawidłowego
rozumowania
oraz
wskazaniami
wiedzy
i
doświadczenia życiowego, a w konsekwencji błędne uznanie, że oskarżony
przyjmował i przekazywał środki pieniężne, mając na celu ukrycie ich
przestępczego charakteru, podczas gdy brak jest dowodów wskazujących na
taki cel podejmowanych przez oskarżonego czynności, a ponadto Sąd nie
poczynił żadnych ustaleń faktycznych mogących skutkować przypisaniem
oskarżonemu winy i sprawstwa w tym zakresie;
2.
rażące naruszenie prawa karnego materialnego, a to art. 299 § 1 i 5 k.k.
poprzez przypisanie oskarżonemu winy za czyn prania brudnych pieniędzy w
sytuacji gdy z materiału dowodowego nie wynika aby celem oskarżonego
III KK 538/25
5
było ukrycie lub utrudnienie stwierdzenia przestępczego charakteru środków
pieniężnych.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zaskarżonym zakresie.
Odpowiedź na kasację złożył prokurator, wnosząc o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Kasację należało uznać za oczywiście bezzasadną, a to pozwoliło oddalić ją
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bez udziału stron.
Argumentacja przytoczona na poparcie sformułowanych zarzutów stanowiła
w
istocie
potworzenie
zarzutów apelacyjnych,
uzupełnionych
o
element
przeprowadzenia rzekomo wadliwej kontroli instancyjnej.
Oba zarzuty podniesione w kasacji odnoszą się do elementu strony
podmiotowej, a to braku wykazania działania w celu realizacji znamion. Obrona
opisuje ten sam aspekt sprawy zarówno od strony procesowej, jak i naruszenia
prawa materialnego. Lektura kasacji wskazuje jednak, że stanowisko obrony
zasadza się na błędnej wykładni art. 299 § 1 k.k. i jako taka nie może zostać
uznana za trafną.
Zgodnie z treścią tego przepisu odpowiedzialności karnej podlega ten, kto:
„środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe,
prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości, pochodzące z
korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, przyjmuje, posiada,
używa, przekazuje lub wywozi za granicę, ukrywa, dokonuje ich transferu lub
konwersji, pomaga do przenoszenia ich własności lub posiadania albo podejmuje
inne czynności, które mogą udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich
przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia, ich wykrycie, zajęcie albo
orzeczenie przepadku”. Wbrew tezom stawianym w kasacji, powyższy przepis nie
wymaga, by sprawca działał w celu ukrycia pochodzenia środków. Zarówno lektura
przepisu, jak i prezentowane w tym zakresie poglądy doktryny i dorobek
orzeczniczy jednoznacznie wskazują, że dla przypisania odpowiedzialności za
pranie brudnych pieniędzy wystarczające jest wykazanie, że sprawca godził się na
realizacje znamion (por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 12
III KK 538/25
6
grudnia 2019 r., sygn. II AKa 256/19 bądź wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 12 października 2018 r., sygn. II AKa 353/18, tak też A. Błachnio [w:] Kodeks
karny. Komentarz, red. J. Majewski, Warszawa 2024, art. 299).
Powyższa kwestia ma fundamentalne znaczenie dla wyjaśnienia braku
zasadności
wniesionej
kasacji.
Dla
stwierdzenia
zamiaru
wynikowego
wystarczające jest stwierdzenie, że sprawca miał świadomość możliwości realizacji
znamion i godził się na ich realizację (art. 9 § 1 k.k.). Brak udowodnienia działania
w
celu
ukrycia
środków
w
żadnym
razie
nie
wyklucza
przypisania
odpowiedzialności karej za to przestępstwo.
Pod pojęciem godzenia się rozumiany jest stan, gdy oskarżony przewiduje
wysokie prawdopodobieństwo realizacji znamion i nie robi nic, by zapobiec
popełnieniu przestępstwa. Sądy obu instancji trafnie uznały, że w realiach
przedmiotowej sprawy po stronie oskarżonego R.G. wystąpił zamiar wynikowy
realizacji znamion przestępstwa z art. 299 § 1 k.k.
Oskarżonemu R.G. zarzucono, że wielokrotnie podjął się czynności
mogących
udaremnić
stwierdzenie
przestępnego
pochodzenia
środków
pieniężnych. Oskarżony był członkiem grupy przestępczej, dokonującej oszustw
metodą „na prokuratora i policjanta” – okoliczność ta nie była kwestionowana w
toku postępowania kasacyjnego. Rolą oskarżonego było odbieranie pieniędzy
uzyskanych w wyniku przestępstw i przekazywanie ich dalej osobom powiązanym z
grupą, także będąc świadomym, że trafią one za granicę. Wynika to bezsprzecznie
z wyjaśnień R.G. (k.6588, t. XXXIII) oraz depozycji innych osób (np. D.M. - k.,
1077-1080, t. VI; S.G. - k.6589, t. XXXIII). Oskarżony wiedział, że środki, które są
mu przekazywane, pochodzą z przestępstw. Jako dorosła osoba wiedział również,
że przekazanie gotówki innym, nieznanym mu osobom, także za granicą, utrudni
stwierdzenie nielegalnego źródła środków. Nie sposób przyjąć, że swoim
zachowaniem nie wykreował wysokiego ryzyka realizacji znamion z art. 299 § 1 k.k.
bądź, że istnienia takiego ryzyka nie był świadom. Jeśli bowiem przekazywał środki
pochodzące z przestępstw innym osobom, w tym takim, których personaliów nie
znał, to brak podstaw, by uznać, że nie przewidywał, że jego działania mogą
udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia lub
miejsca umieszczenia. Oczywiście, nie idzie tu o świadomość treści przepisu, ale
III KK 538/25
7
jedynie uświadomione konsekwencje swojego działania. Jednocześnie oskarżony
nie zrobił nic by owym konsekwencjom zapobiec. To, że udaremnienie stwierdzenia
przestępnego pochodzenia pieniędzy nie było celem oskarżonego, nie ma żadnego
znaczenia z perspektywy przypisania sprawstwa przestępstwa z art. 299 k.k.
W konsekwencji oba zarzuty kasacji uznać należało za oczywiście
bezzasadne. Sąd Apelacyjny trafnie nie dopatrzył się wad w ocenie materiału
dowodowego przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji – nie dlatego jednak,
że ten ostatni wykazał dowodowo działanie w celu realizacji znamion
przedmiotowych, ale dlatego, że w sposób wystarczający udowodnił działanie z
zamiarem ewentualnym. Z tych samych względów za oczywiście bezzasadny
uznać należało zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 299 § 1 i 5 k.k.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy oddalił kasację, ze względu
na jej oczywistą bezzasadność.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 636 § 1 k.p.k.
w zw. z art. 637a k.p.k.
[WB]
[r.g.]Pełny tekst orzeczenia
III KK 538/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.